lunedì 26 febbraio 2018

The Party της Σάλλυ Πότερ


Η νέα ταινία της Σάλλυ Πόττερ αποτελεί μια ελεγεία της «απόστασης» που διατηρεί η ισχύς των ανθρώπινων σχέσεων, η συνδιαλλαγή του εμείς, του εγώ και του εσύ, με κοινό παρονομαστή την πραγματικότητα. Το σενάριο για το «Πάρτυ» γράφτηκε και κινηματογραφήθηκε από εκείνην έχοντας σαφώς στο στόχαστρό της τη σύγχρονη αστική αντίληψη περί στόχων, αξιών, ιδιοτήτων και ταυτοτήτων, όλων αυτών των δεδομένων που δημιουργούν νωθρότητα, ενεργοποίηση και κάποτε κανιβαλισμό.

Αυτή είναι η πρώτη αίσθηση που θα αποκομίσει ο θεατής βγαίνοντας από την αίθουσα, ο οποίος έχει κατά νου προηγούμενες καταθέσεις της Πόττερ, όπως το εμβληματικό «Ορλάντο» και τα «Μαθήματα τάνγκο», ταινίες στις οποίες η σκηνοθέτιδα επέδειξε μια ιδιαίτερη, δομημένη εκφραστική ταυτότητα – όχι πάντως, όπως εν προκειμένω, μια τέτοια χιουμοριστική αφήγηση η οποία προσδοκά να ξαφνιάσει για να επισημάνει και να καταφέρει ένα επιδραστικό «χτύπημα» στην πολιτική-κοινωνική κουλτούρα του παρόντος (και μάλιστα, στη χώρα της που ήδη δοκιμάζεται στην εμπειρία του Brexit, ενώ, την ίδια στιγμή, έχουν διαπεραστεί τα συμβατικά όρια στις διαπροσωπικές σχέσεις δημιουργώντας περισσότερα αδιέξοδα στην επικοινωνία και στη συμβίωση).

Οι ήρωές της μοιάζουν ανυπόφορα ίδιοι με άλλους αντίστοιχους ήρωες από φαρσοκωμωδίες ή, ακριβέστερα, με μυθοπλαστικούς χαρακτήρες από τον πολυπρισματικό και πολυσυλλεκτικό κόσμο του Αντόν Τσέχωφ… Είναι υστερικοί, μοναχικοί, απελπισμένοι, καταρρεύσιμοι ενώπιον οποιασδήποτε συγκινησιακής φόρτισης, εμπαθείς και αδύναμοι, επιθετικοί και υποχωρητικοί ταυτόχρονα, κουρασμένοι από την εμπειρία της ζωής τους. Η σκηνοθέτιδα καταγράφει τις ιδιοτέλειές τους με γρήγορα κοντινά πλάνα, επιτρέπει στον λόγο τους ν’ αποκαλύπτει την περιχαρακωμένη μικρότητά τους. Κι όμως, πρόκειται για πρόσωπα-στελέχη κομμάτων και τραπεζών, του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, του επιχειρείν. Πρόκειται για μεσοαστούς που μαζεύονται για να γιορτάσουν την επαγγελματική ανέλιξη της κύριας ηρωίδας στον χώρο της πολιτικής. Η γιορτινή ατμόσφαιρα πυροδοτείται (και εμβολίζεται) από τις φωναχτές σκέψεις τους, τα υπονοούμενα που ξεπλέκονται σιγά σιγά ανάμεσα στις γρήγορες στιχομυθίες τους. Ο θεατής δεν έχει παρά να γελάσει με την παρατήρηση όλης αυτής της δράσης. Κι ακόμη, στον φιλμικό χρόνο (70 λεπτά μόλις) και στ’ ασπρόμαυρα καρέ που επέλεξε η Πόττερ για την οπτικοποίηση του έργου της, χωράει η σκιαγράφηση της αποθέωσης του ατομισμού ανάμεσα στα φύλα, της απάθειας και του στρουθοκαμηλισμού απέναντι στην πραγματικότητα των μαζών, της επιδερμικής αντίληψης για τον κόσμο και την εξέλιξη της πνευματικής κατάστασής του. Η δράση είναι περιορισμένη, ωστόσο, λαμβάνοντας χώρα μέσα στο πολυτελές διαμέρισμα. Οι δε ήρωες κινούνται βιαστικά από δωμάτιο σε δωμάτιο και στην αυλή (θυμίζοντας την ανάλογη επιλογή «Πρόσωπα» του Τζων Κασσαβέτη), μιλούν και ανταπαντούν με κυνισμό, ξεσπούν σε κλάματα, γελούν, τρομάζουν. Όλο το ψηφιδωτό των ανθρώπινων αντιδράσεων βρίσκεται εδώ απλωμένο, σ’ αυτόν τον μικρόκοσμο που έχει στοιχειοθετηθεί στ’ όνομα μιας βραδιάς που υποτίθεται ότι οργανώθηκε για ένα γεγονός που τελικά παρακάμπτεται τελείως.

Η Πόττερ καταφέρνει να αφήσει μια γλυκόπικρη «γεύση» στο τέλος, όπου η ειρωνεία διαδέχεται τη δραματική ένταση, τα πάθη –ατομικά και συλλογικά− σατιρίζονται ανελέητα προτού καν αποκαλυφθούν από τους ήρωες. Η ευρηματική διαχείριση της κάμερας και του σκηνικού αποτυπώνει, σε δεύτερη ανάγνωση, ένα θεατρικό πλαίσιο το οποίο επιτρέπει να δομηθεί η ροή της αφήγησης, ο διάλογος, η διάταξη και το συναίσθημα των ηθοποιών, η «θέση» των θεατών που σαν να βρίσκονται κάτω από τη θεατρική σκηνή νιώθουν την ανάσα και τον παλμό του δρώμενου. Η ίδια, ερχόμενη στην Αθήνα τις προάλλες, σε συνεντεύξεις της διατύπωσε το διακύβευμα της σκέψης της: η τωρινή εποχή είναι μισαλλόδοξη και περίπλοκη, ενώ όποιος θελήσει να διατυπώσει την αλήθεια δεν θα είναι βέβαιος για την αισιόδοξη έκβασή της.

***

Ερμηνείες: Κριστίν Σκοτ-Τόμας, Μπρούνο Γκανζ, Εμιλυ Μόρτιμερ, Πατρίτσια Κλάρκσον, Τσέρι Τζόουνς, Σίλιαν Μέρφι, Τίμοθι Σπαλ

Διεύθυνση φωτογραφίας: Αλεξέι Ροντιόνοφ

Σενάριο-Σκηνοθεσία: Σάλλυ Πόττερ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑRTPLAY: https://artplay.gr/kinimatografos/to-epidrastiko-chtypima-enos-party

domenica 18 febbraio 2018

(μεσοΰπνι)


ΗΞΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟΤΕ τη διαδρομή. Κρατούσα την ανάσα μου φθάνοντας πλησιέστερα. Κοιτούσα εμπρός, προσεκτικός, στην αόρατη οριζόντια γραμμή του χρόνου μου, γιατί περίμενα να εμφανιστεί η αλήθεια στην επόμενη στροφή, στο σημείο που θα φωτιζόταν λιγότερο από τον ήλιο ή μετά το βήμα προς τον γκρεμό (που τ' ονομάζουν οι ποιητές ευτυχία). Δοκίμασα τις αισθήσεις μου αφειδώλευτα πιστεύοντας στην απατηλή δύναμη της ανθρωπότητας να διαχωρίζει το όφελος από τη σπατάλη της ζωής, να προσδίδει υπεροχή στο έμψυχο σύμπαν (εγώ, εσύ, αυτό) έναντι της υλικής αβεβαιότητας. Άρχισα να παρατηρώ τις θεότητες που εμφανίζονταν σε κάθε σταυροδρόμι, γνωρίζοντας ότι θα με συνέπαιρναν στην αχνή τρέλα τους είτε θα εκμεταλλεύονταν την κόπωση στην προσπάθειά μου να καταλήξω ένας θεός του εαυτού μου.

Τίποτε, τίποτε άλλο, το εννοώ, αδύνατον να διαφύγω από αυτό το μηδέν της σκέψης μου.

Η διαδρομή είχε περάσει το μεσοΰπνι, άρα έπρεπε να βιαστώ, ν' αποφύγω την παραίσθηση ενός μεγαλείου που δεν μου ανήκε. Ανέπνεα πλέον όσο αρκούσε για να συνεχίσω να ζω την αναμονή της άφιξης και των απαντήσεων που χρειαζόμουν, την αγωνία από τη συναίσθηση των πραγμάτων, την ιδέα του μικρού γλυκού ψεύδους που άρπαξα από τα κορμιά της νιότης μου. Στο τέλος, το ήξερα από τότε, θ' αντίκριζα την αλήθεια και συγκινημένος θα την περιποιόμουν (αυτό με έκανε να θέλω να είμαι καλός άνθρωπος). Και με αυτή τη συνείδηση θα κέρδιζα την αιωνιότητα, όχι τίποτ' άλλο παρά λέξεις, όπως και την ανάμνηση σωσμένη πάνω σε χαρτιά, απ' όλες εκείνες που έμαθα στη διαδρομή. 


venerdì 9 febbraio 2018

Αυτοάνοσο


Με τον ΣΤΑΥΡΟ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ μιλώντας για την ΠΟΙΗΣΗ
Πόλις Αρτ Καφέ, κέντρο : 8.00 μ.μ.
Ο ποιητής Σταύρος Ζαφειρίου συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων των λίγων σημαντικών συγγραφέων, που ως είθισται (κι επιβάλλεται) αποφεύγει τη μιντιακή «φασαρία», την αυτοπροβολή και την καλλιέργεια της συγχρονίας του, προτιμώντας να επιδοθεί στη γραφίδα του. Η λογοτεχνική πορεία του είναι ουσιώδης, καταγράφεται γραμματολογικά και, το πολύ ευχάριστο, κάθε επόμενο βιβλίο του είναι μια διαφορετική και εξαιρετική έκπληξη.

domenica 4 febbraio 2018

Τα συλλαλητήρια για συλλαλητήρια...


ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ Εφόσον προερχόμενος από δύο οικογένειες που έδωσαν πολεμιστές σε στιγμές που ήταν Ιστορία και σε ποιότητες και προσδοκίες που λέγονταν δημοκρατία: η έννοια του πατριωτισμού δεν παραχαράσσεται, όπως ούτε η ευθύνη για την ατομική συνείδηση και τη διαχείριση της συλλογικότητας... 
Τα λογής πανηγύρια με αδιευκρίνιστο διακύβευμα αλλά ως προφανές νεοδεξιό και φασιστικό σημάδι στην ουσία τους, μόνον εθνικό όφελος δεν αποτελούν. (Το ξέρουν καλά τόσο ο «Βασιλάκος» οργώνοντας τη Μακεδονία το 1912 όσο και ο «Ζαβόγιαννης» κυνηγώντας τα κοκορόφτερα του Μουσολίνι στα ηπειρώτικα βουνά το 1941).

L'ASPETTO DI SILENZIO Originato di due famiglie date alla Storia e Democrazia, le quali hanno offerto guerrieri nel nome di patria, si sa che tutto questo non si cambia, anche se rimane propria la responsabilità, individuale e colletiva. La dimostrazione ad Atene, oggi, per quanto si guarda la Macedonia come parte dell'anima e dna greca, si sviluppa a "mostra" della destra contemporanea e dei fascisti... (Ma i genitori, "Basile" attraversando Macedonia in 1912 ed anche "Giannino" inseguendo i fottuti di Mussolini in 1941, sanno di più).

sabato 3 febbraio 2018

Παναθηναϊκός


Ημέρα ιστορική, επέτειος με το βλέμμα στο μέλλον. 
Αφιερωματικό βίντεο εδώ

venerdì 2 febbraio 2018

(αγωνιούσα)


Ήθελα ν' αναγνωρίζω τη διάρκεια των πραγμάτων μέσα από τις λέξεις. Παρέμενα σιωπηλός για να προσλαμβάνω το νόημα και να κατανοώ την εικόνα των όσων ζούσα. Γνώριζα ότι η Παράδεισος περιέχει την Κόλαση όπως η θάλασσα τις κορυφές των παλιών βουνών. (Η ψυχή αλλάζει χρώματα ενόσω αναπνέω). Αγωνιούσα για τα σώματα, για το ξάφνιασμα του μεγάλου μυστικού και για τη γνώση ότι παραμένω μόνος στο σύμπαν ετούτο. Ονειρευόμουν, τολμούσα να σκεφτώ ότι το άπειρο κατακτιέται επαρκώς. Ήμουν πρόσφορος στα φωτεινά σημάδια κι αντίδοτος στη στάχτη τους. (Η ψυχή δεν επιτίθεται αλλ' ακραγγίζει την άλλην για να υφίσταται ενεργή).