Χωρίς λόγια (αφορισμός θαλερός)

lume a Mani (foto di Silio D'Aprile)

Τ ο  δ ά κ ρ υ  τ ω ν  α γ γ έ λ ω ν 
φ υ τ ρ ώ ν ε ι  σ τ ο  χ ώ μ α 
               κ υ π α ρ ί σ σ ι α...

Χωρίς λόγια (αφορισμός φωτεινός)

La luce del Mediterraneo dalla mia finestra (foto: Silio D'Aprile)

Το φως είναι η μόνη κατανόηση για τον κόσμο.

Χωρίς λόγια (αφορισμός προσευχή)

Εάν δεν κατηγορούσα εσένα, αγαπητέ Θεέ, θα ήμουν ένας βλάσφημος.

Χωρίς λόγια (αφορισμός αποχώρηση)

Vespro a Peloponneso (foto di Silio D'Aprile)

Προτιμώ την ήσυχη αποχώρηση, στο σκοτάδι, και τη θέα του τίποτα.

Ποίηση και ποίηση

PAUL CELAN Μόνο τα στόματα/ σώθηκαν/ Εσείς που βουλιάζετε/ ακούστε κι εμάς

Στήλη στην εφ. "Αυγή"
Του Βασίλη Ρούβαλη

* Η αποδημία της Βισουάβα Σιμπόρσκα (Wisława Szymborska) αποτελεί απώλεια για την ευρωπαϊκή λογοτεχνία. Ο κόσμος που έχτισε με νοήματα, φράσεις και ιστορίες ειπωμένες μέσα σε μερικούς στίχους, διαθέτουν την πανανθρώπινη αύρα. Η ποίησή της επικοινωνεί άμεσα με τον παραλήπτη, τον αναγνώστη. Ωστόσο, αυτή η σπουδαία Πολωνή ποιήτρια δεν έχει καταφέρει έως τώρα να προσεγγίσει εποικοδομητικά και να συνδιαλλαγεί με την ελληνική ποιητική δημιουργία. Το έργο της Σιμπόρσκα παραμένει ουσιαστικά άγνωστο στη φιλοποιητική κοινότητα: οι σκόρπιες εκδόσεις συλλογών ή ποιημάτων της δίνουν μιαν αποσπασματική εικόνα του ενεργού ψυχισμού της, της εκφραστικής δεινότητας που ξαφνιάζει σε κάθε στίχο, του υφολογικού της δυναμισμού. Το ελληνικό αναγνωστικό κοινό ξαφνιάστηκε τινί τρόπω από την αναγγελία της απονομής του Βραβείου Νόμπελ σʼ εκείνην (το 1996) αγνοώντας -για μία ακόμη φορά, σε σημαντικό βαθμό- τις διαδρομές που χαράσσονται στην ευρωπαϊκή ποίηση και την αναγκαία, ωφέλιμη συνοδοιπορία της νεοελληνικής. Η περίπτωση της άγνοιας της Σιμπόρσκα αποτελεί μία ακόμη ένδειξη της εκδοτικής ένδειας, της επαφής με το γίγνεσθαι εκτός των συντεχνιακών ορίων. Δεν ευθύνεται άλλο από την καθήλωση της ελληνικής παιδείας και την αποπροσανατολισμένη, πρόχειρη όσο και στιγμιαία έκληψη της λογοτεχνίας από τους βιαστικούς υπηρετούντες αυτήν. Το αναγνωστικό κοινό ακολουθεί, απλώς, το άρμα των εκδοτικών επιλογών ενώ οι πλείστοι ποιητές μεταφράζουν κατά βούληση και αυτοπεριοριστεί, δίχως διάθεση να μεταλαμπαδεύσουν ποιητικές φωνές στην ελληνική λογοτεχνική επικράτεια.

* Για μία ακόμη χρονιά, η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) θα εορταστεί αποσπασματικά. Η κοινωνική αναταραχή, το αίσθημα ανασφάλειας και συνολικής απαξίωσης όσο και η ατονία του λογοτεχνικού κόσμου, δεν επιτρέπουν την ευδιάθετη αναζήτηση ξεχωριστών στιγμών για τον συγκεκριμένο εορτασμό. Κατά μίαν άλλη άποψη, εξίσου σεβαστή και εμφανή, ο ποιητικός λόγος δεν έχει ανάγκη από μεγαλόστομες και φανταχτερές επικλήσεις σʼ ένα πλαίσιο πανηγυρισμών. Η ποίηση διανύει τον δικό της δρόμο και βρίσκει στα σταυροδρόμια την επικοινωνία με τους αποδέκτες της...

* Τον Καβάφη επικαλείται ο πρόεδρος του ΛΑ.Ο.Σ. στα επικοινωνιακά παιχνίδια της τριμερούς συγκυβέρνησης, τους στίχους του Σολωμού θυμούνται διάφοροι επιφυλλιδογράφοι της καθεστωτικής καχεξίας, τους ποιητές επιδιώκει να αξιοποιεί κανονιστικά η τηλεοπτική οθόνη ενώ, την ίδια στιγμή, την ποίηση καμώνονται πως υπηρετούν διάφοροι «δυσκίνητοι της ζωής» όπως στην περίπτωσή του ο κ. Ντίνος Χριστιανόπουλος…

*...ο οποίος καταφέρνει να υφίσταται στην επικαιρότητα παρότι, κατά δήλωσή του, δεν τον ενδιαφέρει καθόλου. Φέρεται όμως τα τελευταία χρόνια να έχει ξεπεράσει τις 300 δημοσιογραφικές εκμυστηρεύσεις, να καθυβρίζει και να λοιδορεί όλους όσοι δεν του είναι «βολικοί» (είτε Αθηναίοι είτε νομπελίστες κ.λπ.). Η πρόσφατη τηλεοπτική του εμφάνιση (εκπομπή «Τώρα» του καναλιού Σκάι) ήταν ένα ρεσιτάλ κακιοσύνης επιτιθέμενος στη δημοσιογράφο και καμώμενος τον πλήρως ανέγγιχτο και νομοταγή πολίτη από την κρίση και την κατάσταση της χώρας. Ωσάν άλλος Νάρκισσος, επιδόθηκε στη δημιουργία ενός περιγράμματος του ποιητή ως δημιουργού καθολικά «εκτός τόπου και χρόνου». Τα διάφορα δημοσιεύματα στα ιστολόγια ή τις φυλλάδες τον υπεράσπισαν ως άμωμο εκφραστή της άρνησης στο κατεστημένο. Λίγοι είναι εκείνοι που υποψιασμένα και αρνητικά υποδέχθηκαν τα τερτίπια ενός «αρνητή» των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας.

* Η ποιητική συλλογή «Συγκατοίκηση με το παρόν» του Τίτου Πατρίκιου (Κέδρος, 2011, σ. 70, τιμή: 9,50 ευρώ) συμπληρώνει την παρουσία του ποιητή στα στιγμιότυπα της ιστορικής πραγματικότητας που διαμορφώνεται τώρα. Ο Πατρίκιος αποτέλεσε εκφραστή της αριστερής πτυχής στην πορεία του Ελληνισμού στα μεταπολεμικά χρόνια. Ο λόγος του υπήρξε απλός, εύχυμος σε νοήματα και συμβολικός. Στην ποιητική διαδρομή του παρείσφρησε η πολιτική, ως διακύβευμα κι ως βίωμα. Γιʼ αυτό και οι στίχοι του περιέχουν αυτόν τον επιχρωματισμό: η μνήμη εναλλάσσεται με την εμπειρία της στιγμής, το παρελθόν ανανεώνεται μέσα στο παρόν, ο ημερολογιακός χρόνος συμπληρώνει τη συγκίνηση του βλέμματος. Όπως χαρακτηριστικά ο ίδιος σημειώνει σε συνέντευξή του: «...έχω την αίσθηση ότι η ανάκληση του παρελθόντος γίνεται πια όχι για να το επισκοπήσουμε κριτικά αλλά για να το νοσταλγήσουμε και κατά έναν φαντασιακό τρόπο να επιστρέψουμε στο παρελθόν». Ο ποιητής αποτυπώνει σʼ αυτή τη συλλογή το άνυσμα του δικού του χρόνου, αναγνωρίζει τη θέση του στον χωροχρόνο και, το σημαντικότερο, δηλώνει «παρών» στην καθεστηκυΐα τάξη πραγμάτων, έστω κι αν ομολογεί την αδυναμία αντίδρασης, την απόσταση από τη δυνατότητα νʼ αλλάξει τον ρου της Ιστορίας: Ένα ένα κατεβαίνω / τα σκαλοπάτια του καιρού / που με πηγαίνουν / προς το τέλος. / Μου δίνουν κουράγιο καθώς βλέπω / πως η σκάλα είναι διπλή / πως τόσοι ανεβαίνουν από τη διπλανή της.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ: http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=669379

Χωρίς λόγια (αφορισμός γεύση)

Dino Valls, Aracne (Frissiras Museo)

Λέγεται ότι το όνειρο δεν μοιράζεται...
Ο εαυτός μου κι εγώ το γευόμαστε ακόμη.

περιοδικό ΜΟΝΟ, η απάντηση στη μονοφωνία...

Το ΜΟΝΟ είναι ένα νέο 15ήμερο περιοδικό για την πολιτική, την κοινωνία, την οικονομία και τον πολιτισμό. Ανεξαρτησία, πολυφωνία, αντικειμενικότητα, τόλμη και διαφάνεια αποτελούν τα κύρια χαρακτηριστικά της έκδοσης.

Μία προσπάθεια έμπειρων αλλά και νέων δημοσιογράφων για αξιοπρεπή εργασία στον χώρο της ενημέρωσης. Όλοι οι συντελεστές, δημοσιογράφοι, φωτογράφοι και γραφίστες συμμετέχουν ισότιμα στη διαμόρφωση της ύλης του περιοδικού.

Στόχος μας είναι να αποτελέσουμε ένα βήμα ανεξάρτητης ενημέρωσης, που αντιτίθεται στο τοπίο της σχεδόν ολοκληρωτικής εξάρτησης των ΜΜΕ από επιχειρηματικά και πολιτικά συμφέροντα.

Ταυτόχρονα αποφασίσαμε να λειτουργήσουμε με όρους ισότιμης συμμετοχής όπου όλοι οι συντελεστές συνεισφέρουμε στο κόστος αλλά και μοιραζόμαστε τα ενδεχόμενα κέρδη της προσπάθειάς μας στα πρότυπα μιας κολεκτίβας της ενημέρωσης.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1ου τεύχους:

ΘΕΜΑ: Ο εκσυγχρονισμός ως πρελούδιο της χρεοκοπίας, του Αδάμ Γιαννίκου. Μια αναδρομή στην ρητορική των εκσυγχρονιστών και των "εκσυγχρονιστών" από τη δεκαετία του '80 μέχρι σήμερα.

Τα δύο Μ της οικογένειας Παπανδρέου, από το βρώμικο '89 ως σήμερα, από την Βασιλική Σιούτη. Η επιχειρηματική διαδρομή των κυρίων Μαργέλλου και Μουρκογιάννη.

Όταν οι ίδιες οι τράπεζες "αδυνατούν" να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, από τον Χρήστο Ιωάννου. Μια οπτική του "κουρέματος" από την ανάποδη, άγνωστη στο ευρύ κοινό.

Συνέντευξη Κώστας Δουζίνας: "Το μνημόνιο ολοκληρώνει την καταστροφή του κοινωνικού μας ήθους". Ο αντιπρύτανης του Birkbeck College του πανεπιστημίου του Λονδίνου μιλά στον Γιάννη Κιμπουρόπουλο με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου.

Ανάλυσέ το: 2012, Μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Μια πολιτική ανάλυση του Τάσου Τσακίρογλου για το ελληνικό πολιτικό σκηνικό.

ΜΟΝΟ...κομματα, το πολιτικό δεκαπενθήμερο μέσα από τα μάτια του Δολερού.

Χρέος: Μια εισαγωγή 5000 ετών, από τον Γιάννη Μπαμπούλια, με βάση το βιβλίο του Graeber.

Γράμματα στην κόρη μου: Έχουμε πόλεμο. Τα ανεπίδοτα γράμματα του ΚΙΜΠΙ.

Η πολιτική διαμαρτυρία στην Ελλάδα της κρίσης, από τον Σπύρο Παπαδόπουλο (Βυτίο). Ένα χρονικό από τον Δεκέμβρη του 2008 μέχρι τον Δεκέμβρη του 2011.

Μπορούν να γίνουν φίλοι μας οι καπιταλιστές, από την Επιστήμη Μπινάζη. Μια άλλη προσέγγιση της επιχειρηματικότητας σε τρία βήματα.

Εργασιακά Θέματα, από τον Τάσο Πετρόπουλο. Μια επίκαιρη ματιά στην εργατική νομοθεσία και τις πρόσφατες αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις.

Άνθρωποι που ξέρω: Μαρία Πέτκοβα, 52, οικιακή βοηθός. Η Βίκυ Στρατάκη παρουσιάζει την απίστευτη πορεία της ζωής ενός ανθρώπου που ζει δίπλα μας.

Όταν το ίντερνετ έκανε απεργία/ SOPA και PIPA, ανάλυση από τον Μιχάλη Καλαμαρά για την αντίδραση της Wikipedia και άλλων στην προσπάθεια ελέγχου του διαδικτύου.

Union Berlin, από την ομάδα HUMBA! Μια εναλλακτική επένδυση στο μέλλον ενός ποδοσφαιρικού συλλόγου, από τους ίδιους τους οπαδούς του.

Τέχνη και κρίση, κείμενα για τον κινηματογράφο, το θέατρο, τη μουσική και τον χορό σε περιόδους κρίσεις από τους Λευτέρη Αδαμίδη, Ειρήνη Μουντράκη, Άγγελο Κυρούση, Μάρκο Φράγκο.

Αποχαιρετισμοί: Θόδωρος Αγγελόπουλος και Αργύρης Χιόνης

Η απώλεια της λαϊκότητας - συνέντευξη του Χρήστου Οικονόμου. Από τον Κώστα Καραβίδα και τη Μαρία Μπακοπούλου.

και πολλά άλλα στις 80 γεμάτες σελίδες του πρώτου τεύχους.

Στο ΜΟΝΟ συμμετέχουν οι Λευτέρης Αδαμίδης, Αδάμ Γιαννίκος, Γιάννης Gizmo, Δολερός, Χρήστος Ιωάννου, Μιχάλης Καλαμαράς (eAnagnostis.gr), Κώστας Καραβίδας, Γιάννης Κιμπουρόπουλος (ΚΙΜΠΙ), Άγγελος Κυρούσης (Loan me a dime), Νεκτάριος Λαμπρόπουλος, Άννα Μαρτίνου, Ειρήνη Μουντράκη, Μαρία Μπακοπούλου, Γιάννης Μπαμπούλιας, Επιστήμη Μπινάζη, Σπύρος Παπαδόπουλος (Το Βυτίο), Τάσος Πετρόπουλος, Γιάννης Πλιώτας, Βίκυ Στρατάκη, Βασιλική Σιούτη, Τάσος Τσακίρογλου, Βίκτωρας Τσιλώνης (Intellectum), Μάρκος Φράγκος, HUMBA!

Στο πρώτο τεύχος συνεργάστηκαν με το ΜΟΝΟ οι Εμμανουήλ Παπαδόπουλος, Βασίλης Ρούβαλης, Αγγελική Πούλου, Τηλέμαχος Τσαρδάκας και ο Μανόλης Ζουλάκης.

Τον σχεδιασμό του περιοδικού και του λογοτύπου έχουν αναλάβει οι ταλαντούχοι γραφίστες του Keik Bureau (http://keikbureau.gr/).

Το πρώτο μας τεύχος κυκλοφόρησε την Τρίτη 31 Ιανουαρίου σε κεντρικά βιβλιοπωλεία της Αθήνας (Πρωτοπορία, Πολιτεία, Ιανός, Φαρφουλάς, Αλφειός, Εναλλακτικόν, Ναυτίλος, Έναστρον και σε περίπτερα και κέντρα Τύπου στην Αθήνα και όλη την Ελλάδα.

Διαστάσεις περιοδικού: 20,5Χ26,5 cm
80 τετράχρωμες σελίδες
Τιμή λιανικής: 2,90 ευρώ
20.000 αντίτυπα

Σημεία διανομής: Πανελλαδικά σε περίπτερα, κέντρα Τύπου, επιλεγμένα βιβλιοπωλεία
Το περιοδικό ΜΟΝΟ εκδίδεται από τις Εκδόσεις Χαραμάδα για λογαριασμό της κολεκτίβας ΜΟΝΟ.

Flora graeca

Ρα, Ράμνος, Ράφανος, Ρήον, Ρόα, Ροδία ρίζα, Ροδοδάφνη, Ρόδον, Ροία, Ρους

Ποίηση και ποίηση

Αξίζει τον κόπο να πεινάς ή να έχεις προδοθεί / από το πιο γλυκό στόμα

εφημ. Αυγή, 31/1/2012

Του Βασίλη Ρούβαλη

* Η φυσιογνωμία του Ιταλού ποιητή Cesare Pavese (Τσέζαρε Παβέζε) έχει κατακτήσει μία θέση στο ελληνικό πάνθεον των πιο διαβασμένων και εκτιμηθέντων λογοτεχνών του 20ού αιώνα. Στο πρόσωπό του αντικατοπτρίζεται μια Ιταλία πιο οικεία, λιγότερο φανταχτερή, ταπεινή και συμπάσχουσα με την ελληνική ιστορική πορεία στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Ο Παβέζε έχει εξελιχθεί σε μια στερεότυπη έκφραση της διανοούμενης ιταλικής αριστεράς, ένας ποιητής πολιτικά ενεργός και με πεφρασμένη κομμουνιστική ταυτότητα, ενώ παράλληλα η στιχουργία, τα πεζά, η δοκιμιακή γραφή του αποκαλύπτουν έναν ακέραιο μεσογειανικό ψυχισμό, απόλυτα ταιριαστό με την καθ' ημάς ανάμικτη προσέγγιση της ζωής.

Διαβάζοντας τα ποιήματά του μπορεί άμεσα κάποιος να διακρίνει τη «φλέβα» μιας υπαρξιακής ορμής που απερίσπαστα, παρά τις δυσκολίες της επιβίωσης και των κατακλυσμιαίων κοινωνικών και πολιτικών αλλαγών που συντελούνταν στην ιταλική κοινωνία λίγο πριν και λίγο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αποτυπώνει τις εκζητήσεις μια γενιάς τραυματισμένης αλλά έτοιμης να διασχίσει τον κόσμο του πνεύματος, της καλλιτεχνίας, της νέας αναζήτησης του είναι στον καθαρό ορίζοντα της ειρηνικής δημιουργίας. Ο ποιητής και πεζογράφος Παβέζε δεν θέλησε, ή δεν κατάφερε, να ακολουθήσει την «πεπατημένη» της συγχρονικής λογοτεχνικής παραγωγής στοιχειοθετώντας ένα δικό του, λεπταίσθητο και αυτοπεριοριστικό σύμπαν αφηγήσεων, συγκινησιακών αποκαλύψεων, ενατενίσεων, με κυρίαρχο το μοτίβο της ερωτικής εκδίπλωσης, της υπαρξιακής μοναξιάς, των αναρωτήσεων του ατόμου μέσα στη ροή του ιστορικού χρόνου. Δεν συντασσόταν με το περιρρέον κλίμα του Ερμητισμού, καθώς είχε επιλέξει να στοχεύει στην ταπεινή λεπτομέρεια της ανθρώπινης διάστασης, τον μικρό ορίζοντα της ζωής, τα άτονα περιγράμματα των προσώπων που συμπλέκονται στην καθημερινότητα (της μελαγχολίας και του αδιεξόδου από την κοινωνική, πολιτική και πολεμική πραγματικότητα που υφέρπει στο έργο του ως σκηνικό πλαίσιο).

Με αυτές τις συντεταγμένες το έργο του Παβέζε έχει βρει «ευήκοα ώτα» μεταξύ των ιταλόφωνων ποιητών στην Ελλάδα. Έχουν γίνει αρκετές και ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις στην ποίηση και τα πεζά του. Η απλή καθημερινή γλώσσα του συγγραφέα έχει διευκολύνει την προσέγγισή του. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι οι ιδιαίτερες συντεταγμένες της ποιητικής του αντικατοπτρίζονται στο έργο των μεταγενέστερων, τόσο Ιταλών όσο και Ελλήνων δημιουργών, που έχουν ανάγκη τη «συστράτευση», την έκφραση διαφοροποίησης από τη μεγαλοστομία και την κοπιώδη φασαρία της μεταπολεμικής πραγματικότητας. Σημειωτέον δε ότι ο Παβέζε έγινε -άθελά του- το σύμβολο του ιδανικού πνευματικού ανθρώπου που επιλέγει την αυτοχειρία αντιμετωπίζοντας κατά πρόσωπο το πολλαπλών εκφάνσεων αδιέξοδο που οδηγείται η ανθρώπινη φύση μετά την εμπειρία του πολέμου.

Καθόλου τυχαία λοιπόν ο Τορινέζος ποιητής απασχολεί εκ παραλλήλου τους ομοτέχνους του μεταφραστές. Εξ αυτών, ο Γιάννης Η. Παππάς έχει δοκιμαστεί στη μεταφραστική πραγμάτευση μέρους από το έργο του (βλ. την έκδοση Cesare Pavese - Τα ποιήματα, Printa 2004) ενώ, κατά πώς φαίνεται από την εκδοτική του επιλογή, την πρόσφατη έκδοση Τσέζαρε Παβέζε: Εξορία - Έρωτας - Αυτοκτονία, Επιστολές-Κείμενα-Ποιήματα, εκδόσεις Διαπολιτισμός 2011), κρατάει ανοιχτό τον διάλογο με τον ποιητή. Η έκδοση αποτελεί ουσιαστικά μια παράθεση κειμενικών σπαραγμάτων, αυτοτροφοδοτούμενων από το τρίπτυχο της εμπειρίας του ως εξόριστος, την ερωτική ασφυξία που προκάλεσε η σύντομη συνεύρεση με την αμερικανίδα ηθοποιόο Κονστάντας Ντόουλινγκ, αλλά και η βασανιστική, χρόνια εμμονή της αυτοχειρίας (που τελικά βρήκε ικανοποίηση στις 26 Αυγούστου 1950 σ' ένα ξενοδοχείο του Τορίνο). Ο Παππάς επιδιώκει να διαφωτίσει ακόμη περισσότερο τις συνθήκες που έζησε ο Παβέζε, σε μια προσπάθεια να τον σκιαγραφήσει -περίπου- σε μια άσκηση βιογράφησής του. Κατ' αρχάς, προτάσσει μερικές από τις επιστολές που έστειλε στην αδερφή του όντας αποκλεισμένος από το μουσολινικό καθεστώς σ' ένα ταπεινό χωριό του αποκομμένου από την ιταλική διανόηση νότου (στην Καλαβρία) το 1935.

Ανάμεσα στις γραμμές αυτών των επιστολών διακρίνεται η απελπισμένη μοναξιά του, η ανάγκη πνευματικής αλλά και απτής, καθημερινής επικοινωνίας, η τρυφερότητα ασάρκωτη, ο κάματος της πρακτικής ζωής που δεν άντεχε καθόλου. Εν συνεχεία παρατίθενται τα ποιήματα που έγραψε στη φυλακή και την εξορία, καθώς και μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά ποιήματα της περίφημης συλλογής «Θα ‘ρθει ο θάνατος και θα ‘χει τα μάτια σου» (που εκδόθηκε μετά την εκδημία του). Μαζί με αυτούς τους στίχους, όπου ο Παππάς διαθέτει φανερή άνεση στην ελληνική απόδοσή τους, στην έκδοση συμπεριλαμβάνονται αποσπάσματα από το άρθρο «Η αυτοκτονία του Τσέζαρε Παβέζε» του Πάολο Σπριάνο, ένα μικρό κείμενο του Μικέλε Τόντο με ενδιαφέρουσες φιλολογικές παρατηρήσεις για τα τελευταία ποιήματά του, οι τελευταίες ημερολογιακές σημειώσεις του ποιητή («Η τέχνη του ζην») που συνεισφέρουν στη δραματική ένταση καθώς και ένα έξοχο, προσωπικό και άμεσο «Πορτραίτο ενός φίλου» της Ναταλία Γκίνσμπουργκ. Με αυτή την έκδοση, εν τέλει, δίδεται μια καλή αφορμή στους ενδιαφερόμενους να γνωρίσουν τον άνθρωπο και δημιουργό Παβέζε βρίσκοντας τα «χνάρια» του στην ελληνική γλώσσα. Ο λόγος του εξακολουθεί να συγκινεί και καθόλου μάταια να επαναπροσεγγίζεται. Είναι η δυναμική που κάθε λογοτέχνης φαντάζεται, επιθυμεί και επιδιώκει για το έργο του. Ο Παβέζε, για χάρη της μοίρας του, δεν το σκέφτηκε και δεν το έμαθε ποτέ...

Eugenio Montale: Ισως κάποιο πρωινό...

* 

Forse un mattino andando in un'aria di vetro, 

arida,rivolgendomi vedró compirsi il miracolo: 

il nulla alle mie spalle, il vuoto dietro 

di me, con un terrore di ubriaco. 

Poi come s'uno schermo, s'accamperanno di gitto 

alberi case colli per l'inganno consueto. 

Ma sarà troppo tardi; ed io me n'andró zitto 

tra gli uomini che non si voltano, col mio segreto.


(Ossi di Seppia) 


* 

Ισως κάποιο πρωινό διασχίζοντας τον γυάλινο, στεγνό αέρα, 

στρέφοντας το βλέμμα μου θα σαρκωθεί το θαύμα: 

το τίποτε στην πλάτη μου, το κενό πίσω μου, 

με τον τρόμο ενός μεθυσμένου. 

Κι έπειτα, όπως στις οθόνες, θα στηθούν στη σειρά 

δέντρα σπίτια λοφοσειρές για τη συνηθισμένη πλάνη. 

Μα θα ‘ναι πολύ αργά – κι εγώ θα φύγω σιωπηλός 

ανάμεσα σ’ ανθρώπους που δεν μ’ αντικρίζουν, με το μυστικό μου.


(συλλογή Κόκκαλα σουπιάς, μτφρ.: Βασίλης Ρούβαλης/Silio D'Aprile. Πρώτη δημοσίευση στο περ. Το Δέντρο, αρ.τ. 183-184, Οκτώβριος 2011)


Απαγγελία από τον ίδιο τον ποιητή εδώ 

Συνέντευξη στο Bookbar

«Η ποίηση μοιάζει με το δηλητήριο αλλά και το βάλσαμο...»

Συνομιλία με τη δημοσιογράφο Ελπίδα Πασαμιχάλη, για το ηλεκτρονικό περιοδικό Bookbar.
Συνημμένη εδώ

«Ημέρες ποίησης» στην Πάτρα

Ο κύκλος «Ημέρες ποίησης» - Ημέρες γνωριμίας με την πρόσφατη δημιουργία
παλαιότερων και νεότερων ποιητών
παρουσιάσεις, αναγνώσεις, σχόλια

συνεχίζεται το 2012 με αφιέρωμα στον ποιητή Βασίλη Ρούβαλη
το Σάββατο 28 Ιανουαρίου, στη 1.00 το μεσημέρι

Θα μιλήσουν οι:

Νίνα Παλαιού, Διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας
Γιάννα Σιβροπούλου, φιλόλογος
και ο ίδιος ο ποιητής

:::

O Βασίλης Ρούβαλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969. Σπούδασε Βυζαντινή Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Είναι εκδότης του ηλεκτρονικού περιοδικού για την ποίηση (.poema..) καθώς και του ομότιτλου εκδοτικού οίκου. Στο έργο του περιλαμβάνονται ποιήματα και διηγήματα, μεταφράσεις, άρθρα, βιβλιοκρισίες.

Αναλυτική εργογραφία: http://www.dedalus.gr/authors.php?authors_id=586

ΠΟΛΥΕΔΡΟ     Κανακάρη 147   26221 Πάτρα    τηλ. 2610 277342

Αποψη: η σημαία και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος

Η ευαισθητοποιημένη κοινή γνώμη θα διατηρήσει στη μνήμη, ως ψήγμα ελληνικού πολιτισμού, την προσφορά του Θόδωρου Αγγελόπουλου μέσα από το κινηματογραφικό έργο του.  Ωστόσο, ο άνθρωπος και δημιουργός συνετέλεσε περαιτέρω στην εκτίμηση της σύγχρονης ελληνικής καλλιτεχνίας ως παρούσης στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.
Η προσωπικότητά του υπήρξε επαρκής για να "συνομιλήσει" με ομοτέχνους του σε υψηλό επίπεδο, οι ταινίες του ξεπέρασαν το όριο καταξίωσης κατακτώντας περίοπτη θέση μεταξύ των κορυφαίων της έβδομης τέχνης. Παράλληλα, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ανέλαβε, ηθελημένα ή αθέλητα, τον δύσκολο ρόλο του αρχηγέτη στην "επίδειξη ταυτότητας" αυτού του μικρού κράτους στον παγκόσμιο χάρτη συσχετισμών βάσει της πολιτιστικής συνεισφοράς, της κοινωνικής ευμάρειας, της πολιτικής πυγμής.
Υπήρξε ένας διπλωμάτης σε ξεχωριστή αποστολή.
Κράτησε επιπλέον τη σημαία μιας καθημαγμένης κοινωνίας, αλλόφρονος και υποταγμένης από τις ιστορικές της περιπέτειες, την περιέφερε με σεβασμό στο διεθνές προσκήνιο, την αξιοποίησε διά της δικής του πνευματικής σκευής.
Ηταν ένας αληθινός δημιουργός εκτός εθνικών ορίων και εντός μιας μακραίωνης, δυσβάσταχτης κουλτούρας.
Σκηνή Διονυσίου Σολωμού από την ταινία "Μία αιωνιότητα και μία μέρα": http://www.youtube.com/watch?v=3NNlMspCpMA

Χωρίς λόγια (αφορισμός στιγμή)

Πίνακας του Νίκου Μόσχου

Η κατάλληλη στιγμή είναι τη στιγμή που δεν μπορείς να την αποφύγεις.

Χωρίς λόγια (αφορισμός λίγος)

dipinto di Giovanni Faccioli

Αυτό που ένιωσες είναι κάτι λιγότερο από αυτό που συνέβη: η πραγματικότητα που δεν εμπνεύστηκες.

Χωρίς λόγια (αφορισμός κάτοπτρο)

Εργο της Λαμπρινής Μποβιάτσου (Μουσείο Φρυσίρα)

Σηκώνοντας τα μάτια στον ουρανό, αυτό το φως να ζηλεύεις.

Χωρίς λόγια (αφορισμός φως)

dipinto di Elżbieta Brożek

Ο ήλιος μάζευε τα μαλλιά του όταν σε πρωτοείδα... Λαμπυρίζεις ες αεί στο σκοτάδι.

Χωρίς λόγια (αφορισμός βυθός)

Εργο της Μαρίας Φιλοπούλου

Στις κινούμενες σκιές δεν αναγνωρίζω τον εαυτό μου.

Χωρίς λόγια (αφορισμός επαμφοτερίζων)

Fabio Colussi, Molo di sera, 2009

Η υποχώρηση και η μνήμη δεν διαφέρουν: και οι δύο απαιτούν την επικράτηση.

Χωρίς λόγια (αφορισμός καλπασμός)

Pittura di Giancarlo Caponi (www.giancarlocaponi.com)

Στ' άλογα δεν δένουν τα πόδια. Αλλιώς, σπάζοντας το σχοινί καλπάζουν όσο  πιο μακριά...

Cesare Pavese: μια ματιά

Cesare Pavese
Verrà la morte e avrà i tuoi occhi

Θα ‘ρθει ο θάνατος και θα ‘χει τα μάτια σου –

αυτός ο θάνατος που μας συντροφεύει

πρωί-βράδυ, άγρυπνος,

άηχος, σαν παλιά τύψη

ή ανόητη διαστροφή. Τα μάτια σου

θα ‘ναι μια λέξη κενή,

σιωπηρή κραυγή, ησυχία.

Ετσι τ’ αντικρίζεις όλα τα πρωινά

όταν μόνη σου σκύβεις

στον καθρέφτη. Αχ, γλυκιά ελπίδα,

εκείνη τη μέρα θα μάθουμε κι εμείς

πως είσαι η ζωή και είσαι το τίποτα.

Για όλους ο θάνατος έχει ένα βλέμμα.

Θα ‘ρθει ο θάνατος και θα ‘χει τα μάτια σου.

Θα ‘ναι σαν να κόβεις μια κακή συνήθεια,

σαν να βλέπεις μες στον καθρέφτη

ν’ αναδύεται πάλι ένα πρόσωπο νεκρό,

σαν ν’ αφουγκράζεσαι χείλη σφιγμένα.

Θα κατεβούμε στην άβυσσο βουβοί.

(μτφρ.: Silio D'Aprile/Βασίλης Ρούβαλης)


:::


Verrà la morte e avrà i tuoi occhi,


questa morte che ci accompagna


dal mattino alla sera, insonne,


sorda, come un vecchio rimorso


o un vizio assurdo. I tuoi occhi


saranno una vana parola,


un grido taciuto, un silenzio.


Così li vedi ogni mattina


quando su te sola ti pieghi


nello specchio. O cara speranza,


quel giorno sapremo anche noi


che sei la vita e sei il nulla.


Per tutti la morte ha uno sguardo.


Verrà la morte e avrà i tuoi occhi.


Sarà come smettere un vizio,


come vedere nello specchio


riemergere un viso morto,


come ascoltare un labbro chiuso.


Scenderemo nel gorgo muti.

Ποίηση και ποίηση

Ποίηση και ποίηση

εφημ. Αυγή, 17/1/2012

Του Βασίλη Ρούβαλη

*Ζώντας στην εποχή της ψηφιακής άνθησης, ο σύγχρονος ποιητικός λόγος έχει ήδη ανοίξει έναν δίαυλο επαφής και επικοινωνίας με το ανταποκρινόμενο αναγνωστικό κοινό του μέσω του Διαδικτύου και των ηλεκτρονικών βιβλίων. Η ελληνική ποίηση διανύει μια περίοδο ακμής, τηρουμένων των αναλογιών με προηγούμενες δεκαετίες, ειδικά σε ό,τι αφορά τους νεότερους και πρωτοεμφανιζόμενους ποιητές. Δεκάδες ιστολόγια «στηρίζουν» την ποιητική δημιουργία, τα ηλεκτρονικά περιοδικά ποίησης αυξάνονται αργά αλλά ποιοτικά, τα λεγόμενα e-book έχουν κάνει την έστω δειλή παρουσία τους στις προθήκες, ενώ τα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία -που λόγω της οικονομικής κρίσης πληθαίνουν- δεν διστάζουν να προβάλλουν ποιητικές συλλογές χωρίς προκαλύψεις ή επιφάσεις ποιοτικής νομιμότητας. Φαινομενικά, κατά μία έννοια, δεδηλωμένα, η ποίηση ανθίζει. Ωστόσο, στον αντίποδα, βρίσκεται σ' εξέλιξη ένας «πόλεμος» μεταξύ παραδοσιακής, μη ευέλικτης αντίληψης περί βιβλίου, περιοδικού, ανάγνωσης ποιήματος και σύγχρονης, «μεταμοντέρνας» (με ειρωνικό πρόσημο) θεώρησης της ποιητικής δημιουργίας σε σχέση με την τεχνολογία και επομένως με τον δέκτη του ποιητικού «μηνύματος».

Στην πρώτη περίπτωση, η φοβική σχέση με το πληκτρολόγιο, η αδυναμία παρακολούθησης της ψηφιακής πρακτικής, η αίσθηση της υποχώρησης των παγιωμένων τρόπων δημιουργίας ενός έργου και συνακόλουθα της προώθησής του, εν συνόλω έχουν επιφέρει μια νευρικότητα στον λογοτεχνικό κόσμο, η οποία μάλιστα οδηγεί σε ανούσια ομφαλοσκόπηση, δύσκαμπτη εγωπάθεια και, τελικά, σε απομόνωση από το γίγνεσθαι. Επισύρει έντονη αντίδραση αυτή η άποψη, όπου εν τέλει αποτελεί διαπίστωση. Στη δεύτερη περίπτωση, τα νέα ψηφιακά μέσα αποτελούν πρόκριμα για όλους όσοι δεν είχαν εύκολη πρόσβαση στα καθιερωμένα εκδοτικά πράγματα, σε περιοδικά, σε στήλες εφημερίδων ή ακόμη και στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Το Διαδίκτυο προσφέρει πληθώρα διαύλων για την επιτέλεση του ρόλου της ποίησης. Αυτά τα πλεονεκτήματα όμως εξελίσσονται σε μειονεκτήματα όταν υπεισέρχεται η δύναμη της ευκολίας και της ελευθεριότητας, της ανέγκριτης παρουσίας και αμφίβολης πρότασης στο λογοτεχνικό πεδίο: δεκάδες διεκδικητές της ιδιότητας «του ποιητή» κυκλοφορούν στα νέα κανάλια αυτοπροβαλλόμενοι ως σημαίνοντες ή έστω αυτοδιαφημιζόμενοι. Το πρόβλημα υφίσταται από την εξέλιξη του φαινομένου, όπου οι εν δυνάμει αναγνώστες τους, οι τελικοί κριτές τους, αποφαίνονται ότι το προσφερόμενο υλικό -προσβάσιμο και οικείο- είναι αυτόματα αξιόλογο. Τότε δημιουργείται ένας ψευδολογοτεχνικός κανόνας ο οποίος εξαπλώνεται με ιδιαίτερη ταχύτητα (για παράδειγμα στο κοινωνικό δίκτυο facebook) και επιδρά ρυθμιστικά στις συνθήκες εκτίμησης ενός ποιητικού έργου. Πάντως, τόσο στη μία όσο και στην άλλη περίπτωση, δεν λαμβάνεται υπόψη ο παράγοντας της ποιότητας, η ειδοποιός διαφορά του έργου που περιγράφει την πραγματικότητα του βλέμματος και τη μεταφυσική του νοός, που ενδυναμώνει τη συγκίνηση και παρακινεί τη σκέψη, αναδιφεί τα ερωτήματα και προτείνει τρόπους ανάγνωσης των απαντήσεων που ζητούν. Η εποχή που διανύει ο κόσμος είναι θολή και οι υποστηρικτικοί πυλώνες της, αμφίβολης αντοχής. Η ποίηση, ως εύπλαστη τέχνη του λόγου, βρίσκει σημεία διαφυγής, είναι απεριόριστη και, το κυριότερο, προσαρμόσιμη.

* Το Έτος Νικηφόρου Βρεττάκου βρίσκεται πλέον σ' εξέλιξη. Την αφορμή για την τιμητική απόδοση του έτους 2012 στον Λάκωνα ποιητή από το υπουργείο Πολιτισμού δίνει η επέτειος των 100 χρόνων από τη γέννησή του. Αξίζει η μνεία στην έγκαιρη ανακοίνωση αυτής της απόφασης, δεδομένου ότι λίγα χρόνια νωρίτερα υπήρχαν καθυστερήσεις αλλά και αντεγκλήσεις για ό,τι αφορά το ποιος ή ποιοι θα αποτελούσαν το επίκεντρο για μια σειρά από εκδηλώσεις σ' όλη την επικράτεια. Αυτό που διαφαίνεται, και ωριμάζει, είναι ο τρόπος αντιμετώπισης των σύγχρονων κλασικών της νεοελληνικής γραμματείας: δεν πρόκειται για μουσειακού τύπου προσεγγίσεις ούτε αποδίδεται μια στείρα (έως βαρετή) αποτίμηση του έργου των τιμωμένων. Τα επετειακά έτη οφείλουν να δίνουν ώθηση στην υστεροφημία των δημιουργών υπό ένα διαφορετικό πρίσμα, με στόχο την ανάδειξή τους στις νεότερες γενιές που απαραιτήτως δεν έχουν εντρυφήσει στο έργο τους. Όπως στην περίπτωση του Νικηφόρου Βρεττάκου δηλαδή, όπου πρόκειται για μία από τις ευγενέστερες φιγούρες στα ελληνικά γράμματα του 20ού αιώνα. Υπήρξε ένας γνήσιος λυρικός ποιητής με στοχαστικό βάθος, με άποψη για την κοινωνία και την πολιτική της εποχής που έζησε, με εμβρίθεια πνεύματος απέναντι στις απλές μα τόσο ουσιώσεις αξίες της φύσης, με ευαίσθητο ψυχισμό. Αυτόν τον πολυεπίπεδο «διάλογο» που άνοιξε εκείνος είναι σκόπιμο να γνωρίσουν ή ν' ανακαλέσουν οι νεότεροι. Κι ανάμεσα σ' όλα όσα οργανώνονται αυτή τη στιγμή για το «Έτος Βρεττάκου» αξίζει η μνεία στο αρχείο του ποιητή, το οποίο έχει επιμεληθεί ο γιος του Κώστας Βρεττάκος και φυλάσσεται με ιδιαίτερη φροντίδα στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Σπάρτης. Ανάμεσα στα παρελκόμενα της χρονιάς θα είναι σκόπιμο να δοθεί έμφαση σε κάποιες από τις υποδομές του, αυτές που είναι απαραίτητες για τη συνέχιση ανάγνωσης και αναγνώρισης του έργου του. Μερικές φορές, εξάλλου, η αισιοδοξία είναι περισσότερο απτή και λειτουργική από οικονομικούς προϋπολογισμούς.

* Το πρόγραμμα εκδηλώσεων του βιβλιοπωλείου «Πολύεδρο» διατηρεί, εδώ και αρκετά χρόνια, τη ζωντάνια που φαίνεται ότι εκλείπει σε μεγάλο ποσοστό σε άλλες πόλεις-δορυφόρους της πρωτεύουσας. Επιβεβαιώνεται η εντύπωση για την αυθεντικότητα των πρωτοβουλιών που παίρνει ο βιβλιοπώλης-αναγνώστης Κωστής Καπέλας, καθώς ο ζηλευτός χώρος του βιβλιοπωλείου έχει εξελιχθεί σε πυρήνα πολιτιστικής δραστηριότητας. Διόλου εύκολο το στοίχημα και όχι απαραιτήτως καθολικά αρεστό. Μια φετινή δραστηριότητα, που έχει επαναληφθεί στο παρελθόν, είναι ο κύκλος εκδηλώσεων «Ημέρες ποίησης» όπου προβάλλεται η πρόσφατη δημιουργία παλαιότερων και νεότερων ποιητών σ' ένα επαρκές αναγνωστικό κοινό που πλαισιώνει αυτές τις βραδιές. Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν τον περασμένο Ιούνιο και θα ολοκληρωθούν τον προσεχή Ιούλιο με την παρουσίαση 35 δημιουργών και του έργου τους, με συζήτηση που αναλαμβάνουν πανεπιστημιακοί και κριτικοί λογοτεχνίας, με αναγνώσεις ποιημάτων αλλά και επαφή με τους αναγνώστες. Στο πρόγραμμα εντάσσεται και το ειδικό αφιέρωμα σε τρεις «κλασικούς», τους Οδυσσέα Ελύτη, Νίκο Γκάτσο και Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Οι ενδιαφερόμενοι να πληροφορηθούν εκτενέστερα για τις εβδομαδιαίες συναντήσεις μπορούν να επικοινωνούν με το βιβλιοπωλείο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: polyedro1@hol.gr

Χωρίς λόγια (αφορισμός κλειστός)

(Andrea Benetti, Genesi di un' idea, 2009)

Mοναξιά: Το κέλυφος έμεινε άθικτο. Οι ψυχές αναχώρησαν.

Χωρίς λόγια (αφορισμός ατέλειωτος)

(Mario Donizetti, "Eva", 2011)

Η πιο βασανιστική εμπειρία: Ανοίγω παρενθέσεις που ξεχνάω να κλείσω...

Ποιητές στη σκιά: Ελένη Βακαλό

Βιβλιοπωλείο Ποιήματα και εγκλήματα (Πέμπτη 12 Ιανουαρίου, 8.30 μ.μ., Αγ. Ειρήνης & Ερμού)

Ο κύκλος εκδηλώσεων Ποιητές στη σκιά αποτελεί μια απτή απόδειξη της συνολικής κινητικότητας, των ζυμώσεων και της ανατροφοδότησης που συντελείται στον χώρο της σύγχρονης ελληνικής ποίησης. Οι εκδόσεις Γαβριηλίδης και ο ποιητής Γιώργος Μπλάνας δίνουν τη σκυτάλη σε νεότερους δημιουργούς για την ανάπτυξη ενός διαλόγου, την αποτύπωση συνειρμών, συνταυτίσεων και υποδόριων εκφραστικών σχέσεων των ιδίων με σημαντικούς ποιητές του 20ού αιώνα. 

Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στον καλαίσθητο χώρο εκδηλώσεων του εκδοτικού οίκου. 

Η επόμενη "συνάντηση" θα πραγματοποιηθεί με την Ελένη Βακαλό. Θα μιλήσουν οι ποιήτριες Αγγέλα Γαβρίλη, Αντιγόνη Κατσαδήμα, Ευτυχία Παναγιώτου για ό,τι αφορά τη δική τους οπτική γωνία στο σύμπαν της σημαντικής δημιουργού, της περιερχόμενης στα πεδία της ποίησης και των εικαστικών τεχνών με ξεχωριστή λεπταισθησία και καθοριστική συμβολή στη συγκρότηση της νεοελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας.

Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται με τη συνδρομή της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (αναμετάδοση). Θα αναγνώσει αποσπάσματα από το έργο της Βακαλό η ηθοποιός Λυδία Φωτοπούλου. Τα κείμενα των ομιλιών θα συμπεριληφθούν στην ειδική έκδοση που αναμένεται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη.

Χωρίς λόγια (αφορισμός τ' ανέμου)

(foto: lietoColle)

Να προτάσσεις τα στήθη, να τα τεμαχίζεις: εκεί ανάμεσα περνάει ο άνεμός σου...

Επιτιθέμενες φράσεις...

(Wawel, foto: Silio D'Aprile)

(σημειωματάριο) Η στιγμή αναμένεται >>> Στους δρόμους ετοιμάζεται το μέλλον >>> Ενα ζευγάρι φιλιέται στην άκρη, τα παιδιά παίζουν στη βρεγμένη άμμο >>> Οι νότες αυτές δεν είναι πρωτάκουστες >>> Οι αχτίδες σε νικούν - Ο συριγμός για την άφιξη της καινούργιας ημέρας πανικοβάλλει - Το καθρέφτισμα της προσμονής >>> Μερικές σφαίρες θα ξεφύγουν, για ελάχιστα χιλιοστά >>> Τα βήματα οδηγούν στο ίδιο σημείο >>> Και πάλι ένας εξάντας, απαραίτητος >>> "Πάρε με στο σπίτι απόψε. Είμαι διαθέσιμη" >>> Μυρωδιά από ρούμι >>> Αργεί να ξημερώσει, αργεί >>> Ενθέματα για υποψιασμένους >>> Στη λάθος μεριά, από συνήθεια >>> Ονόματα ελληνιστικά, μερικές κινήσεις των χεριών, τα μαύρα βλέφαρα, τα σωθικά >>> Κλεμμένες οι λέξεις, ανήθικες >>> Σ' εκείνη τη μεριά, απροστάτευτη φυσώντας >>> Αλλοτε σε πίστευα κι έχανα, τώρα σε ικετεύω >>> Ανάμεσα σε καφέδες και τσιγάρα >>> Ο ασημένιος δίσκος μ' όλα τα πρόσωπα σκαλισμένα, εκείνα που δεν θυμόμουν πια...

Χωρίς λόγια (αφορισμός χρωματικός)

Colori di Cracovia... (foto: Silio D'Aprile)

Οι εμπνευσμένες ιδέες σβήνουν προτού προλάβεις να τις σημαδεύσεις...

Χωρίς λόγια (αφορισμός ανάλογος)

Bosco a Grotniki, settimana passata (foto da Silio D'Aprile)

Τη σκέψη σκοτώνει το βίωμα. Αναλόγως, το βίωμα τρέφει τη σκέψη. 
Γι’ αυτό εγώ διάλεξα την τρέλα.

Χωρίς λόγια (αφορισμός σκότος)

Città di Cracovia (foto di Silio D'Aprile, ieri) 

Το μαύρο χώμα που πατώ είναι ο νόστος μου.

[αφιερωμένος στη μνήμη της φίλης Λουκίας Ρικάκη]

Τώρα που αναχωρεί ο ποιητής

Ο ξαφνικός θάνατος ξαφνιάζει... Η απουσία του Αργύρη Χιόνη από τα δρώμενα της σύγχρονης ελληνικής ποίησης σημασιοδοτεί την πραγματικότητά της: οι εκλεκτοί της δεν περισσεύουν. 

Στο εξής, χωρίς τη δική του σταθερή φωνή οι στίχοι που θα προβιβάζονται θα είναι πιο απλοϊκοί... Γιατί η ποίησή του έμοιαζε απλή, ήταν όμορφη κι ελκυστική, ενθουσιώδης σαν παιδικό παραμύθι και απελευθερωμένος μονόλογος, καλπάζουσα αφήγηση και διάτριτη από σημαίνουσες σιωπές.

ΣΕ ΒΛΕΠΩ ΔΙΠΛΑ ΜΟΥ κι ωστόσο δεν υπάρχεις- είσ' έν' αστέρι που 'σβησε εκατομμύρια χρόνια πριν το φως του φτάσει εδώ. 
Μια ωραία πρόσφατη συνέντευξή του στην Πόλυ Κρημνιώτη (εφημ. "Αυγή"): http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=579547

Χωρίς λόγια (αφορισμός υγρός)

(L'alba per cielo - foto di J.K.)

Οπου η βροχή στην πατρίδα μου χρυσάφι ή δάκρυ

Χωρίς λόγια (αφορισμός-ηθοποιός)

Εργο της Μαρίας Ζερβού (Maria Zervos - Structures of Support) 

Το χνώτο του ηθοποιού ζεσταίνει λέξεις που ξεχάστηκαν... 

Ο Ερωτόκριτος στο Ακροπόλ

Με τον "Ερωτόκριτο" του Βιτσέντσου Κορνάρου επέλεξε να διαγκωνιστεί ο σκηνοθέτης Στάθης Λιβαθηνός σε μια περίοδο έντονης ομφαλοσκόπησης του θεατρικού κόσμου (μηρυκάζουμε τους κλασικούς; δίνουμε προσοχή στους νέους συγγραφείς; αναπαράγουμε τους ξένους και μεταμοντέρνους;) >>> Το έργο, μια αδρή πινελιά στο ευρωπαϊκό μεσαιωνικό θέατρο, δεν τυγχάνει της προσοχής που όφειλε σε σκηνικό πλαίσιο ενώ, σε παράλληλο χρόνο, αφήνεται στην παραλογοτεχνική αφηγηματική συναντίληψη των λαϊκών βάρδων της Κρήτης >>> Ο Λιβαθηνός αποτελεί έκπληξη: διαχειρίστηκε το έργο με σύνεση (αποκύημα της ρωσικής θεατρικής παιδείας του) και γνώση της ιστορικής του υπόστασης. Αλλο τόσο πέτυχε να καινοτομήσει με το ιδιαίτερο βλέμμα με το οποίο προσέγγισε τους ήρωες, τη ροή του λόγου τους, την κινησιολογία >>> Δημιούργησε, εν ολίγοις, μια δική του καλειδοσκοπική θεώρηση του Κορνάρου και ίσως, εξ αυτού, προκύψει ένα "ρεύμα" για τη σύγχρονη σκηνοθετική επαφή με τα έργα του κρητικού αναγεννησιακού θεάτρου >>> Ολ' αυτά δεν είναι εύκολα ή προσιτά, δεδομένου ότι έχουν προϋπάρξει προσεγγίσεις με το στίγμα-βεβαιότητα ενός Σπύρου Ευαγγελάτου ("Ερωτόκριτος", "Τρισεύγευνη" κ.λπ.) ή ενός Λευτέρη Βογιατζή (στην καταπληκτική κωμωδία του Χορτάτση "Κατσούρμπος" το 1992) >>> Η παράσταση στο Ακροπόλ διακρίνεται από τη ρυθμική αφήγηση και το εύρημα των τριών Ερωτόκριτων και Αρετουσών (...), την καλλιέπεια στη χρήση της κρητικής διαλέκτου, την αξιοποίηση των ερμηνευτών, τη διακριτική συμβολή της σκηνογραφίας, όσο και τη μουσική προσέγγιση από τον συνθέτη Δημήτρη Μαραμή >>> Ολων αυτών συνεπάγεται η αναρώτηση για την (αναγκαία) επαναθεώρηση του ελληνικού ρεπερτορίου από τις βάσεις του (διότι το Κρητικό και Επτανησιακό Θέατρο είναι ετούτο...)  - μόνον έτσι, πιθανώς, θα προκύψει κάτι νέο και σημαντικό...

Βίντεο της παράστασης, εδώ

Τραγούδι από την πρωταγωνίστρια Νεφέλη Κουρή, εδώ

Πληροφορίες για την παράσταση, εδώ

Ποίηση και ποίηση

"Πληθαίνουν οι απόντες / σκοτείνιασε η μέρα..." ΚΛΑΙΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑΔΟΥ (foto: Silio D'Aprile)

Ποίηση και ποίηση
εφημ. Αυγή, 13/12/2011

Του Βασίλη Ρούβαλη

* Οι εμβληματικές προσωπικότητες της σύγχρονης ποίησης, αυτές που μονολεκτικά αποκαλούνται «κλασικές», έχουν την ευτυχία (ή δυστυχία) να αποτελούν αντικείμενο ενδιαφέροντος είτε εργαλείο για την κοινωνική και πολιτική εξέλιξη. Με αυτό το πρόσημο, ο νομπελίστας ποιητής Πάμπλο Νερούδα έχει εισέλθει στον σχετικό πάνθεον εκείνων των πνευματικών προσωπικοτήτων που επηρέασαν τόσο την εποχή τους όσο και τη συνέχεια του ποιητικού λόγου. Τις προηγούμενες ημέρες επανήλθε στην επικαιρότητα, προκαλώντας σάλο στην πατρίδα του Χιλή, ύστερα από το αίτημα του Κομμουνιστικού Κόμματος για εκταφή της σορού του και εξέταση της πιθανότητας να δηλητηριάστηκε από πράκτορες του καθεστώτος Πινοσέτ. Η υπόθεση αναμοχλεύτηκε από τον προσωπικό οδηγό του, 38 χρόνια αργότερα, ο οποίος παρουσιάζει στοιχεία που αποδεικνύουν ότι δεν πέθανε (23 Σεπτεμβρίου 1973) από καρκίνο του προστάτη αλλά από επιλήψιμη ένεση σε νοσοκομείο. Η αμηχανία των αρχών της Χιλής αντικατοπτρίζει την εύθραυστη πολιτική κατάσταση της χώρας, όπου αν μη τι άλλο το έμβλημα του διάσημου ποιητή είναι αξιοποιήσιμο. Η υπόθεση πάντως αποτελεί μια γενικότερη τάση τον τελευταίο καιρό στη Λατινική Αμερική, όπου αμφισβητούνται οι περιπτώσεις θανάτου σημαντικών προσωπικοτήτων, με διεθνές κύρος, όπως του Σαλβαδόρ Αλιέντε. Αυτή η επικαιροποίηση για τον ποιητή Νερούδα δεν σημαίνει κάτι ιδιαίτερο, πέραν ίσως της υπόμνησης ενός συμβόλου-δημιουργού που ταυτίστηκε πολιτικά με την εποχή του αλλά σήμερα φαντάζει αναγκαίος κι ωστόσο ανεύρετος.

* Η Βερονίκη Δαλακούρα ακολουθεί τη δική της μοναχική πορεία στην ποίηση που κατατίθεται από τη λεγόμενη γενιά του 1970. Κι αν οι ποιητές που συντάσσονται κάτω από αυτή τη «σημαία» (με ό,τι δηλοί, εκφράζει ή αποπειράται και σχηματοποιεί ο όρος εν προκειμένω) διανύουν σταθερά τον κύκλο τους, ταυτόχρονα συμβαίνει να συζητείται μεταξύ των νεοτέρων η αίσθηση της απώθησης, από πλευράς τους, ενός ποιητικού ζητούμενου που θα αγγίζει τη συγχρονία, την ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας διανόησης για τον κόσμο, την ανανεωμένη αποτύπωση του ανθρώπινου δράματος. Ωστόσο, μεταξύ άλλων ομηλίκων της, η Δαλακούρα διατηρεί -με τη χαμηλόφωνη ένταση της ποίησής της- μιαν εγγύτητα και θερμοκρασία στη συνομιλία με το διακύβευμα της ζωής, παραμένοντας ευαίσθητη στην παρατήρηση του κόσμου, της καθημερινότητας, της εσωτερικής πάλης, όσο και λεπτολόγος (εάν αναφερθεί κάποιος στην προ επταετίας συλλογή της «26 ποιήματα») και πάνω απ' όλα αφοπλιστική στην ειλικρίνεια της οντότητάς της. Η νέα της συλλογή, «Καρναβαλιστές» (εκδόσεις Κέδρος, σ.: 62, τιμή: 9,60 ευρώ), δίνει ένα στίγμα σχολιασμού και επίκρισης των τεκταινομένων, σημειώνει λεπτομέρειες από την ένταση του παρόντος με σκληρή εικονοποιία και εκφραστική εμβρίθεια, τοποθετείται η ίδια σε απόσταση και μοιάζει να θέλει να πείσει για τα δύστηνα, τα απτά και τα νοερά της ατομικής εμπειρίας. Τα πεζοποιήματα που συγκεντρώνονται σ' αυτή τη συλλογή αποτυπώνουν τον φόβο, τις επικαλύψεις του με μάσκες αλλά και τις πρόσκαιρες εναλλαγές του, και σημασιοδοτούν την ανάγκη για μια γραμμή φωτός, μιαν αισιόδοξη στιγμή. Το γράφει χαρακτηριστικά, στο ποίημα Outsider: «Στον υπόγειο κόσμο η χαρά. Εκεί ζουν, εκτός απ' τις αισθήσεις, και οι εικόνες».

* Στον αντίποδα, η Κάλλια Παπαδάκη, πρωτοεμφανιζόμενη στον χώρο της διηγηματογραφίας και με αρκετές περγαμηνές, δηλώνει επίσης την παρουσία της στην ποίηση («Λεβάντα στο Δεκέμβρη», εκδόσεις Πόλις, σ.: 64, τιμή: 9 ευρώ) αποσκοπώντας στην αδρή αποτύπωση ενός αχνού εγώ, στα εμφανή και υφέρποντα, στην κρυμμένη πηγή της χαράς, στην αυξομείωση των αισθητηρίων. Η συγγραφέας διαθέτει εμφανώς τη δυναμική της αφήγησης με δραματικούς τόνους στο πλαίσιο της στιχουργίας της. Και δεν διστάζει να στοιχειοθετήσει, κάθε φορά, τον μύθο του ποιήματος με ρεαλιστικά δεδομένα καθημερινότητας όσο και με πρωτοπρόσωπες αναφορές στο γυναικείο σύμπαν, λεπταίσθητο και οριοθετημένο. Προσπαθεί να εμφυσήσει άλλα λόγια στο γνώριμο, να το επαναφέρει υπό νέους όρους, να το απαλλάξει απ' όλα όσα το κάνουν αδιάφορο, κοινό. Ένα δείγμα γραφή της (από το ποίημα Η αρχή του τέλους: «Ακουμπήσαμε τις πετσέτες στην άμμο / βούτηξα στο νερό / κι είχα μέσα μου μια παραίτηση / πως ό,τι είναι αυτό είναι / κόντευε ο Σεπτέμβρης να τελειώσει».

* Πρόσφατα ήρθε στην Αθήνα ο ελληνικής καταγωγής ποιητής Homero Aridjis, με αφορμή την κυκλοφορία της εισόδειας συλλογής του «Ηλιακά και άλλα ποιήματα» (Κοινωνία των Δεκάτων, μτφρ.: Ελσα Κορνέτη & Γιώργος Ρούβαλης, σ.: 87, τιμή: 9 ευρώ) στα ελληνικά γράμματα. Και είναι εισόδεια ακριβώς επειδή ποτέ μέχρι τώρα δεν υπήρξε μια τακτική παρουσίασή του ως ποιητή (και συνολικά ως πολυγραφότατου συγγραφέα) και εξέχον μέλος της διανοούμενης διασποράς μας. Ετυχε ο ίδιος όσο και ο Ελληνας πατέρας του (στρατιώτης στη μικρασιατική εκστρατεία που ακολούθησε τον δρόμο προς τον Νέο Κόσμο τη δεκαετία του '20) να μείνει στην αφάνεια ή, μάλλον, στην αδιαφορία της μητέρας-πατρίδας. Ωστόσο, ο Ομηρος Αριτζής (που δεν είδε το όνομά του γραμμένο ελληνικά, ούτε τώρα) αξιοποίησε τα ερεθίσματα της πατρικής μνήμης και του άγρια θελκτικού Μεξικού καταλαμβάνοντας μια θέση μεταξύ των σημαντικότερων λογοτεχνών της Λατινικής Αμερικής. Με την εκδήλωση που οργανώθηκε προς τιμήν του, στο Μέγαρο Μουσικής πριν μερικές εβδομάδες, έγινε ένα πρώτο βήμα γνωριμίας του με το σώμα της ελληνικής ποίησης, την όποια πιθανή σύνδεσή του, τη βέβαιη ματιά του στην ελληνικότητα.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ: http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=657525

Χωρίς λόγια (αφορισμός το φως)

Burgi, castello di Modoni (foto: S.D.'A.)

Μερικές φορές ο θάνατος είναι πιο φωτεινός απ' όλα τα πρωινά της ζωής σου...

Χωρίς λόγια (αφορισμός-γραμμή)

Fiori dal mio giardino a Cavo Gallo

Ψηλαφίζω τον χώρο για να μετρήσω το παρελθόν.
Είμαι τουλάχιστον μια οντότητα αρχιτεκτονική.

Χωρίς λόγια (αφορισμός-τόνος)

Cavo Gallo (foto di Silio D'Aprile)

Ο ίσκιος του κόσμου ονομάζεται καρτερία.

Χωρίς λόγια (αφορισμός-τόξο)

Arcobaleno a Coroni (foto di S.D'A.)

Κανένα χρώμα. Ολα είναι ορατά μες στο σκοτάδι της αφής.

Χωρίς λόγια (αφορισμός-σημείο)

Porto di Coron (foto: V.L.)

Εκεί που σβήνει ο παφλασμός αρχίζει ένας πόλεμος.

Χωρίς λόγια (αφορισμός-μάτια)

Εικαστικό έργο της ποιήτριας Παυλίνας Παμπούδη

Με τα μάτια κλειστά συντελούνται οι κοσμογονίες.

Χωρίς λόγια (αφορισμός του ποτέ)

Natura di nord (foto di JK)

Πότε θα είμαι έτοιμος να ζήσω αυτό που θα ζήσω;

"Φωνές": επίσημη παρουσίαση έκδοσης

ΔEΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ
παρουσιάζουν την ποιητική συλλογή
Φωνές
του ΒΑΣΙΛΗ ΡΟΥΒΑΛΗ

Η εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου θα πραγματοποιηθεί
στον χώρο των εκδόσεων (Αγίας Ειρήνης 17, Μοναστηράκι)
την Τετάρτη 23 Νοεμβρίου, 8.00 μ.μ.

με ομιλητές τον ποιητή Γιώργο Μπλάνα και τον συγγραφέα.

Θ’ αναπτυχθεί ένας διάλογος γύρω από πτυχές της σύγχρονης ποιητική δημιουργίας σε συνάρτηση με την έκδοση του βιβλίου.

Βιβλιογραφική εμφάνιση: http://www.biblionet.gr/main.asp?page=results&Titlesid=170644

Εκδόσεις ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, Αγ. Ειρήνης 17, 10551 Αθήνα, τηλ. 210-3228839 www.gavrielidesbooks.gr, info@gavrielidesbooks.gr

Χωρίς λόγια (αφορισμός-ουρανός)

Castello di Modon, Burgi (foto di S.d'A.)

Ο θολός νους χωράει έναν θολό ουρανό...

Λέσχη Ανάγνωσης Ποίησης (.poema..)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Λέσχη Ανάγνωσης Ποίησης από το περιοδικό (.poema..)

[Νέος Κύκλος 2011-2012]

Πρώτη θεματική συνάντηση: ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ
Βιβλιοπωλείο "Λεμόνι" ::: Πέμπτη 10 Νοεμβρίου, ώρα: 8.30 μ.μ.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν αίτηση συμμετοχής στο ηλ.ταχ.: manbasile@hotmail.com

Το ηλεκτρονικό περιοδικό για την ποίηση (.poema..) ανανεώνει την ετήσια πρόσκληση για τη λειτουργία της Λέσχης Ανάγνωσης Ποίησης, η οποία λαμβάνει χώρα –για τρίτη χρονιά– στον φιλόξενο χώρο του βιβλιοπωλείου «Λεμόνι», στο Θησείο (Ηρακλειδών 22, τηλ.: 210 3451390).

Στις συναντήσεις μπορούν να λάβουν μέρος αναγνώστες με ενδιαφέρον για τον ποιητικό λόγο, γνωρίζοντας ότι η παρουσία τους στις ανά δεκαπενθήμερο συναντήσεις θα είναι σταθερή και ενεργή, δεδομένης της συμμετοχής τους στον συντονισμό των συζητήσεων, στην εκπόνηση κειμένων γύρω από τις εκάστοτε θεματικές ενότητες, στην επιλογή και ανάγνωση ποιητικών αποσπασμάτων.

Στόχος της λέσχης είναι η δημιουργία ενός πυρήνα φίλων του ποιητικού λόγου, όπου σε βάθος χρόνου, και με την ανάλογη παρότρυνση, να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ποιητική δημιουργία.

Σε τακτά χρονικά διαστήματα προβλέπεται η πρόσκληση ποιητών, μεταφραστών, κριτικών λογοτεχνίας, εκδοτών και άλλων σχετικών με τον χώρο της ποίησης.

Αναλυτικότερες πληροφορίες παρέχονται στις ηλεκτρονικές σελίδες του περιοδικού, στον σύνδεσμο http://www.e-poema.eu/leshitext.php?id=17&pid καθώς και στην ηλεκτρονική διεύθυνση manbasile@hotmail.com (υπόψη του συντονιστή κ. Βασίλη Μανουσάκη).

Η συντακτική ομάδα του (.poema..)

Χωρίς λόγια (αφορισμός - ποίηση)

Porto di Navarino, Peloponneso (foto di JK)

Αυτό το ελάχιστο μελάνι στεγνώνει το ατέλειωτο αίμα μου...