giovedì 28 luglio 2011

"Κορώνη, μικρό οδοιπορικό" - (.poema..) εκδόσεις

La covertura dell'uscita di (.poema..) edizioni, 2007
Castello di Coron (foto di Babis Gaitanis)
Οι (.POEMA..) ΕΚΔΟΣΕΙΣ
παρουσιάζουν το βιβλίο του
ΒΑΣΙΛΗ ΡΟΥΒΑΛΗ
ΚΟΡΩΝΗ, ΜΙΚΡΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ
(.poema..) εκδόσεις, Ιούνιος 2007
κασετίνα με 4 γκραβούρες και DVD, Τιμή: 13,50 ευρώ
ISBN: 978-960-89807-0-9
Eνα βλέμμα στο μυστηριακό παρελθόν της Κορώνης. Η μικρή καστροπολιτεία στην άκρη του Μεσσηνιακού Κόλπου συνεχίζει ν' αναπνέει με όλα τα χρώματά της ανέπαφα, με τη μνήμη των χθεσινών και των σημερινών κατοίκων της, με το βλέμμα της στο μέλλον. Μια ποιητική απεικόνιση με λέξεις και σιωπές, εικόνες και φαντασία.
Το διήγημα του Βασίλη Ρούβαλη αποτολμά μια σύντομη περιήγηση στη μεσαιωνική της ταύτοτητα περιπλέκοντας τα ιστορικά πρόσωπα (τους ναυάρχους και τους στρατηγούς, τον Βενετό Δόγη και τους ανώνυμους υπερασπιστές του κάστρου) με τη λογοτεχνική φαντασία. Η λευκοντυμένη σημερινή Κορώνη, με τις κόκκινες κεραμιδωτές σκεπές και τους ελαιώνες για στολίδια ξεπροβάλλει από μακριά, όμορφη και αινιγματική στα μάτια των περαστικών. Σ' αυτόν τον τόπο όμως, όπως ακριβώς στην “αδελφή” Μεθώνη (τα “δυο μάτια της Βενετιάς στη Μεσόγειο”), δεν έχουν πάψει ν' αναμειγνύονται οι ντόπιες και οι ξένες λαλιές, οι χρονολογίες γεμάτες πολέμους και ειρηνικές περιόδους, προσδοκίες και ευημερία. Κι όσοι περνούν από εκεί, σταματούν να τη χαζέψουν, να τη τριγυρίσουν, να τη γνωρίσουν για να έχουν να λένε αργότερα για μια ξεχωριστή, γραφική πολίχνη που όσο στο βλέμμα κι αν χωρά τόσο ο νους δεν βάζει για τη σπουδαία ιστορία της.
Η σύντομη λογοτεχνική αφιέρωση σ' αυτή την Κορώνη από τον συγγραφέα συμπληρώνεται από τέσσερις χαρακτηριστικές γκραβούρες (χρονολογημένες από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα). Την πολυτελή έκδοση της κασετίνας (σκληρό εξώφυλλο) συνοδεύει το DVD με απεικονίσεις της σύγχρονης πόλης από τον φακό του φωτογράφου Σπύρου Κατωπόδη, υπό τη συνοδεία ήχων από τo έργο “Quattro Staggioni” του Antonio Vivaldi.
* Η έκδοση είναι τετράγλωσση: στα ιταλικά (από τον Maurizio De Rosa), τα γερμανικά (από την Birgit Hildenbrand) και τα αγγλικά (από τη Vivien Nilan).
Κεντρική διάθεση: Χρυσοβαλάντη Λευτάκη, βιβλιοπωλείο “Χαρτί και Μολύβι”, Κορώνη Μεσσηνίας, τηλ.: 0030-27250 22720, e-mail: editor@e-poema.eu

Χωρίς λόγια (αφορισμός-αποκάλυψη)

Il condannato (ritratto di Daniela Astone)
Τα φτερουγίσματα ανάμεσα στις σκιές είναι σημάδι θεϊκό.

mercoledì 27 luglio 2011

Χωρίς λόγια (αφορισμός-παραίτηση)

Pat Andrea
Καταπίνω την ανάσα σου για να συνεχίσω να ζω.

martedì 26 luglio 2011

Χωρίς λόγια (αφορισμός-απόφανση)

Lucian Freud (1922-2011)
Δικαιούσαι να λησμονείς μόνο μία φορά.

lunedì 25 luglio 2011

Χωρίς λόγια (αφορισμός-ερώτημα)

foto di Juan Rulfo
Οι λέξεις απαλαίνουν τον πόνο ή τον έρωτα;...

martedì 19 luglio 2011

Τα δημώδη, τα σύγχρονα

Απεικόνιση του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και του Γεώργιου Σφραντζή
Μελετώντας τα δημώδη άσματα, αυτά τα ξεχασμένα ποιήματα που ελεύθερα μετεωρίζονται στη νεοελληνική γραμματεία, αντιλαμβάνεται κανείς τη δύναμη της γλώσσας και την εμβρίθεια του πνεύματος από εκείνους τους ανώνυμους ή επώνυμους -μυθικούς είτε εμπράγματους- εμπνευστές τους.
Γιατί κάθε στίχος τους κρύβει ανάσες, σιγανές ή βαθιές, και αποκαλύπτει την αφή της Ιστορίας - οι άνθρωποι που τα τραγούδησαν, οι ρίμες που ταίριαξαν κι ανακατεύθηκαν, οι μελωδίες που γεννήθηκαν, οι συντεταγμένες του χρόνου και των συμβάντων που τα σπινθήρισαν.
Είναι ακόμη, το πιο εύγονο, η μυστική σχέση ανάμεσα στη φωνή και τη λάμψη των παλιών λέξεων: ακούγονται ολοκάθαρες και γοητευτικές, μαγνητίζουν την εικόνα, αναδεύουν τη νοσταλγία για μιαν εσωτερική διάσταση δυσπροσέγγιστη και απόμακρη.
Τα δημώδη άσματα οδηγούν μέσα απ' όλα τα μονοπάτια του λόγου στο μέλλον...
Εκεί που πας πουλάκι μου να μη με λησμονήσεις / μόνο να με παρηγοράς με το χαμόγελό σου, / αλαργινό και άσβεστο ώσπου να σ' ανταμώσω πάλι

martedì 12 luglio 2011

(προορισμός), ένα σύντομο διήγημα στο "Πλανόδιον"

Cavo Gallo, Coron (foto d'Evi Ruvali)
Συμμετοχή στην ανθολογία σύντομου διηγήματος ("Μπονζάι") που δημοσιεύεται στο περιοδικό Πλανόδιον: http://bonsaistoriesflashfiction.wordpress.com/2011/07/08/vasilis-rouvalis-proorismos/

martedì 5 luglio 2011

Ποίηση και ποίηση

Δεν είναι οι άγγελοι απ' τη γενιά των σπουργιτιών ΣΤΡΑΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΗΣ
Ποίηση και ποίηση
εφημ. Αυγή, 5/7/2011
Του Βασίλη Ρούβαλη
* Κάθε εποχή δημιουργεί τα πρότυπα και τα αντισώματά της. Στη σημερινή συγκυρία, την πολλαπλώς αφηγούμενη ως «κρίση», ο ποιητικός λόγος απαιτείται να δώσει ένα στίγμα, να διαμορφώσει ένα πνευματικό -όχι ιδεολογικό- ανάχωμα στην ορολογία της τρέχουσας πολιτικής. Από κάθε πλευρά ακούγεται το ερώτημα για τη στάση των δημιουργών, εν προκειμένω των ποιητών, έναντι του κάθε είδους Μνημονίου, αλλά και της εν εξελίξει κοινωνικής ανισορροπίας. Εκ των προτέρων πρέπει να επισημανθεί η απουσία κάθε πεδίου καίριας αναφοράς των εκπροσώπων της ελληνικής ποίησης ως προς τα γεγονότα, τις χωροχρονικές συντεταγμένες, που προαπαιτούν σχολιασμό, αν όχι δραστική παρέμβαση, λόγω της σφοδρότητας και επιδραστικότητάς τους. Επομένως, οι Έλληνες ποιητές, όλοι όσοι δεν περιορίζονται στο «ιδιωτικό τους όραμα» αυτοβαυκαλιζόμενοι και όλοι εκείνοι που δεν «βολεύτηκαν» στις δάφνες τους συγκυριακά, δεν έχουν πρόσβαση στο θέατρο των. επιχειρήσεων και των επιχειρημάτων στον παρόντα ιστορικό χρόνο. Ως εκ τούτου, οι όποιες παρεμβάσεις από «32» ή άλλους πνευματικούς ανθρώπους είναι αυτόχρημα δικαιολογημένες για την απουσία ή τον εξοβελισμό των ποιητών από τους υπογράφοντες κείμενα και διακηρύξεις, από τη μιντιακή αναφορά και την εδραίωση της ευρύτερης άποψης για το ποιοι είναι οι διανοούμενοι και ποιοι δεν είναι, όπου ο γνώμονας ορίζεται από τις απαραίτητες «γνωριμίες» στο σύστημα... Διαβάζοντας το κείμενο-μονόλογο του Μανόλη Αναγνωστάκη (σελ.: 99, τιμή: 7 ευρώ, Πατάκης, 2011) αρκεί κανείς να υποσημειώσει μια σειρά από σκέψεις του ποιητή οι οποίες αναγόμενες στα του παρόντος θα διεγείρουν μια σειρά από ερωτήματα: πρέπει η τέχνη να εκφράζει την εποχή της, να 'ναι δηλαδή στρατευμένη, είτε να παρακολουθεί τα τεκταινόμενα αρνούμενη τουλάχιστον την ουδετερότητά της; Ας μη διαφεύγει η πραγματικότητα του ποιητή ως πολίτη κι ως ατομική μονάδα στο συλλογικό γίγνεσθαι. Ανάλογα, μπορεί να τεθεί το ζήτημα της χρησιμοθηρίας, όπου αν μη τι άλλο στο παρελθόν έχει αξιοποιηθεί ο ποιητής ως υποκινητής ή κατευναστής της εξέλιξης ερήμην της δικής του θέλησης. Σε κάποιο σημείο του μονολόγου του ο Αναγνωστάκης σημειώνει χαρακτηριστικά: «τα πολιτικά ποιήματα, που συνήθως είναι δραματικά, νομίζω πως θα έπρεπε να κλίνουν προς τη σάτιρα. Να είναι πολιτικά και σατιρικά ταυτόχρονα. Ένα τέτοιο πράγμα μας λείπει», δηλώνοντας κατ' αυτόν τη δεδομένη παρουσία των ποιητών στο γίγνεσθαι αλλά και εννοώντας, φευ, τους πολλαπλούς τρόπους παρέμβασης, τη διατύπωση και διασπορά ιδεών για ένα αύριο με θετικό πρόσημο. (Παρεμπιπτόντως, ετούτη η μικρή έκδοση αξίζει να διαβαστεί και να ξαναδιαβαστεί από τους ενασχολούμενους με τον ποιητικό λόγο μόνον και μόνον διότι ανάμεσα στα λόγια του ποιητή μπορούν να διαγνώσουν την αγωνία και το βάλσαμο της ποίησης).

* Κατ' αναλογίαν με τις παραπάνω επισημάνσεις, οφείλει κανείς να σταθεί σε μια πολύ ενδιαφέρουσα έναρξη ενασχόλησης ενός νέου ποιητή με την έκδοση ποιητικών βιβλίων. Πρόκειται για την εκδοτική πρωτοβουλία του Σωτήρη Σελαβή, ο οποίος δημιούργησε τον οίκο «Περισπωμένη» με την πρόθεση να συνεισφέρει αιχμές στη βιβλιογραφία της ποίησης με άξονα τις αισθητικές επιλογές του. Πρώτη έκδοση αποτελεί το εμβληματικό έργο «Οι ελεγείες του Ντουίνο» του Ράινερ Μαρία Ρίλκε (σελ.: 176, τιμή: 15 ευρώ), με τη φιλοδοξία να προσδώσει στο έργο μια μεταφραστική προσέγγιση ικανή να ξεκλειδώσει το κειμενικό περίβλημα αλλά και να επιφωτίσει τον λυρικό στοχασμό του δημιουργού του. Οι συγκεκριμένοι ποιητικοί μονόλογοι του Ρίλκε αποσαφηνίζουν την ανθρώπινη αγωνία και την αναδίπλωση της κοινωνίας ύστερα από την εμπειρία ενός σπαρακτικού πολεμικού δράματος που ισοπέδωσε την ατομική αξιοπρέπεια, το δικαίωμα στη λήθη, τη θεϊκή πλάνη, την περιοχή μεταξύ έρωτα και θανάτου, την πραγμάτωση του μέλλοντος ως διαρκές παρόν. Όπως επισημαίνεται από τον ποιητή και δοκιμιογράφο Κώστα Κουτσουρέλη στο εύχυμο και κατατοπιστικό επίμετρό του, το έργο αυτό αποτελεί ένα θρηνητικό τραγούδι που ωστόσο τέμνει το φως στη θετική όψη της ζωής. Γι' αυτό ακριβώς πρέπει να επισημανθεί η άμεση, επιδραστική συνεισφορά του στην «ανάγνωση» του σημερινού παρόντος και -γιατί όχι;- να λάβει διδακτικό χαρακτήρα ή έστω να θεωρηθεί μια συμβολή-παραίνεση απέναντι στην τρέχουσα επισφαλή πραγματικότητα του κόσμου. Οι «Ελεγείες» αποτελούν, επιπλέον, όσον αφορά την περίπτωση της παρουσίας της «Περισπωμένης» στη σύγχρονη ελληνική γραμματεία, μια συμβολική έναρξη για τη στοιχειοθέτηση ενός ιδιαίτερα απαιτητικού αλλά και προσοδοφόρου καταλόγου βιβλίων, όπου αν μη τι άλλο ενισχύει την αισιοδοξία για τα ποιητικά πράγματα.

Πηγή: http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=626247

Eugenio Montale, opinioni...

ΕUGENIO MONTALE

Γνώμες

Δεν έγινε ποτέ γνωστό εάν η ζωή

είναι αυτό που ζει ή αυτό που πεθαίνει.

Κατόπιν όμως δεν θ ' άξιζε να το μάθει κανείς

δεδομένου ότι αξίζει το απίθανο.

Eάν ειπωθεί ότι η ζωή είναι μια πραγματικότητα,

η ύλη είναι απλώς ένα τεράστιο ψέμα,

κι ακόμη πιο αφελές είναι να γίνει πιστευτός ο καπνός

που εξατμίζει, ή απομακρύνει, κάθε άλλον καπνό.

Μα όχι, λέει ο Καλπούρνιος, είναι μόνον ένας ήχος

ποτέ πριν ακουσμένος καθώς δεν υπάρχει

στον δικό μας αέρα παρά σ’ εκείνου. Και δεν υπάρχει λέξη

μήτε γραπτό όπου λείπει ο αέρας.

Opinioni

Non si e mai saputo se la vita

sia cio che si vive o cio che si muore.

Ma poi sarebbe inutile saperlo

ammesso che sia utile l'impossibile

Se dire che la vita e’una sostanza,

una materia e’mera cantafavola,

anche piu’stolto e’crederla una fumata

che condensa, o rimuove, ogni altro fumo.

Ma no, dice Calpurnio, e’appena un suono

mai pronunziato perche’ non e’nell’aria

nostra, ma nella sua. E non c’e’ nome

neppure scritto dove l’aria manca.

[da Diario del '72, Mondadori editore - trad.: Silio D'Aprile/Βασίλης Ρούβαλης]

sabato 2 luglio 2011

Εν αρχή ην οι "Αγανακτισμένοι"...

(φωτό: "Αυγή")
Στο μάτι του παρόντος κυκλώνα οι εξελίξεις είναι ευθύτερες και ουσιαστικές: η σύγχρονη ιστορική στιγμή θα καταγραφεί ως απαρχή ενός επόμενου κύκλου >>> Οι "Αγανακτισμένοι" της πλατείας Συντάγματος χαρακτηρίζονται εκ του όντος πολιτική πράξη - τόσο το σύμβολο της συγκεκριμένης και στιγματισμένης πλατείας για τον νεότερο Ελληνισμό όσο και καθ' εαυτό το γεγονός της κατά μέτωπον δυσαρέσκειας απέναντι στο ημιθανές (όσο και αλαζονευόμενο) σύστημα εξουσίας από το τέλος του Εμφυλίου έως σήμερα >>> Η δυναμική αυτής της παρέμβασης, αρχικά αφελώς αισιόδοξης κι εν συνεχεία επιφορτισμένης με επιβαλλόμενες ερωταποκρίσεις έναντι των θεσμών και των πολιτικών πρακτικών, μέλλει να διαφανεί στη συνέχεια της ελληνικής κοινωνίας αλλά και της πανευρωπαϊκής πορείας >>> Το πρόταγμα δεν θα χαθεί έστω κι αν μετά την "Πέμπτη της ντροπής" εξατμίστηκε η εικόνα της αυθορμησίας και του ειρηνικώς διατυπωμένου δικαίου επί των επονείδιστων >>> Η τωρινή κατάσταση, η μετά την ψήφιση του λεγόμενου εφαρμοστικού νόμου, θα διανύσει τη διαδρομή της στο χωροχρονικό φόντο >>> Επονται αλλαγές, αργά ή γρήγορα, οι οποίες ενδεχομένως -προς το παρόν- αποποιούνται από άπαντες... >>> (Εξυπονοείται η σύνδεση όλων των σχετικών δεδομένων με τη διεθνή πραγματικότητα) >>> Τα επόμενα βήματα αφήνουν κιόλας τα ίχνη τους στα ίδια αυτά χώματα...

venerdì 1 luglio 2011

New York Times: η Ελλάδα ενώπιον κάθε νέας πορείας...

Αναπαραγωγή από την αμερικανική εφημερίδα, με την ενδιαφέρουσα οπτική του γνωστού ιστορικού Μαρκ Μαζάουερ:
Democracy's Cradle, Rocking the World By MARK MAZOWER Published: June 29, 2011

YESTERDAY, the whole world was watching Greece as its Parliament voted to pass a divisive package of austerity measures that could have critical ramifications for the global financial system. It may come as a surprise that this tiny tip of the Balkan Peninsula could command such attention. We usually think of Greece as the home of Plato and Pericles, its real importance lying deep in antiquity. But this is hardly the first time that to understand Europe's future, you need to turn away from the big powers at the center of the continent and look closely at what is happening in Athens. For the past 200 years, Greece has been at the forefront of Europe's evolution.

Ιn the 1820s, as it waged a war of independence against the Ottoman Empire, Greece became an early symbol of escape from the prison house of empire. For philhellenes, its resurrection represented the noblest of causes. "In the great morning of the world," Shelley wrote in "Hellas," his poem about the country's struggle for independence, "Freedom's splendor burst and shone!" Victory would mean liberty's triumph not only over the Turks but also over all those dynasts who had kept so many Europeans enslaved. Germans, Italians, Poles and Americans flocked to fight under the Greek blue and white for the sake of democracy. And within a decade, the country won its freedom.

Over the next century, the radically new combination of constitutional democracy and ethnic nationalism that Greece embodied spread across the continent, culminating in "the peace to end all peace" at the end of the First World War, when the Ottoman, Hapsburg and Russian empires disintegrated and were replaced by nation-states.

In the aftermath of the First World War, Greece again paved the way for Europe's future. Only now it was democracy's dark side that came to the fore. In a world of nation-states, ethnic minorities like Greece's Muslim population and the Orthodox Christians of Asia Minor were a recipe for international instability. In the early 1920s, Greek and Turkish leaders decided to swap their minority populations, expelling some two million Christians and Muslims in the interest of national homogeneity. The Greco-Turkish population exchange was the largest such organized refugee movement in history to that point and a model that the Nazis and others would point to later for displacing peoples in Eastern Europe, the Middle East and India. It is ironic, then, that Greece was in the vanguard of resistance to the Nazis, too. In the winter of 1940-41, it was the first country to fight back effectively against the Axis powers, humiliating Mussolini in the Greco-Italian war while the rest of Europe cheered. And many cheered again a few months later when a young left-wing resistance fighter named Manolis Glezos climbed the Acropolis one night with a friend and pulled down a swastika flag that the Germans had recently unfurled. (Almost 70 years later, Mr. Glezos would be tear-gassed by the Greek police while protesting the austerity program.) Ultimately, however, Greece succumbed to German occupation. Nazi rule brought with it political disintegration, mass starvation and, after liberation, the descent of the country into outright civil war between Communist and anti-Communist forces.

Only a few years after Hitler's defeat, Greece found itself in the center of history again, as a front line in the cold war. In 1947, President Harry S. Truman used the intensifying civil war there to galvanize Congress behind the Truman Doctrine and his sweeping peacetime commitment of American resources to fight Communism and rebuild Europe. Suddenly elevated into a trans-Atlantic cause, Greece now stood for a very different Europe - one that had crippled itself by tearing itself apart, whose only path out of the destitution of the mid-1940s was as a junior partner with Washington. As the dollars poured in, American advisers sat in Athens telling Greek policy makers what to do and American napalm scorched the Greek mountains as the Communists were put to flight.

European political and economic integration was supposed to end the weakness and dependency of the divided continent, and here, too, Greece was an emblem of a new phase in its history. The fall of its military dictatorship in 1974 not only brought the country full membership in what would become the European Union; it also (along with the transitions in Spain and Portugal at the same time) prefigured the global democratization wave of the 1980s and '90s, first in South America and Southeast Asia and then in Eastern Europe. And it gave the European Union the taste for enlargement and the ambition to turn itself from a small club of wealthy Western European states into a voice for the newly democratic continent as a whole, extending far to the south and east.

Αnd now today, after the euphoria of the '90s has faded and a new modesty sets in among the Europeans, it falls again to Greece to challenge the mandarins of the European Union and to ask what lies ahead for the continent. The European Union was supposed to shore up a fragmented Europe, to consolidate its democratic potential and to transform the continent into a force capable of competing on the global stage. It is perhaps fitting that one of Europe's oldest and most democratic nation-states should be on the new front line, throwing all these achievements into question. For we are all small powers now, and once again Greece is in the forefront of the fight for the future.

Mark Mazower is a professor of history at Columbia University.