venerdì 29 giugno 2007

Τώρα που η Πάρνηθα καίγεται...

...ξαναθυμάμαι τον ένα χρόνο που έζησα (ως σμηνίτης σειράς Γ96 στην 3η ΜΚΣΕ) μέσα σ' αυτό το δάσος, τις υπέροχες διαδρομές πεζοπορίας, τα αρώματα από τους έλατους, τα χνάρια από τα βιαστικά ελάφια, τους ήχους της αληθινής ζωής που σφύζει σ' όλο το μήκος του εθνικού δρυμού.
Το θέαμα από το παράθυρο, χθες το απόγευμα, με τις πύρινες γλώσσες που κατάπιναν αυτόν τον κοντινό παράδεισο, μου έκοβε την ανάσα... Το γιουχάρισμα για τους εκπροσώπους της κυβερνοαντιπολίτευσης, σήμερα το πρωί, στα τηλεοπτικά κανάλια το ένιωσα υπόκωφο αλλά και γι' αυτό ακόμη πιο σκληρό, εκδικητικό.
Κάθε κύκλος ανοίγει και κλείνει, πάντοτε...

mercoledì 27 giugno 2007

Τα χελιδόνια / Le rondini

Ass.Press
Εάν τα χελιδόνια μπορούσαν με ακρίβεια να πουν τι τραγουδούν, γιατί τραγουδούν ή τι είναι αυτό που τα κάνει να τραγουδούν...

Se le rondini avevano avuto la possibilita' da definire che cosa cantato, perche' cantano o' cos' e' questo che le fa cantare...

martedì 19 giugno 2007

Napoli di Romania

Βαδίζοντας κατά μήκος του παλιού βενετσιάνικου πύργου αφουγκράστηκα τον χρόνο μέσα από τους πολεμιστές που στέναξαν πονεμένοι, τους έρωτες που αγκαλιάστηκαν σ' αυτό το ίδιο σημείο, τα βλέμματα που δεν άλλαξαν ποτέ γυρνώντας προς την πλευρά της πύλης της ξηράς. Η τυχαιότητα και το μοιραίο, η απρόσμενη εναλλαγή ευχαρίστησης και δυστυχίας, η εμπειρία που διαχωρίζει το γεγονός από τη στιγμή, αποτυπώνονται στις προσόψεις των παλιών κτιρίων, στα καληνυχτίσματα των κατοίκων σβήνοντας τα φώτα προτού κοιμηθούν, στις πολεμίστρες και τους οχυρωματικούς περίβολους που χάσκουν αμήχανοι πια, δίχως κάποιος να τους σημαδεύει ή μέσα στα σπλάχνα τους να παραμονεύει ο άγνωστος εχθρός.
Η νυχτερινή πόλη, όσο γέρικη κι αν φαίνεται στους περαστικούς που τη διασχίζουν με στερεότυπα τουριστικά βήματα, διαθέτει το χάρισμα της μελλόνυμφης: κάθε τι συμβαίνει ως υπόσχεση για το αύριο, κάθε τι τραγουδιέται σαν αφιέρωση, και είναι χαμόγελο. Το σήμαντρο του βυζαντινού ρολογιού χτύπησε ρυθμικά τρεις φορές για να υπενθυμίσει τον τόπο συνάντησης, τα παλιά μου ίχνη, τα κελαηδίσματα της ζωής, αλλά και μια νοσταλγία απροσδιόριστη σε κάθε ανάσα. Κινήθηκα προς τα σκοτάδια της σκονισμένης τάφρου. Με απλωμένο το χέρι στον τραχύ τοίχο από πωρόλιθο ξύπνησε εντός μου η υπενθύμιση από τους αρχέγονους κανόνες της φύσης: τη δύναμη τη διαθέτει όποιος αντέχει περισσότερο˙ κι εάν πράγματι αποδέχομαι το εύθραυστο κρύσταλλο της ύπαρξής μου, τίποτε δεν μ’ εμποδίζει ν’ απολαμβάνω τη γοητεία του παρόντος, τη δημιουργία μέσα από τις λέξεις, τη θέληση και το μυστήριο της κάθε επόμενης επιλογής, την επιθυμία για όλα όσα διαρκούν.
Το ξημέρωμα δεν θ' αργούσε˙ όπως και οι προσδοκίες ή τα μυστικά που μοιάζουν συγκρατημένα ανάμεσα στα χείλη, όπως η ανακούφιση του δροσερού ανέμου σε περίοδο ξηρασίας ή και οι κατάρες για το θλιμμένο σύννεφο που θα μουσκέψει τη φετινή σοδειά. Το χαμόγελό της, ξανθό και αρωματικό, διαπέρασε τον ορίζοντα και χάθηκε πίσω από το Ιτς-Κάλε. Τ' όνομά της τραγουδιέται από μερικούς αλαφροϊσκιωτους και λίγους ποιητές που τους έχω διακρίνει να πασχίζουν να κρυφτούν μέσα στον κόσμο. Κι εκείνη όμως θα επιστρέφει αενάως –όμορφη και διακριτικά αρχοντική- με τη Μικρή Αρκτο, τον Ηνίοχο, τον Κύκνο και τον Αυγερινό ανάμεσα στα στήθη. Είναι η αλήθεια που ξεχειλίζει, το παραμύθι που δεν ολοκληρώνεται, το φιλί που με κύματα φθάνει...

martedì 12 giugno 2007

(.Poema..) - Τρίτο τεύχος

Στο τρίτο τεύχος του (.poema..) η ύλη περιλαμβάνει κείμενα στις ενότητες "ποίηση", "δοκίμιο", "αφιέρωμα", "εικαστικά", "αναγνώστες", "περιηγήσεις":
* Δημοσιεύονται αποσπάσματα από το έργο τριών νέων ποιητών από την Τσεχία, τη Εσθονία και την Πολωνία (Katerina Rudcenkova, Sergej Timofejev, Agnieszka Kuciak), στο πλαίσιο της συνεργασίας με τον ευρωπαϊκό φορέα Literature Across Frontieres. Τα ποιήματα παρουσιάζονται σε μετάφραση από την αγγλική γλώσσα. (Μεταφράζουν οι Νέλλη Μπουραντάνη, Χίλντα Παπαδημητρίου, Εύη Τσιριγωτάκη).
* Η Εφη Πυρπάσου μεταφράζει -για πρώτη φορά στα ελληνικά- τα ποιήματα της συλλογής 1929 που εξέδωσαν παράνομα στο Βέλγιο οι Louis Aragon και Benjamin Péret.
* Η Κλαίτη Σωτηριάδου δημοσιεύει ένα ανέκδοτο ποίημά της.
* Ο Μιχάλης Παπαντωνόπουλος μεταφράζει τους Υμνους στη νύχτα του Novalis. Η εκτενής εισαγωγή καθώς και αποσπάσματα από το έργο (σε ελληνικά και γερμανικά) δίνουν το προσωπικό στίγμα του στο έργο που βρίθει από λυρικές εξάρσεις αλλά και σπαράγματα μιας βαθύτατα φιλοσοφικής γλώσσας κι ενός αδιαμφισβητήτου ποιητικού ταλέντου.
* Ο Καναδός ελληνιστής Jacques Bouchard μεταφράζει την Κερασιά του Ανδρέα Εμπειρίκου στα γαλλικά.
* Την προσωπική ματιά του στο ποιητικό corpus του Δημήτρη Παπαδίτσα, με προσωπικές σημειώσεις και ανθολόγηση ποιημάτων, υπογράφει ο Γιώργος Λίλλης.
* Ανάλογη προσέγγιση στον Νίκο Αλέξη Ασλάνογλου επιδιώκει ο Γιώργος Βαϊλάκης επισημαίνοντας ότι "η ποίησή του χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακή αντινομία - έντονος λυρισμός με δραματικό περιεχόμενο, μυστικές μουσικές σχέσεις των λέξεων με απεγνωσμένο ξεγύμνωμα της ψυχής...".
* Ο Γιώργος Ανδρειωμένος παρουσιάζει την έκδοση "Φάσμα Κάλβου" (εκδόσεις Ergo) αναδημοσιεύοντας την 6η Ολυμπιακή Ωδή (σε ελληνικά και λατινικά) και ταυτόχρονα αναλύοντας τους λόγους για τους οποίους η "η δημοσίευση και ο φιλολογικός σχολιασμός αυτού του άγνωστου χειρόγραφου κώδικα συνιστά αξιοσημείωτη συμβολή στην έρευνα του φιλελληνικού κινήματος της εποχής...".
* Ο Σέρβος συγγραφέας Μίλοραντ Πάβιτς γράφει, ειδικά για το (.poema..), ένα αιρετικό κείμενο για τη λογοτεχνία, την περιπέτεια της γραφής, το απόσταγμα του μυθιστορήματος ως "γεωγραφικού χάρτη" σκέψης και νοήματος. (Μεταφράζει η Ισμήνη Ραντούλοβιτς).
* Στο ανέκδοτο χειρόγραφο του Ρώμου Φιλύρα αναφέρεται με άρθρο του ο Γιάννης Παπακώστας. Πρόκειται για το διήγημα Ο θεατρίνος της ζωής που έδωσε το έναυσμα για μια εμβριθέστερη έρευνα στην αφηγηματική πλευρά του ποιητή καθώς και για τη μελέτη δύο κειμένων του, Η παράδοξη αυτοβιογραφία του ποιητή Ρώμου Φιλύρα και Η ζωή μου εις το Δρομοκαΐτειον.
* Πτυχές του κριτικού λόγου του Νάνου Βαλαωρίτη διερευνά η Πέρσα Αποστολή στο άρθρο της με τίτλο "Από την πράξη στη θεωρία της υπερρεαλιστικής γραφής".
* Ο Γιώργος Πανόπουλος προτείνει μια "διαφορετική ανάγνωση" σε μελοποιημένα ποιήματα κάνοντας χρήση υπολογιστικών προγραμμάτων: παρουσιάζονται οι Pier Paolo Pasolini, Fernando Pessoa, Jim Morrison.
* O διευθυντής του περιοδικού "Δέκατα" Ντίνος Σιώτης παρουσιάζει μέρος της ανθολόγησης σύγχρονης ελληνικής ποίησης, όπως εκδόθηκε στο πρόσφατο τεύχος του περιοδικού αλλά και απάγγέλθηκε στην εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου 2007, νέο Μουσείο Μπενάκη).
* Στο πλαίσιο της προβολής των ελληνικών λογοτεχνικών περιοδικών, το (.poema..) παρουσιάζει άρθρο από το τρέχον τεύχος του "Πόρφυρα" (από το αφιέρωμα στο έργο του Ευγένιου Αρανίτση - κείμενο του Δημήτρη Δημηρούλη). Παράλληλα, το περιοδικό "Διαβάζω" προσφέρει στους αναγνώστες του (.poema..) την ανά μήνα παρουσίαση των ευπώλητων εκδόσεων στην ποίηση και το δοκίμιο. (Οι λίστες προέρχονται από 16 βιβλιοπωλεία απ' όλη την ελληνική επικράτεια).
* Οσον αφορά τις προδημοσιεύσεις, στο παρόν τεύχος δημοσιεύονται κεφάλαια από το έργο του Paul Theroux, Οι στήλες του Ηρακλή, εκδόσεις Κέδρος, καθώς και αποσπάσματα από την εισαγωγή του Στέφανου Ροζάνη στην έκδοση Τρία κείμενα για την ουτοπία, Thomas More Ουτοπία, Francis Bacon Νέα Ατλαντίς, Henry Neville Η Νήσος των Πάιν, εκδόσεις Μεταίχμιο.
* Ο δημοσιογράφος-συγγραφέας Δημήτρης Γκιώνης παρουσιάζει παλιές συνεντεύξεις του (από την εφημερίδα "Ελευθεροτυπία") μέσα από τις ηλεκτρονικές σελίδες του (.poema..). Στο παρόν τεύχος, συνομιλεί με τον Γιάννη Σκαρίμπα.
* Ο συγγραφέας-δοκιμιογράφος Χρήστος Χρυσόπουλος γράφει στη μόνιμη στήλη του για τη γοητεία της γραφής, τα ερωτήματα που τίθενται κι οφείλει να επεξεργαστεί ο συγγραφέας, κι ως εκ τούτου η αναγνωστική απόλαυση για τους αποδέκτες του.
* Ο αλεξανδρινής καταγωγής Ελβετός συγγραφέας Περικλής Μονιούδης γράφει για τη "μοίρα" της διγλωσσίας, τη μοιραία αναζήτηση της γλωσσικής ταυτότητας, τη γοητευτική αναδίφηση της "μητρικής" γλώσσας. Παρουσιάζονται τέσσερα μέρη του εν εξελίξει δοκιμίου (θα ολοκληρωθεί στα επόμενα δύο τεύχη του περιοδικού).
* Το Τμήμα Γραφιστικής του ΤΕΙ Αθηνών εγκαινιάζει τη συνεργασία με το (.poema..) που ως αποτέλεσμα έχει την παρουσίαση της εργασίας τελειόφοιτων γύρω από την οπτικοποίηση του ποιητικού λόγου. Ανά δίμηνο θα προβάλλονται τα βίντεο - ταινίες μικρού μήκους από φοιτητές που παίρνουν αφορμή από στίχους. Επιμελείται και παρουσιάζει ο διδάσκων Στέλιος Πολυχρονάκης.
*Στη στήλη "Επιφυλλίδες", η κριτικός λογοτεχνίας Τιτίκα Δημητρούλια γράφει για την ποιητική συλλογή "Η όραση θ' αρχίσει ξανά" του Γιάννη Στίγκα.
* Στη στήλη "Οπισθόφυλλο" αυτοπαρουσιάζονται, καταθέτοντας σκέψεις για τις πρόσφατα εκδοθείσες ποιητικές συλλογές τους, ο Γιάννης Λειβαδάς (Για την ποίηση, εκδόσεις Μελάνι), η Εφη Πυρπάσου (Η ξεναγός, εκδόσεις Καστανιώτη), ο Αργύρης Χιόνης (Η φωνή της σιωπής και... Οντα και μη όντα, εκδόσεις Νεφέλη και εκδόσεις Γαβριηλίδης) και ο Κώστας Καναβούρης (Ο κόσμος ακόμα χρειάζεται σφαγές και άλλα ποιήματα, εκδόσεις Καστανιώτη).
* Στη στήλη "Διπλές Αγάπες" (επιμέλεια: Κώστας Ακρίβος) γράφουν για αγαπημένα τους ποιήματα οι Ρέα Γαλανάκη, Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης, Λένα Διβάνη και Θόδωρος Γρηγοριάδης.
* Στη στήλη "Σημειώσεις με μολύβι" γίνονται υπογραμμίσεις στους τόμους: 1. Eugenio Montale, Giuseppe Ungaretti, Umberto Saba, Salvatore Quasimodo, Περί ποιήσεως, επιλογή-μετάφραση-εισαγωγή: Νίκος Αλιφέρης, εκδόσεις Αγρα 2005 και 2. Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Η τέχνη του στίχου, επιμ.: Calin-Andrei Mihailescu, μτφρ.: Μαρία Τόμπρου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2006
* Στη στήλη που υπογράφουν οι ιθύνοντες του ηλεκτρονικού περιοδικού "Ασπρη λέξη" (http://www.asprilexi.com/) δημοσιεύονται άρθρα σχετικά με τη χρήση της ελληνικής γλώσσας. Εν προκειμένω, γίνεται αναφορά στην "αδολεσχία" και τα οφίτικα ιδιώματα.
* Οι "Περιηγήσεις" συνεχίζονται (υπεύθυνη της ενότητας: Ισμήνη Ραντούλοβιτς) με μια λογοτεχνική διαδρομή στο Βερολίνο με το βλέμμα του Γιώργου Λίλλη.
* Στα "Εικαστικά" εκθέτει έργα της η ζωγράφος Καλλιόπη Ασαργιωτάκη (επιμέλεια: Ιρις Κρητικού).
-----------------
Το (.poema..) έχει ήδη εγκαινιάσει τη σελίδα των αναγνωστών, προσφέροντας τη δυνατότητα στους μύστες και τους μυημένους στον ποιητικό λόγο να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους από τις ηλεκτρονικές σελίδες του περιοδικού. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποστέλλουν ποιήματά τους για δημοσίευση στη στήλη αποδεχόμενοι, ωστόσο, την αξιολογική παρέμβαση της συντακτικής ομάδας του (.poema..). Η αποστολή των ποιημάτων (να μην ξεπερνούν τις δύο σελίδες μεγέθους Α4 και με ελεύθερη επιλογή γλώσσας) θα γίνεται αποκλειστικά μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (editor@e-poema.eu) με παράλληλη γνωστοποίηση προσωπικών στοιχείων (ονοματεπώνυμο, ηλ.διεύθυνση αποστολέα, τηλέφωνο).
Η συντακτική ομάδα του (.poema..) Βασίλης Ρούβαλης, Γιώργος Λίλλης, Κωστής Δανόπουλος, Ισμήνη Ελένη Ραντούλοβιτς, Σούζαν Μπίντερμαν, Πέρσα Αποστολή

domenica 10 giugno 2007

AND THE STORY GOES ON: Γάζα, σήμερα

φωτό: Associated Press
Τα βλέμματα που δεν συναντούν το κενό...

mercoledì 6 giugno 2007

ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ: "Βήματα πίσω"

Πάρε δώσε. Αυτή η φράση κυκλοφορεί στους λογοτεχνικούς κύκλους ύστερα από την ανακοίνωση των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας. Οχι πως είναι η πρώτη φορά ή δεν αναμένονταν τα υπονοούμενα, οι δολοπλοκίες, οι «συμμαχίες». Κάποιοι μιλούν για «διαύλους» προς την Ακαδημία Αθηνών, επιμονή σε προτιμήσεις προσώπων (κι όχι έργων), κομματικές «γραμμές», μικροσυγγραφικές ίντριγκες αλλά και καβγάδες μεταξύ των μελών της επιτροπής (που προεδρεύει ο πανεπιστημιακός Παναγιώτης Μαστροδημήτρης).
Σε επίπεδο κουτσομπολιού, έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι κυκλοφόρησαν δημοσίως οι πληροφορίες για απειλές κι εκβιασμούς για συγκεκριμένο βραβευθέντα από τον πρόεδρο της επιτροπής. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που το Μεγάλο Βραβείο δεν δόθηκε με απόλυτη ομοφωνία. Σύμφωνα με ανθρώπους με εμπειρία ως μέλη σε παλαιότερες επιτροπές, διερευνάται νομικά η πλειοψηφία που προέκυψε υπέρ του Τηλέμαχου Αλαβέρα (τέσσερις υπέρ, τέσσερις κατά και ένα λευκό) ενώ ήδη σοβείται η αποχώρηση-παραίτηση μελών της επιτροπής εκφράζοντας δυσαρέσκεια για τη διαδικασία και τον τρόπο λειτουργίας της.
Κι όσον αφορά το κύρος και την αποτελεσματικότητα του θεσμού (που υποτίθεται ότι αναδεικνύει τις σημαντικότερες τάσεις της τρέχουσας εκδοτικής παραγωγής), η «πιάτσα του βιβλίου» μιλάει για «βήματα προς τα πίσω» εάν θεωρηθεί ότι από το 2000 τα Κρατικά αναβαθμίστηκαν στη λογική τους και στην αποτύπωση του παλμού από τη σύγχρονη εκδοτική παραγωγή, ύστερα μάλιστα από την επιτυχημένη παρουσία των βραβείων του περιοδικού «Διαβάζω».
ΒΑΣ.ΡΟΥ.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 06/06/2007