lunedì 26 marzo 2007

Χωρίς λόγια: Ισραήλ/Παλαιστίνη

Την ημέρα είναι ισχυροί, είναι το Ισραήλ, το βράδυ δεν υπάρχει τίποτε, λέει ο Αμος Οζ σε κάποια παλαιότερη συνάντησή μας. Τον πιστεύω, όπως πιστεύω και τον φίλο μου τον Αμπάς που δεν ζει πια στην πατρίδα του, δεν του επιτρέπεται να επιστρέψει, δεν τολμάει γιατί φοβάται. Πράγματι, ο φόβος στην εύφορη, μεσογειακή Γαλιλαία, αλλά και στα νότια, εκεί που η βιβλική έρημος απλώνεται παντού, ακόμη και στη σκέψη, κυριαρχεί σε κάθε δραστηριότητα, πράξη ή υπόσχεση πράξης... >>> Η Παλαιστίνη και το κράτος του Ισραήλ δεν είναι ταυτόσημες έννοιες. Η Παλαιστίνη του συλλογικού ασυνειδήτου στην Ευρώπη διαφέρει από εκείνην που εννοούν τόσο οι Αραβες όσο και οι Σιωνιστές. Το νιώθεις αμέσως, περπατώντας στα καντούνια της παλιάς πόλης στην Ιερουσαλήμ, το αφουγκράζεσαι κάθε στιγμή που οι Ψαλμοί του Δαβίδ συγκρούονται στον αέρα με τη φωνή του ιμάμη από το κοντινό τζαμί. Η πόλη αποτελεί κύκνιο άσμα για τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το μυαλό μου τριγυρίζει στις απόψεις του Régis Debray για τη διαδρομή αυτού του ανώτερου όντος που ενδύθηκε ονόματα, απόψεις, χρώμα δέρματος, εποχή και πολιτισμούς. Αναρωτιέμαι για την παρουσία του ανάμεσα στα χιλιομπαλωμένα τείχη, στον ανοιχτό πόλεμο μεταξύ μουσουλμάνων και ορθόδοξων εβραίων, στο σκίρτημα μιας θρησκευτικής ευλάβειας που ακυρώνεται μόλις εισέρχομαι στον Πανάγιο Τάφο από τους κάθε λογής αγύρτες-εμπόρους πίστης και αλήθειας, δοκηκισοφίας και στερεότυπων καταγεγραμμένων σε θρησκειολογικά βιβλία εδώ κι αιώνες >>> Τώρα, στην τελευταία περιήγηση στη στενή λωρίδα γης, νιώθω την αδικία να μοιράζεται. Στη Χάιφα, την πόλη με τη -φαινομενική έστω- νηνεμία του ευρωπαϊκού νότου, το βλέμμα επιστρέφει στο παρελθόν: οι Βυζαντινοί έμποροι, οι Μαλτέζοι και οι Κορσικάνοι πειρατές, οι Βενετοί υφασματάδες, οι Σύριοι πραματευτές. Παντού η μυρωδιά μπαχαρικών, η πολυλογία από τα μικρομάγαζα του λιμανιού, το διεισδυτικό βλέμμα του παρόντος στο παρελθόν κι αντίστροφα >>> Η αίσθηση του φόβου μοιάζει με τις ανάσες: το διακρίνω αμέσως στην έκφραση των προσώπων, στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι ξένοι από χωριό σε χωριό (γιατί υπάρχουν οι Δρούζοι μυστικιστές, οι νομάδες Βεδουίνοι, οι παρίες Αραβες, οι φανατισμένοι, οι αφασικοί δυτικοτραφείς καταναλωτές τηλεοπτικών προγραμμάτων), στα ευχολόγια των ανθρώπων όταν νιώθουν οικεία απέναντί μου. Ο φόβος δεν στερεί τη δυνατότητα της ελπίδας, μου λέει ο Ετγκαρ Κέρετ. Συνομήλικός μου συγγραφέας διηγημάτων, δυναμικός κι εκλεκτός πρεσβευτής της νέας γενιάς στη χώρα του, δεν διστάζει να ομολογεί ότι έχει μέλη της οικογένειάς του με ορθόδοξη (δηλαδή μονολιθική) αντίληψη περί σιωνισμού, αλλά ο ίδιος εξακολουθεί να έχει Παλαιστίνιους φίλους. Αυτή τη φορά τον συνάντησα ελάχιστα. Τα μαλλιά του άρχισαν ν' ασπρίζουν, μιλάει με λιγότερη ένταση όταν αναφέρεται στο ζήτημα της ειρήνης (με ή χωρίς εισαγωγικά) >>> Περπατώ στα καντούνια της βραδινής Ιερουσαλήμ. Η Via Dolorosa φαίνεται να έχει χάσει τα χρώματά της, τα καταστήματα κλείνουν σιγά σιγά, τα σκουπίδια σωριάζονται στις γωνίες. Δυο-τρεις μικροί Αραβες παίζουν ποδόσφαιρο. Κάνω νόημα στον τερματοφύλακά τους, μου στρώνει την μπάλα, σουτάρω με το αριστερό. Βάζω το γκολ και πανηγυρίζω σαν παιδί. Εκείνος όμως θυμώνει - παίρνει φόρα και κλοτσάει την μπάλα καταπάνω μου με σκοπό να με χτυπήσει. Ο θυμός του μεταφράζεται μόνον με εκδίκηση. Ετσι έμαθε, έτσι πράτττει. Στεναχωριέμαι αλλά δεν του το δείχνω διότι γνωρίζω ότι εδώ δεν υπάρχει γκρίζο ανάμεσα στο λευκό και το μαύρο >>> Η Γκιτίτ με καληνυχτίζει με μια φράση που ακούγεται τρυφερή, φιλική και προσηνής, αλλά δεν καταφέρνω να την αποτυπώσω στο μυαλό μου, ούτε να την επαναλάβω. Η ώρα έχει περάσει. Ισως κάποιος μαχητής με σημαδεύει αυτή τη στιγμή. Η σκόνη έχει κατακαθίσει αλλά στα χείλη μου η γεύση της παραμένει έντονη. Τίποτε δεν αλλάζει εδώ κάτω...

domenica 25 marzo 2007

Επιστολή που "τρίζει δόντια": προς Αννα Παναγιωταρέα

Ο υπογράφων το παρόν ιστολόγιο κρίνει άκρως ενδιαφέρουσα (και σημαντική για την ίδια την ύπαρξη τούτου του μέσου) την ανοιχτή επιστολή ενός χρήστη προς τη δημοσιογράφο και πανεπιστημιακό Αννα Παναγιωταρέα. Τα λοιπά σχόλια περιττεύουν:
Αγαπητή Δρ. Παναγιωταρέα.
Σας απευθύνομαι ως μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας που είστε, και συγκεκριμένα σαν Αναπληρώτρια Kαθηγήτρια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μία θέση που συνεπάγεται δηλαδή την μονιμότητα.
Kαι παίρνω αφορμή επειδή σας βλέπω συχνά-πυκνά καλεσμένη στην εκπομπή του κ. Γιάννη Πρετεντέρη για τα θέματα της παιδείας. H επιλογή του κ. Πρετεντέρη να σας καλεί είναι εξαιρετική. Αναρωτιέμαι πότε θα την εκμεταλλευτεί κάποιος επιτέλους, καθώς η παρουσία σας σε τέτοιες συζητήσεις Δρ. Παναγιωταρέα είναι η πλέον κατάλληλη για να αποκαλυφθεί η παθογένεια του Eλληνικού Δημόσιου Πανεπιστήμιου, και το χάλι στο οποίο έχει περιέλθει.
Bλέπετε Δρ. Παναγιωταρέα, το Eλληνικό πανεπιστήμιο πάσχει πρώτα από όλα όχι γιατί οι φοιτητές κάνουν καταλήψεις. Πάσχει γιατί δε μπορούν να σεβαστούν ένα πανεπιστήμιο όπου κάποια σαν και εσάς, χωρίς σημαντικά ακαδημαϊκά προσόντα, χωρίς ερευνητικό έργο, χωρίς διεκπεραίωση τον βασικών υποχρεώσεων που έχετε απέναντι στο πανεπιστήμιο, κατέχει μόνιμη θέση καθηγητού σε αυτό.
Θα αναρωτιέστε με ποιο δικαίωμα σας απευθύνω τον λόγο. H απάντηση Δρ. Παναγιωταρέα είναι ότι πρώτα από όλα με τους φόρους μου πληρώνω τους τρεις μισθούς σας - τον πρώτο στο δημόσιο πανεπιστήμιο, τον δεύτερο στην δημόσια τηλεόραση, την EΡT , τον τρίτο στο Δημοτικό Ραδιόφωνο της Αθήνας. (Tον τέταρτο μισθό σας τον πληρώνει το Ίδρυμα Ωνάση). Kαι επιπλέον όπως εσείς διατηρείτε το δικαίωμα να κρίνετε τους φοιτητές εγώ ως πολίτης έχω το δικαίωμα να κρίνω εσάς. Tην αφορμή μου την δίνει η προκλητική και θρασύτατη παρουσία σας στα τηλεοπτικά πάνελς ως τιμητού της κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει η παιδεία στη χώρα μας, όταν εσείς είστε το χαρακτηριστικότερο αίτιο.
Kαι εξηγώ: Eπισκέφθηκα τον διαδικτυακό τόπου του πανεπιστημιακού τμήματος στο οποίο διδάσκετε και μόνη εσείς από όλους τους διδάσκοντες δεν αναφέρετε ούτε το αντικείμενο του διδακτορικού σας, ούτε τις δημοσιεύσεις σας, ούτε την έρευνα την οποία πραγματοποιείτε;
Γιατί Δρ. Παναγιωταρέα; Eίναι μυστικά; Γιατί η ακαδημαϊκή κοινότητα να μη γνωρίζει την σημαντική συνεισφορά σας στην επιστήμη την οποία απαιτεί η καθηγητική καρέκλα που καταλάβατε;
Πείτε μας λοιπόν κυρία Παναγιωταρέα, ποια είναι η ερευνητική δουλειά με την οποία ασχολείστε στην παρούσα φάση;
Σε ποια έγκυρα περιοδικά του εξωτερικού έχουν δημοσιευθεί εργασίες σας; Για να μην μπερδευτείτε, δεν εννοώ τα άρθρα σας στις εφημερίδες. Δεν εννοώ το μυθιστόρημα μας και το βιβλίο συνέντευξη ενός πολιτικού προσώπου. Eννοώ αυτά τα επιστημονικά περιοδικά (refereed scientific journals) στα οποία η δημοσίευση περνάει από κρίση από μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, (το λεγόμενο peer review system) και βάσει των οποίων η διεθνής ακαδημαϊκή κοινότητα κρίνει τα μέλη της.
Ποιες από τις εργασίες αυτές υπάρχουν στο "Citation Index", τον κατάλογο εκείνο που παρουσιάζει εργασίες άλλων επιστημόνων που αναφέρονται στο δικό σας επιστημονικό έργο;
Πόσες διδακτορικές εργασίες έχετε επιβλέψει από τότε που γίνατε καθηγήτρια και που βρίσκονται οι διδακτορικοί φοιτητές σας σήμερα;Mε βάση ποιο επιστημονικό έργο εκλεγήκατε στην βαθμίδα του μόνιμου καθηγητή στο δημόσιο πανεπιστήμιο;ποιο είναι το θέμα του διδακτορικού σας και που το εκπονήσατε; Που δημοσιεύθηκαν τα αποτελέσματα του; Πώς προχώρησε την επιστήμη;
Δρ. Παναγιωταρέα, όταν βγαίνετε στην τηλεόραση οι τηλεθεατές δεν είναι όλοι ανόητοι όπως εσείς πιστεύετε.Mερικοί από αυτούς έχουν αποκτήσει και διδακτορικό, έχουν διδάξει σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, και γνωρίζουν τη σκληρή, επίμονη, ανελέητη διαδικασία που χρειάζεται για να ανέβει κάποιος τις καθηγητικές βαθμίδες.
Απαιτείται κουραστική και χρονοβόρα έρευνα, δημοσίευσή της σε έγκριτα περιοδικά, παρουσίασή της σε συνέδρια, επίβλεψη διδακτορικών εργασιών και ερευνητικού έργου, διδασκαλία σε μεταπτυχιακό επίπεδο και προπτυχιακό επίπεδο (δηλαδή προετοιμασία παραδόσεων, διορθώσεις εργασιών, βαθμολόγηση εξετάσεων κλπ). Ακόμα και για καθηγητές πανεπιστημίου που έχουν αποκτήσει τα διδακτορικά τους από πανεπιστήμια τα οποία βρίσκονται στη διεθνή κατάταξη πολύ υψηλότερα από ότι αυτό στο οποίο έχετε σπουδάσει εσείς, δηλαδή για επιστήμονες με τεράστιο ταλέντο και μεγάλες επιστημονικές επιδόσεις, οι απαιτήσεις της καθηγητικής καρέκλας απαιτούν όλο το χρόνο τους, όλη την ενέργειά τους, για πάρα πολλά χρόνια.
Eσείς όμως ζείτε στην Αθήνα, εργάζεστε σε τρεις (τουλάχιστον) διαφορετικές δουλειές εκτός του πανεπιστημίου, γράψατε ένα μυθιστόρημα, και ταυτόχρονα προσπαθείτε να μας πείσετε ότι εκπληρώνετε τις υποχρεώσεις σας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο που βρίσκεται σε μία άλλη πόλη από εκείνη που βρίσκεται ο τόπος κατοικίας σας και της κύριας εργασίας σας, στη Θεσσαλονίκη.
Kαι αυτό που με εκπλήσσει Δρ. Παναγιωταρέα, αυτό που με θυμώνει ως πολίτη και ως μέλους της ακαδημαϊκής κοινότητας είναι ότι όχι μόνο δεν κρύβεστε, αλλά επειδή έχετε το θράσος να βγαίνετε στις τηλεοράσεις και να παριστάνετε την αγανακτισμένη με την κατάντια του Eλληνικού πανεπιστημίου, στην οποία πρώτη από όλους συνεισφέρετε εσείς. Tο διαδίκτυο είναι ένα νέο μέσο διαλόγου και μετάδοσης πληροφορίας. Αν σας αδίκησα περιμένω την απάντησή σας την οποία θα δημοσιεύσω χωρίς περικοπές αυτούσια στο blog μου, demasamere. blogspot. com όπου βρίσκεται και η επιστολή μου προς εσάς.
Mε τιμή, DMR
demasamere.blogspot.com

giovedì 22 marzo 2007

Bloggers: δαίμονες ή άγγελοι;

Ο κόσμος των ιστολογίων (αγγλιστί blog) αποτελεί νέο πεδίο ενδιαφέροντος για όσους σερφάρουν στο Διαδίκτυο. Αποδεικνύεται γοητευτικός, είναι πρόσφορος για εξερεύνηση, παγιώνει νέους κώδικες επικοινωνίας. Παρ' ότι το μειονέκτημα των ιστολογίων βρίσκεται στην απρόσωπη φύση τους, πλεονεκτούν στην αμεσότητα, την υπόσχεση της ανεξαρτησίας έκφρασης, το διαλεκτικό χαρακτήρα τους. Μία από τις πρώτες ελληνικές εκδόσεις επί του θέματος, η μελέτη «Blog, ειδήσεις απ' το δικό σου δωμάτιο» του Μανώλη Ανδριωτάκη (εκδόσεις «Νεφέλη»), αποτελεί μια καλή προσπάθεια παρακολούθησης των ραγδαίων εξελίξεων που διαδραματίζονται μέσα από τις οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ζώντας στην εποχή της τεχνολογικής ευμάρειας, των υψηλών ταχυτήτων μετρήσιμων σε megabites και της αγωνιώδους -όπως αποδεικνύεται- ανάγκης για πληροφορία και επικοινωνία, τα ιστολόγια αφήνουν αντιφατικές εντυπώσεις σ' όλους όσοι εισέρχονται σε αυτά, υπογράφουν τη γνώμη τους, επικοινωνούν με άλλους μπλόγκερ. Μάννα εξ ουρανού ή αποδιοπομπαίος τράγος;
Ο 33χρονος συγγραφέας υποστηρίζει τη θετική πλευρά του ζητήματος. «Τα ιστολόγια είναι δωρεάν μέσα ενημέρωσης, επικοινωνίας, ψυχαγωγίας», λέει. «Δεν χρειάζεται να εγκριθούν από κάποιον αρχισυντάκτη, προσεγγίζουν το παγκόσμιο κοινό, είναι ανοιχτά στον άμεσο σχολιασμό». Ταυτόχρονα θεωρεί δεδομένη την «ανησυχία» των παραδοσιακών ΜΜΕ, καθώς «βρισκόμαστε μπροστά σε μια μεγάλη ευκαιρία: τα ΜΜΕ, κύριος μοχλός ιδεολογικής επιρροής αλλά και προπαγάνδας, απειλούνται από τους καταναλωτές τους, που μπορούν τώρα να γίνουν οι ίδιοι παραγωγοί περιεχομένου». Σ' αυτή την άποψη μπορεί κανείς να συμπληρώσει την κοινωνική, ψυχολογική αλλά και πολιτική πτυχή των ιστολογίων, τις παραμέτρους που δημιουργούνται, την κουλτούρα που υποθάλπεται στο ηλεκτρονικό ξεφύλλισμά τους. Ο Μανώλης Ανδριωτάκης παρατηρεί ότι τα ιστολόγια είναι «μέσον αποτελούμενο από τους ίδιους τους χρήστες του» και πιστεύει πως «αυτή τη στιγμή υπάρχει φόβος και μια γενικευμένη αμηχανία, που την εκμεταλλεύονται και την εντείνουν όσο μπορούν τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Οι περισσότεροι, βέβαια, ιστολόγοι αναπαράγουν κυρίως τα ιδεολογήματα και τις ειδήσεις που τους παρουσιάζουν τα κατεστημένα μίντια. Σταδιακά, όμως, όσο εμπεδώνεται η εκπληκτική δύναμη αυτού του μέσου, βλέπουμε όλο και πιο ενδιαφέρουσες χρήσεις. Ενδεχομένως στο μέλλον να υπάρξει και κάποια πόλωση».
- Είναι λογικό να δημιουργούνται προσδοκίες για πολυφωνία, ελευθερία διακίνησης ιδεών, προσβάσεις. Ωστόσο, ήδη γίνεται λόγος για καθοδηγούμενα ιστολόγια, ανατροπή και διάσπαση του χαρακτήρα του μέσου.
«Η ελευθεριακή και δημοκρατική φύση του Μέσου είναι δεδομένη. Οπως βέβαια είναι και η παθολογία του. Οι δαίμονες έχουν παρεισφρήσει στο Διαδίκτυο από καιρό: ανώνυμοι ιστολόγοι που υβρίζουν και καταστρέφουν το διάλογο, εταιρείες που δημιουργούν ψευδοϊστολόγια, ΜΜΕ που προσπαθούν να απαξιώσουν το φαινόμενο. Για να αποφύγουμε ακόμα πιο βίαιες εκτροπές πρέπει να συμφωνήσουμε σε μια πλατφόρμα δεσμεύσεων, σ' έναν "κώδικα εικονικής κυκλοφορίας". Φανταστείτε το οδικό δίκτυο χωρίς κανόνες και σήμανση...».
- Η γρήγορη ανάπτυξη των ιστολογίων σηματοδοτεί αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας και ανάπτυξης των μέσων ενημέρωσης, της κριτικής αντίληψης, της επικοινωνίας; Ηδη στην Ελλάδα οι μπλόγκερ έχουν ξεπεράσει τους επτά χιλιάδες...
«Οι μεγάλες επιχειρήσεις παγκοσμίως δεν θα αφήσουν το μέσον στα χέρια της λαϊκή χρήσης. Θα το περιχαρακώσουν, θα το οικειοποιηθούν, θα το διαστρεβλώνουν, θα το γεμίσουν διαφημίσεις κι εξαρτήσεις, και στο τέλος θα το καταστήσουν ένα εντελώς προβλέψιμο εμπόρευμα. Αν οι ιστολόγοι, ως υπερασπιστές της ανεξαρτησίας, δεν συνάψουμε "συλλογικά ιστολογικά μέσα", ακόμα μια ευκαιρία αντιπρότασης θα έχει χαθεί».
ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 22/03/2007

martedì 20 marzo 2007

H «Μικρή περιοχή» του Αχιλλέα Κυριακίδη

Η καλλιτεχνική διαδρομή του Αχιλλέα Κυριακίδη ξεπερνάει τα εσκαμμένα της κινηματογραφίας (ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος) καθώς έχει ήδη εκδώσει έντεκα βιβλία πεζογραφίας και δοκιμίου καθώς και πλήθος μεταφράσεων. Το νέο του εκδοτικό εγχείρημα με τίτλο «Μικρή περιοχή» (εκδόσεις «Πόλις»), προσδιορίζεται από τον ίδιο ως κείμενα «που αποπειρώνται να διαβάσουν διαφορετικά την πραγματικότητα της μυθοπλασίας, όσο διαφορετικά διαβάζει κάθε άνθρωπος το ίδιο πράγμα...».
Επιπλέον, ο τίτλος υποδηλώνει, εάν κι εφόσον επρόκειτο για ποδόσφαιρο, ότι στη «μικρή περιοχή» παίζεται όλη η ουσία. Ο Αχιλλέας Κυριακίδης απαντά χαριτολογώντας. «Οι ποδοσφαιρόφιλοι -όψιμοι ή μη- γνωρίζουν ότι "μικρή περιοχή" ονομάζονται τα λίγα τετραγωνικά μέτρα μπροστά στο τέρμα που (οφείλουν να) είναι υπό τον απόλυτο έλεγχο του τερματοφύλακα, ο οποίος, επιπλέον, μέσα σ' αυτήν απολαύει του απόλυτου "μη μου άπτου". Διάλεξα να στεγάσω τα "μεταχειρισμένα" κείμενά μου κάτω απ' αυτόν τον τίτλο, όχι για να προκαταλάβω την αποδοχή τους ή να διεκδικήσω κάποια κριτική ασυλία, αλλά για να κατοχυρώσω την έντονα ιδιωτική και συναισθηματική σχέση που με συνδέει μ' αυτά. Μ' άλλα λόγια, αγαπώ αυτά τα κείμενα γιατί μιλούν γι' αυτά που αγαπώ...».
Η θεματική των κειμένων του ποικίλλει: η ανάγνωση και η αναγνωσιμότητα, η πολυτέλεια της γραφής και της σκέψης, συμμετοχές σε αφιερώματα-παρουσιάσεις-κριτικές δημιουργών που εκτιμά ιδιαίτερα, επίμετρα από διάφορες εκδόσεις, απόψεις γύρω από τη γλώσσα του σινεμά αλλά και για τη συνάφεια μεταξύ εικόνας και λόγου. Εξηγεί ότι είναι ολιγογράφος. «Σε όλες τις έρευνες που έχουν δει το φως κατά καιρούς, κανένας συγγραφέας δεν τόλμησε ν' απαντήσει με ειλικρίνεια στην ερώτηση: "Γιατί γράφετε;". Κακά τα ψέματα: γράφουμε για να μην τρελαθούμε. Το είπε κι ο Κιούμπρικ σε μιαν ακόμα λάμψη της μεγαλοφυΐας του, εκείνη την υποδειγματική αλληγορία για τον συγγραφέα που δεν έχει έμπνευση...».
- Τι σημαίνει λοιπόν «ξαναδιαβάζω ένα βιβλίο»;
«Προσπαθώ να ψελλίσω πόσο συναρπαστικό είναι να επαναπροσεγγίζεις κείμενα ή ταινίες, έστω κι αν είναι δικά σου, ιδίως αν είναι δικά σου. Οταν ξαναδιάβασα αυτά τα κείμενα εν όψει της έκδοσης του βιβλίου, αναρωτήθηκα αν η φράση με χροιά αφορισμού, "ξαναδιαβάζω ένα βιβλίο σημαίνει: ανατοκίζω τη μνήμη και τη φαντασία μου", δεν θα μπορούσε να επιδεχθεί ένα συμπλήρωμα που θα τη φώτιζε καλύτερα: "Και επικυρώνω τη λήθη μου". Οσο πιο πολύ ξεχνάς, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχεις να εκπλαγείς. Και η έκπληξη είναι ένας από τους βασικούς κινητήρες της δημιουργίας».
- Μου άρεσε μια φράση του Εμπειρίκου: «Τα μυστικά του σινεμά είναι κι αυτά εικόνες» όσο και η δική σας συμπλήρωση-παρέμβαση: «Ισως και της ποίησης»...
«Ο στίχος εκφράζει με εκθαμβωτική ενάργεια το αυτονόητο. Η εκ μέρους μου συμπλήρωσή της, έστω και μ' αυτό το "ίσως", που αίρει κάπως τη βλασφημία, ας εκληφθεί σαν μια απόπειρα να παλινορθώσω την εικόνα, να της ξαναδώσω τα πρωτεία, την πρωτοκαθεδρία στη σκέψη, στη σύλληψη του πρωτογενούς λόγου, στην ανάγνωσή του. Κούνια που με κούναγε: παραβάτης και θύμα τού "ουδείς δύναται δυσί κυρίοις δουλεύειν", όταν γράφω, σκέφτομαι με εικόνες, κι όταν σκηνοθετώ, με λέξεις...».
ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/03/2007

giovedì 15 marzo 2007

Η Εταιρεία Συγγραφέων, οι συγγραφείς, τα βιβλία...

Το πνεύμα μπροστά στην κάλπη
Οι εκλογές της Κυριακής για την ανάδειξη νέου προεδρείου στην Εταιρεία Συγγραφέων αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατάσταση του πνευματικού κόσμου στη χώρα που καυχιέται για έναν Ομηρο, έναν Σολωμό, δύο Νομπέλ Λογοτεχνίας: δεν είναι μικρή η συνεισφορά των λογοτεχνών στην κοινωνική ζωή (όπως και σε δύσκολες ιστορικές στιγμές), ενώ είναι φανερό ότι οι πολιτειακοί θεσμοί ανταποδίδουν τα αντιστρόφως ελάχιστα. Και είναι αλήθεια ότι οι συγγραφείς υπολείπονται άλλων κλάδων ως προς την κατοχύρωση του δικαιώματος επαγγελματικής ταυτότητας, ως προς τη δίκαιη-νενομισμένη ασφαλιστική και συνταξιοδοτική κάλυψη, ως προς την αρμόζουσα θέση τους στο δημόσιο γίγνεσθαι.
Οι εκλογές για το 14ο διοικητικό συμβούλιο της Ε.Τ. δίνουν την αφορμή για μια σειρά ερωτημάτων γύρω από την ταυτότητα, τις προοπτικές, τις επιδιώξεις του σωματείου, που δημιουργήθηκε το 1981 από σημαντικά ονόματα όπως οι Ελύτης, Κοτζιάς, Πλωρίτης, Αργυρίου. Η Εταιρεία έχει διττή φύση καθώς είναι κλαδικό-επαγγελματικό αλλά και πνευματικό σωματείο με στόχο την ποιότητα, το κύρος, την αξία των ελληνικών γραμμάτων.
Ο πρόεδρος που θα προκύψει καλείται να επιδείξει πυγμή, ν' αναζητήσει και ν' απαιτήσει επίλυση όλων των ζητημάτων που έχουν τεθεί σύμφωνα με τον νόμο 3232/2004. Κι από την άλλη, οφείλει να τονώσει το προφίλ της Εταιρείας διευρύνοντάς την με νέα μέλη (συγγραφείς της νεότερης γενιάς), παρεμβαίνοντας στην πολιτιστική ζωή πιο ενεργά, συμμετοχικά, επί της ουσίας.
Οι φετινοί -δέκα- υποψήφιοι (ανάμεσά τους και οι Θανάσης Βαλτινός, Βασίλης Βασιλικός, Ρέα Γαλανάκη κ.ά.) δεν φαίνεται να διαφωνούν με τα ανωτέρω, σύμφωνα με τα λεγόμενά τους. Αρκεί να πάρουν τη σκυτάλη συνειδητά, με γνώμονα την πρόοδο της Εταιρείας Συγγραφέων, χωρίς ομφαλοσκοπήσεις, εσωστρέφεια, κοντόφθαλμες αντιλήψεις, που κάθε άλλο παρά ενισχύουν την εικόνα ενός πνευματικού σωματείου με ηθελημένη ταυτότητα ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Κάπου, σ' αυτό το σημείο, εισέρχεται στο σκεπτικό το υπουργείο Πολιτισμού με τους ρόλους που μπορεί να μοιράσει, όπως βεβαίως και το υπουργείο Οικονομίας με κάποιες -γενναιότερες του μηδενός- αποφάσεις υπέρ ελληνικής λογοτεχνίας...
ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ rouvalis@enet.gr
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 15/03/2007

sabato 10 marzo 2007

Ψήφισμα από και προς την "Ελευθεροτυπία"

Ομόφωνο ψήφισμα στη συνέλευση των συντακτών
Μαζική ήταν η συνέλευση των συντακτών της «Ελευθεροτυπίας» και της «Κυριακάτικης Ε», χθες στα γραφεία της εφημερίδας. Περίπου 200 συντάκτες έδωσαν το «παρών» και συζήτησαν τις τελευταίες εξελίξεις στον χώρο της εφημερίδας λόγω της επικείμενης αποχώρησης του διευθυντή Σεραφείμ Φυντανίδη, ύστερα από 31 χρόνια στο τιμόνι της εφημερίδας.
Η συνέλευση ύστερα από 3,5 ώρες γόνιμης και μαχητικής συζήτησης και αφού αναπτύχθηκαν όλες οι απόψεις και οι προβληματισμοί των συντακτών για τις εξελίξεις και τι αυτές σηματοδοτούν για τους συντάκτες, τους άλλους εργαζόμενους και την εφημερίδα, κατέληξαν σε ένα ομόφωνο ψήφισμα, μετά το οποίο κάλεσαν τον διευθυντή και τον εκδότη των εφημερίδων και τους το ανακοίνωσαν. Το ομόφωνο ψήφισμα έχει ως εξής: «Η συνέλευση των συντακτών της "Ελευθεροτυπίας" και της "Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας", που συνήλθε στις 8/3/2007, μετά από συζήτηση και σύγκλιση των απόψεων, που διατυπώθηκαν, αποφάσισε ομόφωνα:
1 Τα συντακτικά δικαιώματα, η ανεξαρτησία και η ελευθερία έκφρασης αποτελούν δεδομένα που κατακτήθηκαν σε μια ιστορική διαδρομή, τα οποία θα διαφυλάξουμε και θα βελτιώσουμε χωρίς να δεχθούμε οποιαδήποτε υποβάθμισή τους.
2 Οι θέσεις εργασίας, οι αμοιβές και οι εργασιακές σχέσεις, όπως έχουν κατοχυρωθεί από τις συλλογικές συμβάσεις και την παράδοση της εφημερίδας, είναι αδιαπραγμάτευτες.
3 Η συνέλευση των συντακτών απαιτεί από την ιδιοκτησία και τη Διεύθυνση να οδηγήσουν την "Ελευθεροτυπία" και την "Κ.Ε." σε ομαλότητα αμέσως, χωρίς τραυματισμούς του ονόματός της και σε αυτό το πλαίσιο δεν θεωρεί τετελεσμένο γεγονός την αποχώρηση του Σεραφείμ Φυντανίδη με τον τρόπο που έγινε.
4 Ο ορισμός κάθε διευθυντή είναι πάντα ένα κρίσιμο θέμα και σε εφημερίδες όπως η "Ελευθεροτυπία", απαιτεί τη συναίνεση των συντακτών».
Ο Σ. Φυντανίδης κατέθεσε στη συνέλευση ότι εκτός από μείωση των αποδοχών του, του ζητήθηκε και μείωση αρμοδιοτήτων, πράγμα που αρνείται να αποδεχτεί.
Ο κ. Θ. Τεγόπουλος υποστήριξε ότι η «Ελευθεροτυπία» είναι ένας θεσμός που υπερβαίνει τα πρόσωπα και δεν πρέπει να διαταραχθεί με κανέναν τρόπο. Διαβεβαίωσε τους συντάκτες ότι οι αρχές της «Ελευθεροτυπίας», οι θέσεις εργασίας, τα συντακτικά δικαιώματα, οι αμοιβές, η ελευθερία έκφρασης δεν πρόκειται να θιγούν, γιατί αυτά είναι η «Ελευθεροτυπία».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 09/03/2007

giovedì 8 marzo 2007

Για πόσο κ. Καραμανλή; / Per quanto signor Caramanlis? / How long mr. Karamanlis?

φωτό: ΑΠΕ/Ελευθεροτυπία/Ass.Press

Το παιδικό βιβλίο, το ΥΠΠΟ, οι διεθνείς φιλοδοξίες...

Οι νέοι φιλόδοξοι θεσμοί που εξαγγέλλει το ΥΠΠΟ θα μπορούσαν να θεωρηθούν ρεαλιστικοί εφόσον δεν διαφαινόταν στον ορίζοντα η προεκλογική εκστρατεία του κυβερνώντος κόμματος.
Ο υπουργός Γιώργος Βουλγαράκης προέβη προχθές σε συνθηματολογίες τύπου «Η Ελλάδα είναι προορισμός» ωσάν να μη γνωρίζει ότι η πολιτιστική πολιτική της χώρας δημιουργεί ελάχιστη ελκυστικότητα στο εξωτερικό. Και σ' ό,τι αφορά την πολιτική βιβλίου, η ιδέα για διοργάνωση διεθνούς έκθεσης παιδικού βιβλίου αναδεικνύει -δυστυχώς- την αδυναμία κατανόησης αλλά και ελλιπούς προσωπικής ενημέρωσης για τον εκδοτικό χώρο, τις δομές του, τις προεκτάσεις του.
Ακούγεται, λοιπόν, ιδιαίτερα αφελής η φιλοδοξία επιτυχίας για μια τέτοια διοργάνωση, που μέλλει να πραγματοποιηθεί σε ελάχιστους μήνες από τώρα: πώς είναι δυνατόν οι σοβαρά οργανωμένες εκδοτικές υποδομές των ευρωπαϊκών χωρών να μπουν στον πειρασμό να έρθουν τον Νοέμβριο στις εγκαταστάσεις της HELEXPO με την υπόσχεση να συμμετέχουν σε έκθεση ανάλογου βεληνεκούς όπως της Μπολόνια; Πώς θα πάρουν σοβαρά τους Ελληνες συνομιλητές τους (το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου) όταν κι αυτοί οι ίδιοι ιθύνοντες άκουσαν μόλις προχθές τις ειλημμένες αποφάσεις; Πώς επίσης θα διοργανωθεί μια διεθνής έκθεση όταν οι κατ' αρχήν αρμόδιοι εκδότες εκφράζουν δυσαρέσκεια (όπως διά στόματος Δημήτρη Παντελέσκου από τον ΣΕΒΑ: «Ούτε ξέρει και απέχει ο υπουργός από τα εκδοτικά...») και, κακά τα ψέματα, δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να δώσουν μια σύγχρονης αντίληψης εμπορική έκθεση στην Αθήνα;
Η τωρινή υπουργική τακτική δεν είναι πρωτόγνωρη. Τα χιλιάδες ευρώ που έταξε ο γενικός γραμματέας Χρήστος Ζαχόπουλος δεν αρκούν για άρτια κι επαγγελματική διοργάνωση, διότι απλούστατα καμία έκθεση στον κόσμο δεν έχει λάβει το «διεθνές» χρίσμα εάν προηγουμένως δεν έχει «ψηθεί», δοκιμαστεί, διορθωθεί, κατασταλάξει, στα εγχώρια μέτρα και σταθμά. (Κάτι ανάλογο δεν συνέβη με την έκθεση βιβλίου της Θεσσαλονίκης εξάλλου;). Μάλλον δεν γίνεται κατανοητό ότι με τέτοιους χειρισμούς (βλέπε μικροπολιτικές-προεκλογικές επιπολαιότητες) εκτίθεται η χώρα εκεί που δεν πρέπει. Ή μήπως είναι ένδειξη αληθινής άγνοιας ή, το χειρότερο, αδιαφορίας;...
ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ rouvalis@enet.gr
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 08/03/2007

martedì 6 marzo 2007

Veduta allontana XI

Το μπλε στην άκρη...