martedì 14 novembre 2017

Διαδρομή στη Βραυρώνα, Αττική


Ο χώρος της Βραυρώνιας Αρτέμιδος είναι ιερός. Το αποδεικνύει η περιήγηση, κάθε φορά, από τα χρόνια της ανέμελης παιδικότητας έως την εποχή της δημιουργικής άρνησης σε όποιες καταφάσεις... 
Ο μικρός ποταμός, ο Ερασίνος, παραμένει εκεί ως σηματωρός με το κελάρυσμά του, με τους νεροκαλαμώνες που πια προεξέχουν πιο χαμηλά στα μάτια, με το νοτισμένο άρωμα του χρόνου.

Το κρώξιμο από τους νυκτοκόρακες, τους πρασινόφρυνους και τους κρυπτοτσικνιάδες «ξυπνάει» την αγώγιμη διάσταση μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος. Στρέφοντας το βλέμμα στα δεξιά του ορίζοντα, εκεί που άλλοτε λαμπύριζαν τ' αμπέλια της αττικής γης, τώρα, από νωρίς οι ιριδισμοί ενός βιαστικού αεροδρομίου.

sabato 4 novembre 2017

«Το τελευταίο σημείωμα»


Την αριστερή συνείδηση, αυτήν που εύκολα αποκαλείται αριστεροσύνη, δεν αποδεικνύει ο σκηνοθέτης για τον ίδιο μα ούτε κι αποδεικνύεται για τον όποιο θεατή καθότι πρόκειται μόνον για εσωτερική διεργασία καθόλου συνδεόμενη με την απλή θέαση σε κινηματογραφική αίθουσα...

Η ταινία «Το τελευταίο σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη αποτελεί αποτύπωση μιας λιγότερο γνωστής -και συνειδητοποιημένης- ιστορικής στιγμής: η εκτέλεση των 200 αγωνιστών-αντιστασιακών στην Καισαριανή, λίγο πριν από το τέλος της ναζιστικής και φασιστικής Κατοχής, υπήρξε δηλωτικό γεγονός για μια σειρά από νόρμες συνειδησιακές, ιδεολογικές, αξιακά εμπράγματες.


Η κινηματογραφία του Παντελή Βούλγαρη δεν φαίνεται ότι εξελίσσεται. Μάλλον «οπισθοδρομεί» προς το αφήγημα που πρότερα κατέθεσε με την ταινία «Πέτρινα χρόνια» (1985) - κι εμφανώς υπάρχει αυτή η σύνδεση μεταξύ των δύο έργων του. Πάντως, εάν έλειπαν κάποια αφηγηματικά «στίγματα» που στόχευαν στη συγκινησιακή φόρτιση του θεατή, θα ήταν καλύτερα και σίγουρα κατά πολύ ανώτερα από τις υπονοούμενες πολιτικάντικες αφηγήσεις στην πιο πρόσφατη «Ψυχή βαθιά» (2009). Ωστόσο, «Το τελευταίο σημείωμα» στέκεται εξαιρετικά, υποστηρίζει το διακύβευμά του.


Αλίμονο, η ταινία δεν πρέπει να καλείται να «διδάξει» αλλά να επισημάνει και να ενεργοποιήσει τη μέριμνα για την ιστορική συνείδηση των νεότερων γενιών. Το μήνυμα είναι σαφές: ανάμεσα στα δύο αντίθετα, αντιτιθέμενα συστήματα -του ναζισμού και του κομμουνισμού- υφίστανται τεράστιες διαφορές ακόμη και στις λεπτομέρειές τους. Αυτό καλείται ο θεατής ν' αναλογιστεί.


venerdì 3 novembre 2017

Αντί επετείου για τον Οδυσσέα Ελύτη


Ο σημαντικότερος συλλογισμός για ό,τι αφορά την παρουσία του Οδυσσέα Ελύτη στη νεοελληνική λογοτεχνία είναι η τομή που επέφερε. Ανώδυνα ή μεγαλόστομα, ετούτο γίνεται κατανοητό - ειδικά επί του παρόντος, όπου και η «αποϊεροποίηση» του στοχασμού και της τέχνης (με στόχο τη διάδοση της «πληροφορίας» και της «επικαιρότητας», με εμπορευματική και ψυχοκοινωνιολογική πρόθεση).

Ο Οδυσσέας Ελύτης προϋποθέτει με το έργο του το στίγμα της τωρινής εποχής, επομένως μέλλει ν' αναγνωσθεί και να μελετηθεί με διάρκεια. Έχει ήδη δημιουργήσει ένα λογοτεχνικό μέρισμα το οποίο μόλις ελάχιστοι ποιητές, τωρινοί (οι εκτός βολικής ιδεοληψίας), αντιλαμβάνονται και αξιοποιούν επαγωγικά...

[2 Νοεμβρίου 1911 - 18 Μαρτίου 1996]