martedì 11 gennaio 2011

Ποίηση και ποίηση

Ημερομηνία δημοσίευσης στην "Αυγή": 11/1/2011
Του Βασίλη Ρούβαλη
* Η φωνή της Αγγελικής Σιγούρου ακούγεται σταθερή, συγχρoνισμένη, έντονη και θελκτική ανάμεσα στους χειμαρρώδεις στίχους της. Η δεύτερη ποιητική συλλογή της «Χιόνι Χιόνι» (εκδόσεις Νεφέλη,σ.: 104, τιμή: 11,20) αποτελεί κομβικό σημείο «ανάγνωσης» του ποιητικού σκεύους της. Η συλλογή χωρίζεται σε οχτώ ανεξάρτητες ενότητες (Χορογραφία, Χειμωνία, ΤρανσυλΔανία, Παταγωνία, Νουρμανία, ΕιρηνΑτλαντικός, Νορριάς, Ακινησία) οι οποίες τέμνονται μεταξύ τους, συνενώνοντας έναν κύκλο που νοερά οδηγεί στην πλήρωση. Η ποιήτρια γνωρίζει τα πεπερασμένα όρια της λογικής, επιδιώκει την ανατροπή και τη διερεύνηση της ύπαρξης στον ωκεανό του «εμείς» και «αυτοί», δεν παραδίδεται σε ευχολόγια αλλά γίνεται τολμηρή για να επικρατήσει. Εστω κι αν έχει εκδώσει μόλις δύο βιβλία (πρώτη συλλογή: Αράς, Ηλέκτρα 2008), η Αγγελική Σιγούρου διακρίνεται από μιαν ωριμότητα ξεχωριστή, ικανή ώστε να κατατάσσεται μεταξύ των πιο συγκροτημένων εκπροσώπων της νεότερης γενιάς ποιητριών. Ένα δείγμα: Οι άνθρωποι που κοιμήθηκαν μέσα μου / κι η αγωνία / να τους κρατήσω εκεί / για πάντα κοιμισμένους / οι άνθρωποι που μέσα μου κοιμούνται / κι η έγνοια / να σκουπίσω καλά όλους τους θορύβους / προτού τους ξυπνήσουν / οι άνθρωποι που μέσα μου θα αποκοιμιούνται / κι η ανακούφιση ότι / ποτέ ξανά δεν θα αφήσω να υπάρξουν / άνθρωποι που μέσα μου θα αποκοιμιούνται.
* Η συλλογή «Κινέζικα» του Δημήτρη Λεοντζάκου (Νεφέλη 2010, σ. 48, τιμή: 8,12 ευρώ) επαναφέρει τη γοητεία του αυτοσχεδιασμού: η εικονοποιία του συνδέεται με το νοηματικό περίβλημα που επιθυμεί να εισφέρει στη στιχουργία του, οι εναλλαγές λέξεων και συμβόλων δημιουργούν ένα παιχνίδισμα που κρατάει το ενδιαφέρον από ποίημα σε ποίημα («Ο χρόνος ή ο καιρός / Αυτός με τα ψέματα τα αίματα / Τις παραισθήσεις τ' άγρια σκυλιά.» και «Όταν ένα δέντρο πέταξε μέσα μου / Και είχα διασωθεί / Κι ένας λαγός-μαθηματικός μου είπε / Βγες παιδί μου στα δάση / Σ' ακούν σε χαϊδεύουν.»), ενώ είναι διάχυτος ο ανθρωποκεντρισμός, η προσωπική πορεία και ο κόσμος, το χάσμα του χρόνου, η συμμετοχή στη συγκίνηση. Δεν είναι ίσως τυχαία η σχέση του ποιητή με τη μουσική. Με κλασικές σπουδές μουσικής, αναγνωρισμένος κλαρινετίστας και μέλος της Συμφωνικής Ορχήστρας της Θεσσαλονίκης, ο ποιητής αφουγκράζεται ήχους και προσθέτει φωτεινές εκλάμψεις λέξεων στο μικρό σύμπαν που οικοδομεί αργά αλλά σταθερά - έχει εκδώσει τις συλλογές «Κόμικ» (Τα Τραμάκια 2001) και «Η Κίρκη ξαφνικά» (Μεταίχμιο 2004).
* Σε εποχή αναταραχής αξιών και επαναθεώρησης λογοτεχνικών δεδομένων, σε συνάρτηση με την κοινωνικοπολιτική προσέγγιση της τρέχουσας πραγματικότητας, η απονομή ενός βραβείου ποίησης εμφανίζεται αρχικώς παράδοξη ή έστω μη αναμενόμενη. Ωστόσο, η οργανωτική επιτροπή του Συμποσίου Ποίησης στην Πάτρα αποφάσισε τη θέσπιση ετήσιου Βραβείου Ποίησης για νέους ποιητές. Την αφορμή δίνει το γεγονός της συμπλήρωσης 30 χρόνων αδιάλειπτης παρουσίας και συνεισφοράς του Συμποσίου στη νεοελληνική γραμματεία. Κι ακόμη, είναι η φανερή αίσθηση μιας νέας ώθησης στη σύγχρονη ποίηση από αρκετούς και αξιοπρόσεκτους δημιουργούς, οι οποίοι ανατρέπουν την όψιμη πεποίθηση περί «ανάσχεσης» ή έστω έλλειψης συνέχειας. Όπως δηλώνουν οι υπεύθυνοι, θα βραβεύονται τρεις συλλογές από ποιητές ηλικίας έως 40 ετών. Οι απονομές θα λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια του Συμποσίου. Φέτος, το 31ο Συμπόσιο Ποίησης θα διεξαχθεί στο πολιτιστικό και συνεδριακό κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών από τις 30 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου 2010. Αναλυτικές πληροφορίες υπάρχουν στην ιστοσελίδα http://www.poetrysymposium.gr/.
* Η ποιητική συνάντηση που οργανώθηκε στο βιβλιοκαφέ «Έναστρον» (της οδού Σόλωνος, Αθήνα), αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία, όπου σύμφωνα με το κείμενο που διέδωσε διαδικτυακά ο ποιητής και μεταφραστής Γιάννης Αντιόχου, ίσως αρκεί «να ξορκίσουμε ή να βαπτίσουμε τη νέα χρονιά που μας έρχεται απειλητική και δύστροπη διαβάζοντας ποιήματά μας». Η προσέλευση του κοινού, οι αναγνώσεις των ποιημάτων δίχως στόμφο ή περιττά ευφυολογήματα, όσο και η συζήτηση που εξελίχθηκε μεταξύ των ποιητών και των παρευρισκομένων, κατέδειξαν τη γοητεία του αυθόρμητου, τη δυναμική της στιγμής, την ουσιώδη επαφή με τον ποιητικό λόγο πέρα από κριτικές θεωρήσεις και πολλά λόγια. Το πείραμα, που μάλλον έτσι πρέπει να ειδωθεί, φαίνεται ότι πέτυχε. Οπότε, όπως τονίστηκε κατόπιν, αναμένεται η καθιέρωση αυτού του τύπου συναντήσεων εμπλουτίζοντας τις αναγνώσεις με την παρουσία κι άλλων νεότερων ποιητών. Στη συνάντηση συμμετείχαν οι ποιητές Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, Γιάννης Αντιόχου, Ελένη Γκίκα, Χριστίνα Οικονομίδου, Πατρίτσια Κολαΐτη και ο υπογράφων.

Nessun commento: