venerdì 28 gennaio 2011

Το "ψωμοτύρι" για ανανεωμένους εθνικισμούς

Η υπόθεση της οργανωμένης μετακίνησης λαθρομεταναστών στο κτήριο της Νομικής αποτελεί κερασάκι στην τούρτα της μεμπτής πολιτικής κουλτούρας και της αποκάλυψης -στα μάτια αλλοτρίων- για ετούτο το μόρφωμα μιας χώρας-μέλους της Ευρώπης του 21ου αιώνα >>> Τα ερωτήματα προς την κοινή γνώμη είχαν σαφέστατη στόχευση: προκαταβολική διασπορά φόβου για όποιους τυχόν διαφωνούντες με ταυτόχρονη κι εύκολη διακόρευση θεμελιωδών αξιών και αξιακών δεδομένων >>> Στην άλλη πλευρά, όπως τουλάχιστον "διαφημίστηκαν" από τα χαλκευμένα ΜΜΕ, επιδιώχθηκε απόκρυψη της απουσίας κάθε νόησης και αποφασιστικότητας, ή αλλιώς της συγκροτημένης άποψης και πράξης από τις λεγόμενες "αιχμές", πρόσωπα και θεσμικούς φορείς >>> Τι σημαίνει πανεπιστημιακό άσυλο τελικά; Μπαίνει ο καθένας σ' ένα ίδρυμα για να το καταστρέφει προσβάλλοντας, κατ' αρχάς, το αγαθό της παιδείας; Είτε, αντιστρόφως, εισέρχεται ο καθένας ("μπάτσος", γκεμπελικός ήρωας...) για να επιβάλλει τη δική του "τάξη"; >>> Κι ακόμη: γιατί γίνεται άρση ασύλου στην περίπτωση των 300 μεταναστών ενώ σ' άλλες στιγμές δεν κινείται καν ένα δάχτυλο προς εκείνους που βιαιοπραγούν εντός πνευματικών ιδρυμάτων; >>> Η γελοιότητα των πολιτικών ανδρών, πασίδηλη εστί: κάποιοι συνηγόρησαν, κάποιοι εναντιώθηκαν, με μοναδικό γνώμονα τη ροπή της κοινής γνώμης ώστε να προσαρμοστούν στα τηλεοπτικά τους λογίδρια, φευ, αποκομίζοντας "οφέλη" >>> Ελλείψει σοβαρής "δεξαμενής σοφών" αυτό το κράτος αδυνατεί ν' αντιληφθεί τον ρόλο του στον κόσμο, όπως ανέκαθεν δηλαδή... >>> Τι είναι το λαθρεμπόριο σαρκός με διακίνηση από τον αναπτυσσόμενο στον αναπτυγμένο κόσμο, τι σημασία έχει η συγκεκριμένη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας, ποιες πολιτικές μπορούν να αποφασιστούν >>> Το μάθημα συνεχίζεται με νέα, ανανεωμένα κεφάλαια >>> Η τυχάρπαστη ελληνική περίπτωση εδραιώθηκε με τη δολοφονία του Ευρωπαίου πολιτικού Ιωάννη Καποδίστρια (το 1831) και επιβεβαιώθηκε στη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών έως τώρα, με το φιάσκο στον πόλεμο του 1897, τον μεγαλοϊδεατισμό και τη διχόνοια, την τραγωδία της Μικρασίας, τις δικτατορίες, τον Εμφύλιο, τα μεταπολιτευτικά σύνδρομα "του Ελληναρά" με ευλογίες από το γνωστό μπουλούκι προσώπων που μπαινοβγαίνει στα... Παλιά Ανάκτορα με ατσαλάκωτα κοστούμια και βλέμμα θρασύδειλο απέναντι στην Ιστορία...

mercoledì 26 gennaio 2011

Χωρίς λόγια (Διαδρομή πόλης)

Φωτογραφία: Χάρης Κοντοσφύρης [www.harriskondosphyris.com]
Η πιο ωραία διαδρομή της πόλης είναι η νυχτερινή: κρύβει την ασχήμια των παρόντων, χαμηλώνει τη βοή, απελευθερώνει τα βλέμματα >>> Περπατώντας στον πεζόδρομο της ματαιοδοξίας, με δεκάδες ανήσυχες βιτρίνες αυτή την ώρα, το βήμα παραμένει σταθερό γιατί η βούληση της φυγής είναι πρωτογενής >>> Η σκεπτόμενη ψυχή του Maine de Biran κινείται ελεύθερα, στρέφεται όπως οι ζωγράφοι της Αντιμεταρρύθμισης στις αισθητές μορφές, είναι μάρτυρας της ωραιότητας >>> Η πόρτα της βυζαντινής εκκλησίας θα μπορούσε να είναι ξεκλείδωτη - κάποια κηροπήγια καίγονται ακόμη αφήνοντας ολίγιστο φως, σαν συντροφιά σε πεθαμένο διαμάντι >>> Η μυστική εμπειρία: Ε, Μάρκο Πόλο, μου φώναξε τότε ο Χριστός, καταπώς σημείωνε ο Μίλτος Σαχτούρης καθισμένος στο διάφανο καφενείο >>> Οι τρελοί και οι αδέσποτοι σκύλοι, οι φιλόσοφοι και οι χαλκέντεροι αυτής της αρρωστημένης στιγμής, οι λογοκλόποι, οι ποιητές >>> Η ύπαρξη και ο χρόνος, διαβάζω, αρχίζουν από το εγώ >>> Σαν δικαιολογία, η παρατήρηση σε ανέμελους περαστικούς, τους μεθυσμένους από τα πάθη τους, τους καχύποπτους ένστολους, τους παρίες και τους μέτοικους >>> Από κάπου τριγύρω, ακούγεται η παλιά μουσική της Βιέννης και η στριγκή απαγγελία του Pier Paolo Pasolini για τη μάταιη επαφή με τις τέχνες >>> Ομολογώ τις εξωτερικές αισθήσεις, αυτές τις πρόστυχα επιβεβλημένες στο πρόσωπό μου, αυτές που κάνουν εθελούσια την κίνηση προς το άγνωστο με επιείκια στις δυνατότητές μου, όμοια με τα στρείδια σε ρηχά νερά >>> Οι ίδιες προσόψεις από τα παιδικά χρόνια, τα ίδια βήματα της θέλησης, η επιθυμία και η ανάκληση, η επανάληψη και η άσκηση, η μνήμη και το κριτήριο, ο λαθεμένος λόγος και η βεβαιότητα, η φαντασία, το άτομο, η ιστορία, το όλον, η ακραία ευκολία του τέλους, η αναπήδηση στην επόμενη, όντως την επιζητούμενη εποχή του...

martedì 25 gennaio 2011

Ποίηση και ποίηση

Ημερομηνία δημοσίευσης στην "Αυγή": 25/1/2011
Του Βασίλη Ρούβαλη
* «Θεωρώ ότι το να γράφεις ποίηση είναι δώρο Θεού...», μονολόγησε ο νομπελίστας πεζογράφος Ορχάν Παμούκ, στην ομιλία που επιφύλαξε για το κοινό του Μεγάρου Μουσικής στις αρχές Ιανουαρίου. Ο Τούρκος συγγραφέας, απευθυνόμενος στην κατάμεστη αίθουσα, όπου είθισται η λέξη «ποίηση» ν' ακούγεται περίπου ως passé στο μιντιακής αντίληψης λεξιλόγιο για τους καταναλωτές-αναγνώστες λογοτεχνικών βιβλίων, δήλωσε ανεπιτήδευτα την πίστη του στον ποιητικό λόγο. Σαφέστατα υποστήριξε ότι αποτελεί ένα αξιακό σύστημα απαραίτητο στην παιδεία του συγγραφικού κόσμου -μολονότι, σε άλλες εποχές, ετούτο κρινόταν δεδομένο- σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Είναι αλήθεια ότι προσπάθησα να γράψω ποιήµατα στα 19 µου, αλλά απέτυχα. Εµένα δεν µου ψιθύρισε ο Θεός την ποίηση, ωστόσο προσπαθούσα πάντα να φανταστώ τι θα µου ψιθύριζε και έτσι έγραψα τα µυθιστορήµατά µου».
* Ο πρόσφατος πλειστηριασμός της κατοικίας του Κωστή Παλαμά δίνει αφορμή για το άνοιγμα συζήτησης και ουσιαστικής τοποθέτησης γύρω από την πολιτική του υπουργείου Πολιτισμού (αλλά και συναρμόδιων κυβερνητικών φορέων) για ό,τι αφορά την αξιολόγηση, ανάδειξη και προβολή μνημείων του νεότερου ελληνικού πολιτισμού. Διότι όντως αποτελεί ελληνικό ίδιον η αδιαφορία σε τέτοιες περιπτώσεις όταν άλλες ευρωπαϊκές χώρες «αξιολογούν» ακόμη και μια πιθαμή γης (ίσως και στο όριο της υπερβολής) που σχετίζεται με προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών. Ως εκ τούτου, φαίνεται ότι σώθηκε από τη δημοπρασία η οικία Παλαμά στην οδό Περιάνδρου 5, στην Πλάκα, αφού η νυν ιδιοκτήτρια του κτηρίου ρύθμισε τα χρέη της προς την τράπεζα. Το «διά ταύτα» εντοπίζεται στην παρέμβαση της πολιτείας: το κτήριο ανακηρύχθηκε διατηρητέο από την Εφορία Νεωτέρων Μνημείων, ενώ, στο μεταξύ, το Ιδρυμα «Κωστής Παλαμάς» έχει ήδη απευθυνθεί σε φορείς και υψηλού οικονομικού επιπέδου παράγοντες για την κάλυψη των εξόδων αγοράς του ούτως ώστε εκεί να στεγαστεί μουσείο και κέντρο παλαμικών σπουδών. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι εκεί έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο ποιητής...
* Το περιοδικό (δε)κατα και ο ποιητής, «ψυχή» της Κοινωνίας των Δεκάτων, Ντίνος Σιώτης, αναλαμβάνουν συχνά πυκνά αρκετές πρωτοβουλίες για την προώθηση της σύγχρονης ελληνικής ποίησης. Σ' αυτό το πνεύμα εκδόθηκε φέτος -σε ετήσια βάση εδώ και τέσσερα χρόνια- ο τόμος «Ποιήματα του 2009» με επιμέλεια των ποιητριών Μαρίας Κυρτζάκη και Παυλίνας Παμπούδη. Το εγχείρημα έχει βρει ανταπόκριση από το αναγνωστικό κοινό της ποίησης, δεδομένης της αξίας του ως εγχειρίδιο αναζήτησης της τρέχουσας εκδοτικής παραγωγής. Δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο. Η ανθολόγηση γίνεται με βασική παράμετρο τη διάθεση αποτύπωσης του «τοπίου» από αντιπροσωπευτικά δείγματα του ποιητικού παρόντος όσο και την πεποίθηση ότι ο τόμος της κάθε χρονιάς θα αποτελέσει ενός είδους αλμανάκ στο προσεχές μέλλον για τους ερευνητές και φιλολόγους. Την πιο ειδική σχέση που μπορεί ν' αναπτύξει ο αναγνώστης του τόμου περιγράφεται στην εισαγωγή, όπου όντως διαβάζοντάς τον μπορεί κανείς να καταλήξει με ανακούφιση πως η ποίηση εξακολουθεί να σηματοδοτεί την άποψη ότι «είναι εκεί για να μας θυμίζει ότι είμαστε άνθρωποι».
* Στις νεαρότερες ποιήτριες οι οποίες εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια, με αξιοπρόσεκτη παρουσία (ήδη με το πρώτο-εισόδειο βιβλίο τους), συγκαταλέγεται η Ευτυχία Παναγιώτου. Η συλλογή της «μέγας κηπουρός» (Κοινωνία των Δεκάτων, 2007, σ. 44, τιμή: 5.09 ευρώ) θεωρήθηκε ολοκληρωμένη ποιητική πρόταση καθώς επιδίωξε την κινητοποίηση του αναγνώστη, τη «συνδιαλλαγή» με τον μικρόκοσμο που συνέθεσε με υλικό τις υπαρξιακές της αναζητήσεις αλλά και τα αισθητικά πρότυπά της σε πλήρη-εμφανή διάταξη και ισόρροπη αξιοποίηση. Στη δεύτερη συλλογή της («Μαύρη Μωραλίνα», Κέδρος 2010, σ. 72, τιμή: 9,50 ευρώ) γίνεται φανερή η ωρίμανση των «τρόπων» της σ' ό,τι αφορά τόσο τη διατύπωση του ποιητικού μηνύματος όσο την επιζητούμενη αναγραφή του προσωπικού στίγματός της ανάμεσα στο πολυδιάστατο σχήμα του παρόντος. Η κυπριακής καταγωγής ποιήτρια υφαίνει μια ποιητική σύνθεση (ιδού μια σαφής ένδειξη εξέλιξης της ιδίας και της γραφής της) με όρια, αιχμές αλλά και κρυφά σημεία προς ανακάλυψη από τον αναγνώστη που θα περιδιαβεί τη στιχουργία της. Κυρίαρχο μοτίβο ένα πρόσωπο, η Μαύρη Μωραλίνα. Ένα ενδεικτικό απόσπασμα (από το ποίημα Χάρισμα): «δεν είχαμε δει την ουτοπία; / τα πέλματά μας πυροδοτούσαν έκσταση, / χάραζε και χάναμε το φως μας. / μα όσο η μουσική το πάτωμα έκαιγε και οι ήχοι / τα μέσα μας άναβαν, / τόσο τα πλήθη γύρω πάγωναν, ο ουρανός σκοτείνιαζε, / και τότε ένας αγκώνας ρίχτηκε να μας χωρίσει […]».
* Στο πνεύμα των αντίστοιχων ιταλικών βραβείων ποίησης, με τοπικό χαρακτήρα, σχεδιάζεται η προκήρυξη της ετήσιας απονομής του Βραβείου «Μαρία Πολυδούρη» στην Καλαμάτα. Στόχος είναι η ανάδειξη πραγματικών ταλέντων, η επισήμανση και προώθησή τους στον λογοτεχνικό κόσμο. Το εγχείρημα συνυπογράφουν ο Δήμος Καλαμάτας, η κοινωφελής επιχείρηση «Φάρις» και ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας, που θα κάνουν την απονομή κατά τη διάρκεια των «Πολυδούρειων» εκδηλώσεων στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα (φέτος, στις 19 Μαρτίου). Εκ των πραγμάτων, το βραβείο πρόκειται να λάβει κύρος στις επόμενες διοργανώσεις του, όταν κριθεί θεσμικά τόσο από τις αποφάσεις της κριτικής επιτροπής όσο και από την αποδοτικότητα, την ευεργετική επίδραση που θα έχει στα βήματα των πρωτοεμφανιζόμενων δημιουργών.

giovedì 20 gennaio 2011

Χωρίς λόγια (ο φόβος, η γνώση)

Την επόμενη φορά που θα φοβηθώ, έλεγε ο νεαρός στρατιώτης, θα ξεχάσω τον Θεό >>> Θα τον μισήσω αληθινά, θα στρέψω το βλέμμα μου στο κενό, θα γίνω ο νικητής >>> Σαν αλληγορία και παρανόηση της δύναμης, της υπαρξιακής βούλησης μέσα στον ωκεανό >>> Οπως την ώρα της γραφής, του έρωτα, της λησμοσύνης ή του θανάτου: μεταμορφώνεται σε μια υπερκόσμια αντίρρηση >>> Οι ανάσες δεν περισσεύουν. Οι πρόδρομοι της αιωνιότητας φάνηκαν πια στα πρόσωπα. Η γνώση μετατοπίζει το άχθος στην άλλη ημέρα >>> Εγραφε τότε ο Αγιος Αυγουστίνος: Πάντα σ' αγαπούσα, Ομορφιά τόσο αιώνια και τόσο νέα, πάντα σ' αγαπούσα. Ω ναι, γιατί εσύ ήσουν μέσα μου κι εγώ έξω. Εκεί σ' αναζητούσα, παραλογισμένος, πέφτοντας μέσα στα ωραία σχήματα των πλασμάτων σου...

domenica 16 gennaio 2011

Χωρίς λόγια (επιστολή σε ποιητή)

Αγαπητέ μου Γιάννη >>> Αυτή τη φορά καθυστέρησα με την καθημερινότητα, τους φιδωτούς δρόμους, τους αλλόφρονες ελαιώνες >>> Το μνημείο χτισμένο από δύσκολη πέτρα, σου ανήκει: εδώ ταξιδεύεις ακίνητος με τα μάτια στραμμένα στο δύστυχο σταχτί, το καπνισμένο κίτρινο, τις ρίζες κάτω από τα φουστάνια των νεαρών γυναικών, το δικό μας βλέμμα λυπημένο ή αποθρασυμένο, την καμπάνα κρεμασμένη στους ώμους ενός κυρτωμένου βράχου >>> Μου 'λεγες για το μακρινό φτεράκιασμα των πανιών σαν να 'ταν μια δική μας ταυτότητα μέσα στη θάλασσα, ένα ευλαβικό σημάδι της γενέτειρας >>> Αμηχανώ, στ' ομολογώ >>> Κράτησα σημειώσεις όμως: το ληξιαρχείο ενός Νότου καλά φυλαγμένου ανάμεσα στους στίχους, οι χλαίνες των ματωμένων προγόνων, τα δαχτυλίδια αφόρετα στο ερμάρι >>> Κι είχες δίκιο, από τότε... >>> Πιθανώς γεννήθηκες εδώ, μόνον με λόγια για τροφή και ένα ξεραμένο στόμα δίχως νερό και ησυχασμένη αγάπη >>> Το μόνο σίγουρο είναι ο παλμός του χρόνου μέσα από τη σκουριά και το τραγούδι από στήθη μελανιασμένα κι εύοσμα, ηδονικά >>> Σε χτυπούσαν όταν εγώ βύζαινα >>> Σε αναζήτησα κατόπιν, για να σ' αποθέσω μερικά τσεκίνια, μια πλάκα σαπούνι, τα παιχνίδια της νιότης μου, το πεταμένο μάνταλο του Ανδρόνικου Παλαιολόγου >>> Οι πόρτες γκρεμίστηκαν - ήθελα να στο αποκρύψω μα το γνωρίζεις >>> Τότε ακριβώς ήταν που μάθαμε πως τίποτα δεν είχε χαθεί...

venerdì 14 gennaio 2011

Χωρίς λόγια (επιστολή σε ποιητή)

(Φωτό: Χρήστος Αστερίου)
Αγαπητέ μου Επαμεινώνδα >>> Δεν καταλαβαίνω γιατί επιμένεις στην άρνηση των πρωτόπλαστων... >>> Οι θεοί δεν μας βαρέθηκαν ακόμη, συμφωνώ. Μας βασανίζουν ώσπου ν' αντιληφθούμε τη δική μας επικράτηση σ' αυτόν τον κόσμο που εκείνοι δημιούργησαν κι εγκατέλειψαν >>> Αποποιούμαι όντως τα αναχρονιστικά πράγματα, αυτά που εσύ αποκαλείς "νεανικά" σε κάθε εποχή, γιατί όχι μόνον τα δοκίμασα παλιότερα αλλά ένιωσα κιόλας ότι σπατάλησα τον χρόνο μου σε ανούσιες φιοριτούρες για το μυαλό μου >>> Αληθινά, δεν ξέρω εάν αλλάξουμε Ιστορία >>> Πώς; Μα γιατί σιωπάς; >>> Μεριμνάς για την ποίηση μόνον >>> Αρνούμαι ν' αρνηθώ... Απλώς φρικιώ >>> Εκκρεμεί, το γνωρίζεις άλλωστε από τότε, η δυσκολία να αποτάξουμε τους κίβδηλους, τους μικρούς που απολύτως οφείλουμε ν' αδιαφορούμε για την ύπαρξή τους ή να μας ενοχλεί η κακοτεχνία τους >>> Ετούτη η τέχνη δεν γνωρίζει απερισκεψίες, ούτε έκπτωτους εκφραστές >>> Η αλήθεια της μοιάζει με τα διαμάντα: υπάρχουν λίγα και λαμπερά, φυλαγμένα σε ασφαλείς κρυψώνες >>> Είναι αυτή η ανομολόγητη διαφορά που σ' εμάς στοιχίζει πολύ, που παγίως εκθέτουμε τις σκέψεις μας πίσω από τις λέξεις, που μαρτυρικά υπομένουμε απ' όσα μας κάνουν αλαζόνες: το πνεύμα ένστασης και η επικράτεια του ορίζοντα μέσα από τα μάτια μας >>> Παραμένω στις ίδιες σελίδες >>> Ευθύνομαι γι' αυτές τις πεταλούδες που αμόλησες στο δωμάτιο (πώς θα τις ξαναβάλεις στο κυτίον τους;), τις γάτες με ουρές-γιρλάντες, τα πατικωμένα βιβλία σου στον διάδρομο, τη μικρή μανία του ατσαλάκωτου χαρτιού, τις σημειώσεις που δεν γράφτηκαν και ξεχάστηκαν το επόμενο πρωινό, τη μονομέρεια των συναισθημάτων >>> Κάνουμε ώστε το μέλλον να έχει όχι μόνον έλθει, αλλά και ωσαύτως παρέλθει, έλεγες προτού φύγεις οριστικά

martedì 11 gennaio 2011

Ποίηση και ποίηση

Ημερομηνία δημοσίευσης στην "Αυγή": 11/1/2011
Του Βασίλη Ρούβαλη
* Η φωνή της Αγγελικής Σιγούρου ακούγεται σταθερή, συγχρoνισμένη, έντονη και θελκτική ανάμεσα στους χειμαρρώδεις στίχους της. Η δεύτερη ποιητική συλλογή της «Χιόνι Χιόνι» (εκδόσεις Νεφέλη,σ.: 104, τιμή: 11,20) αποτελεί κομβικό σημείο «ανάγνωσης» του ποιητικού σκεύους της. Η συλλογή χωρίζεται σε οχτώ ανεξάρτητες ενότητες (Χορογραφία, Χειμωνία, ΤρανσυλΔανία, Παταγωνία, Νουρμανία, ΕιρηνΑτλαντικός, Νορριάς, Ακινησία) οι οποίες τέμνονται μεταξύ τους, συνενώνοντας έναν κύκλο που νοερά οδηγεί στην πλήρωση. Η ποιήτρια γνωρίζει τα πεπερασμένα όρια της λογικής, επιδιώκει την ανατροπή και τη διερεύνηση της ύπαρξης στον ωκεανό του «εμείς» και «αυτοί», δεν παραδίδεται σε ευχολόγια αλλά γίνεται τολμηρή για να επικρατήσει. Εστω κι αν έχει εκδώσει μόλις δύο βιβλία (πρώτη συλλογή: Αράς, Ηλέκτρα 2008), η Αγγελική Σιγούρου διακρίνεται από μιαν ωριμότητα ξεχωριστή, ικανή ώστε να κατατάσσεται μεταξύ των πιο συγκροτημένων εκπροσώπων της νεότερης γενιάς ποιητριών. Ένα δείγμα: Οι άνθρωποι που κοιμήθηκαν μέσα μου / κι η αγωνία / να τους κρατήσω εκεί / για πάντα κοιμισμένους / οι άνθρωποι που μέσα μου κοιμούνται / κι η έγνοια / να σκουπίσω καλά όλους τους θορύβους / προτού τους ξυπνήσουν / οι άνθρωποι που μέσα μου θα αποκοιμιούνται / κι η ανακούφιση ότι / ποτέ ξανά δεν θα αφήσω να υπάρξουν / άνθρωποι που μέσα μου θα αποκοιμιούνται.
* Η συλλογή «Κινέζικα» του Δημήτρη Λεοντζάκου (Νεφέλη 2010, σ. 48, τιμή: 8,12 ευρώ) επαναφέρει τη γοητεία του αυτοσχεδιασμού: η εικονοποιία του συνδέεται με το νοηματικό περίβλημα που επιθυμεί να εισφέρει στη στιχουργία του, οι εναλλαγές λέξεων και συμβόλων δημιουργούν ένα παιχνίδισμα που κρατάει το ενδιαφέρον από ποίημα σε ποίημα («Ο χρόνος ή ο καιρός / Αυτός με τα ψέματα τα αίματα / Τις παραισθήσεις τ' άγρια σκυλιά.» και «Όταν ένα δέντρο πέταξε μέσα μου / Και είχα διασωθεί / Κι ένας λαγός-μαθηματικός μου είπε / Βγες παιδί μου στα δάση / Σ' ακούν σε χαϊδεύουν.»), ενώ είναι διάχυτος ο ανθρωποκεντρισμός, η προσωπική πορεία και ο κόσμος, το χάσμα του χρόνου, η συμμετοχή στη συγκίνηση. Δεν είναι ίσως τυχαία η σχέση του ποιητή με τη μουσική. Με κλασικές σπουδές μουσικής, αναγνωρισμένος κλαρινετίστας και μέλος της Συμφωνικής Ορχήστρας της Θεσσαλονίκης, ο ποιητής αφουγκράζεται ήχους και προσθέτει φωτεινές εκλάμψεις λέξεων στο μικρό σύμπαν που οικοδομεί αργά αλλά σταθερά - έχει εκδώσει τις συλλογές «Κόμικ» (Τα Τραμάκια 2001) και «Η Κίρκη ξαφνικά» (Μεταίχμιο 2004).
* Σε εποχή αναταραχής αξιών και επαναθεώρησης λογοτεχνικών δεδομένων, σε συνάρτηση με την κοινωνικοπολιτική προσέγγιση της τρέχουσας πραγματικότητας, η απονομή ενός βραβείου ποίησης εμφανίζεται αρχικώς παράδοξη ή έστω μη αναμενόμενη. Ωστόσο, η οργανωτική επιτροπή του Συμποσίου Ποίησης στην Πάτρα αποφάσισε τη θέσπιση ετήσιου Βραβείου Ποίησης για νέους ποιητές. Την αφορμή δίνει το γεγονός της συμπλήρωσης 30 χρόνων αδιάλειπτης παρουσίας και συνεισφοράς του Συμποσίου στη νεοελληνική γραμματεία. Κι ακόμη, είναι η φανερή αίσθηση μιας νέας ώθησης στη σύγχρονη ποίηση από αρκετούς και αξιοπρόσεκτους δημιουργούς, οι οποίοι ανατρέπουν την όψιμη πεποίθηση περί «ανάσχεσης» ή έστω έλλειψης συνέχειας. Όπως δηλώνουν οι υπεύθυνοι, θα βραβεύονται τρεις συλλογές από ποιητές ηλικίας έως 40 ετών. Οι απονομές θα λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια του Συμποσίου. Φέτος, το 31ο Συμπόσιο Ποίησης θα διεξαχθεί στο πολιτιστικό και συνεδριακό κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών από τις 30 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου 2010. Αναλυτικές πληροφορίες υπάρχουν στην ιστοσελίδα http://www.poetrysymposium.gr/.
* Η ποιητική συνάντηση που οργανώθηκε στο βιβλιοκαφέ «Έναστρον» (της οδού Σόλωνος, Αθήνα), αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία, όπου σύμφωνα με το κείμενο που διέδωσε διαδικτυακά ο ποιητής και μεταφραστής Γιάννης Αντιόχου, ίσως αρκεί «να ξορκίσουμε ή να βαπτίσουμε τη νέα χρονιά που μας έρχεται απειλητική και δύστροπη διαβάζοντας ποιήματά μας». Η προσέλευση του κοινού, οι αναγνώσεις των ποιημάτων δίχως στόμφο ή περιττά ευφυολογήματα, όσο και η συζήτηση που εξελίχθηκε μεταξύ των ποιητών και των παρευρισκομένων, κατέδειξαν τη γοητεία του αυθόρμητου, τη δυναμική της στιγμής, την ουσιώδη επαφή με τον ποιητικό λόγο πέρα από κριτικές θεωρήσεις και πολλά λόγια. Το πείραμα, που μάλλον έτσι πρέπει να ειδωθεί, φαίνεται ότι πέτυχε. Οπότε, όπως τονίστηκε κατόπιν, αναμένεται η καθιέρωση αυτού του τύπου συναντήσεων εμπλουτίζοντας τις αναγνώσεις με την παρουσία κι άλλων νεότερων ποιητών. Στη συνάντηση συμμετείχαν οι ποιητές Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, Γιάννης Αντιόχου, Ελένη Γκίκα, Χριστίνα Οικονομίδου, Πατρίτσια Κολαΐτη και ο υπογράφων.

lunedì 10 gennaio 2011

Χωρίς λόγια (Δρόμος)

When you smile I don't know what to do 'cause I can loose everything in a minute or two... οι νότες των Dream Syndicate καλύπτουν τη σιωπή στην οδό Γ' Σεπτεμβρίου, στρίβοντας δεξιά για την επιστροφή, με τα ηχεία στο τέρμα... >>> Τα λόγια τα μισογραμμένα της Μαρίνας Τσβετάγιεβα είναι ακόμη χαραγμένα με λέξεις: εγώ είναι εσύ + δυνατότητα να σε αγαπήσω... >>> Οπως εκείνο το κομμάτι από το παρελθον που επανέρχεται ανηλεώς, και βασανίζει τη στιγμή, αλλοτριώνει τη λήθη >>> Το κόκκινο πορτοφόλι, το κόκκινο κρασί και το καθάριο βλέμμα απευθείας στα κόκκινα μάτια: πρόοδος προς τα εμπρός, όχι προς το τέλος, στην ολοκλήρωση... >>> (Ατακτες σημειώσεις) >>> Δεν υπάρχει τέχνη που να μην εκφράζει τον χρόνο της >>> Ούτε η καλοσύνη του θείου υφίσταται αληθινά >>> Η ιδιοφυία ενυπάρχει αυταπαγγέλτως >>> Η συγκίνηση κοστίζει >>> Ψιθύρισμα: να μάθεις τον έρωτα γιατί αυτός θα σου απομείνει

sabato 8 gennaio 2011

Οχι στο κλείσιμου του περιοδικού "Δίφωνο"

Ζητήθηκε η άποψη του υπογράφοντος για το κλείσιμου του περιοδικού "Δίφωνο". Συγκεκριμένη και απτή, εδώ:

lunedì 3 gennaio 2011

Γιάννης Αντιόχου dicit et scripsit...

Κατόπιν ωρίμου σκέψεως λάβαμε την απόφαση να μαζευτούμε οι εξής ποιητές:
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΡΟΥΚ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΙΟΧΟΥ
ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ
ΕΛΕΝΗ ΓΚΙΚΑ
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ
ΠΑΤΡΙΤΣΙΑ ΚΟΛΑΪΤΗ
και να ξορκίσουμε ή να βαπτίσουμε τη νέα χρονιά που μας έρχεται απειλητική και δύστροπη διαβάζοντας ποιήματά μας στο καφέ-βιβλιοπωλείο "Έναστρον" - την Τετάρτη 5 Ιανουαρίου 2011 και ώρα 18:30 (Σόλωνος 101, Εξάρχεια).
Θα διαβάσουμε και θα τα πούμε... πέρα από κριτικές θεωρήσεις και πολλά λόγια. Η ποίηση θα έχει την τιμητική της. Eάν το πείραμα πετύχει, θα είμαστε στην ευχάριστη θέση να καθιερώσουμε αυτού του τύπου τις συναντήσεις εμπλουτίζοντας με νέους ποιητές τις αναγνώσεις.
Φιλικά προς όλους σας,
Γιάννης Αντιόχου ποιητής-μεταφραστής

Sonetto / Σονέττο

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ / DIONISIO SOLOMOS
SONETTO XI
Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens
pulchra ut Luna;
Cant. Cap. 6.
Chi è costei che muove al par d' aurora,
Che di rose vestita al mondo sorge,
E di limpide stille i campi irrora;
Si che in vita ogni morta erba risorge?
Bella come la luna che ristora,
Con quel candido suo lume che porge,
Lo squallor della notte, onde si scorge
Tal notturna bellezza che innamora;

Eletta come il Sol, che mentre bea

II Cielo, della terra li deserti

Scalda, avviva, rallegra, anima, crea;

Terribil come esercito che stei

Per battagliar ne' vasti campi aperti,

Minacciando terror—Chi è costei?

*

ΣΟΝΕTΤΟ ΧΙ

Τις αύτη η εκκύπτουσα ωσεί όρθρος,

Καλή ως σελήνη…

Άσμα ασμάτων, 6.10

Ποια είν’ αυτή που ‘ρχεται σαν φανεί η αυγή,

με ρόδα ντυμένη στον κόσμο ξεπροβάλλει,

και μ’ ολόλευκες σταγόνες τους κάμπους δροσίζει,

ζωή δίνοντας πάλι σε κάθε ξερό χορτάρι;

Όμορφη σαν το φεγγάρι που ανασταίνει,

μ’ εκείνο το φωτεινό λύχνισμα που χαρίζει

το λίγο της νύχτας, για να ξεχωρίζει

τέτοια νυχτερινή ομορφιά που μαγεύει.

Εκλεκτή σαν τον Hλιο, που κι αν ευγνωμονεί

τον Ουρανό, τις ερημιές της γης

ζεσταίνει, ζωντανεύει, αγαλλιάζει, αναθαρρεί κι ορίζει.

Φοβερή σαν στρατός που έτοιμος

για μάχη σε αχανείς πεδιάδες

σκορπάει τον φόβο – ποια είν’ αυτή;

Σονέττο από τη συλλογή «Rime improvvisate» (1822)

μτφρ.: Βασίλης Ρούβαλης