giovedì 28 dicembre 2006

νέο τεύχος - www.e-poema.eu

www.e-poema.eu

Στο δεύτερο τεύχος του (.poema..), το οποίο βρίσκεται στον τρίτο μήνα κυκλοφορίας του, η ύλη περιλαμβάνει κείμενα στις ενότητες «ποίηση», «δοκίμιο», «αφιέρωμα», «εικαστικά» «αναγνώστες» αλλά και στις δύο νέες που προστίθενται τώρα – τις «περιηγήσεις» και το «μεταφραστήριο». Εν προκειμένω, η περιήγηση στο (.poema..) περιλαμβάνει τα εξής:

* Δημοσιεύονται ανέκδοτα ποιήματα των Χριστόφορου Λιοντάκη και Σταύρου Ζαφειρίου αλλά κι ένα απόσπασμα από ταξιδιωτική νουβέλα του Γιώργου Βέη, τα οποία αναμένεται να κυκλοφορήσουν τους προσεχείς μήνες από τους εκδοτικούς οίκους «Καστανιώτη», «Νεφέλη» και «Κέδρος» αντίστοιχα.

* Ο Γιώργος Λίλλης προτείνει την εκ νέου ανάγνωση της ποίησης του Τάκη Σινόπουλου με την αφορμή των 25 χρόνων από τον θάνατό του (1917-1981). Η ανθολόγηση ποιημάτων απ’ όλο το corpus του δημιουργού αποσκοπεί στην κατευθυντήρια αναγνωστική γραμμή, σύμφωνα με το προσωπικό γούστο του ανθολόγου, για τη αναγνώριση της κοσμοθεωρίας του Σινόπουλου, του πυρήνα της ποιητικής του.

* Η Ισμήνη Ραντούλοβιτς μεταφράζει από τα σερβικά μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά ποιήματα της πλούσιας εργογραφίας του Ράσα Λιβάδα, δίνοντας για πρώτη φορά την ευκαιρία στο ελληνικό κοινό να γνωρίσει έναν από τους κορυφαίους πνευματικούς δημιουργούς της σύγχρονης σερβικής λογοτεχνίας. Τα ποιήματα που παρουσιάζονται εν προκειμένω, πρόκειται να εκδοθούν τους προσεχείς μήνες από τη «Μικρή Αρκτο» με εισαγωγή του διακεκριμένου Σέρβου συγγραφέα Μίλοραντ Πάβιτς.

* Η Σούζαν Μπίντερμαν και ο μεταφραστής Σωτήρης Σουλιώτης προτείνουν στο ελληνικό κοινό τρεις από τις σημαντικότερες νέες φωνές της γερμανικής ποίησης. Οι Jan Wagner, Raphael Urweider και Uljana Wolf, γεννημένοι μεταξύ 1971-1979, εκπροσωπούν την πιο φιλόδοξη εκδοχή της άποψης που θέλει «τη νέα τάξη των λέξεων να υποχρεώνει τη δημιουργία μιας νέας τάξης των πραγμάτων…».

* Ο ποιητής και μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας διαβάζει την ποίηση του Δανιήλ Χαρμς (ψευδώνυμο του Δανιήλ Ιβάνοβιτς Γιουβατσέφ) αναδεικνύοντας την ιδιαιτερότητα της γραφής του Ρώσου ποιητή, τις αισθητικές του απαιτήσεις, την πρόταση θέασης του κόσμου μέσα από τον δικό του παραμορφωτικό καθρέφτη.

* Η ποιήτρια και μεταφράστρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ μεταφράζει ποιήματα του νομπελίστα Ντέρεκ Ουόλκοτ, που δημοσιεύτηκαν στη συλλογή «Ποιήματα» (εκδόσεις «Καστανιώτη», 2006) και αποτέλεσαν αφορμή παρουσίασης-εκδήλωσης για τον ποιητή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στις αρχές Οκτωβρίου.

* Η πεζογράφος και μεταφράστρια Σώτη Τριανταφύλλου παρουσιάζει ποιήματα από την έως πρόσφατα ανέκδοτη ποιητική συλλογή «Να περιφέρεσαι στην τρέλα» του Τσαρλς Μπουκόφσκι (στις εκδόσεις «Ηλέκτρα»), στην οποία εμφανίζονται στοιχεία της ποιητικής του: η έκφραση της βίας και της μοναξιάς για τον σύγχρονο άνθρωπο των μεγαλουπόλεων, τη ματαιότητα του καθωσπρεπισμού, την πολιτική συνείδηση, το αμερικάνικο όνειρο.

* Ενα ανέκδοτο ποίημα του Πιερ Πάολο Παζολίνι μεταφράζει ο Χρήστος Σιάφκος: το «Τραγούδια του Τζερμάνο Μπρούνο» συμπεριλαμβανόταν σε μια ποιητική συλλογή που δεν δημοσιεύτηκε ποτέ (1949). Ωστόσο, αναδεικνύει τη δυσκολία επιβίωσης στην Καλαβρία, την πιο απομακρυσμένη και γι’ αυτό εγκαταλελειμμένη περιοχή της νότιας Ιταλίας, μέσα από το διεισδυτικό βλέμμα του πολυτάλαντου Ιταλού δημιουργού.

* Η πολύσημη ταυτότητα της ποίησης του Θωμά Γκόρπα αλλά και η επέτειος των τριών χρόνων από τον θάνατό του (1935-2003) δίνουν την αφορμή για την ενασχόληση με την εργοβιογραφία του από τέσσερις ποιητές κι έναν κριτικό λογοτεχνίας στο πρόσφατο αφιέρωμα του λογοτεχνικού ενθέτου της «Κυριακάτικης Αυγής» (24/10/2006), το οποίο αναδημοσιεύεται αυτούσιο στο παρόν τεύχος του περιοδικού. Υπογράφουν οι Κώστας Βούλγαρης, Βαγγέλης Κάσσος, Γιώργος Μπλάνας, κι εκ μέρους του (.poema..) οι Γιώργος Λίλλης, Βασίλης Ρούβαλης.

* Στο πλαίσιο της προβολής των ελληνικών λογοτεχνικών περιοδικών, το (.poema..) παρουσιάζει άρθρα από τα τρέχοντα τεύχη του «Εντευκτηρίου» (Αναστάσης Βιστωνίτης), της «Νέας Εστίας» (Γιώργος Κεχαγιόγλου), της «Νέας Συντέλειας» (Ανδρέας Παγουλάτος) και του «Υπομνήματος για τη φιλοσοφία» (Γεράσιμος Κακολύρης). Παράλληλα, το περιοδικό «Διαβάζω» προσφέρει στους αναγνώστες του (.poema..) την ανά μήνα παρουσίαση των ευπώλητων εκδόσεων στην ποίηση και το δοκίμιο. (Οι λίστες προέρχονται από 16 βιβλιοπωλεία απ’ όλη την ελληνική επικράτεια).

* Οσον αφορά τις προδημοσιεύσεις, στο παρόν τεύχος δημοσιεύονται κεφάλαια από τη βιογραφία «Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Η μπαλάντα μιας ζωής» της Λέσλι Στάιντον, στις εκδόσεις «Μεταίχμιο».

* Η ποιήτρια Φοίβη Γιαννίση αναλύει το ποίημα «Η Σίβυλλα στο παιδί» της Μαρίνας Τσβετάγεβα δίνοντάς του διάφορες διαστάσεις: εξετάζεται η ανθρώπινη μοίρα, ο μονόλογος της ψυχής, η χρήση της Σίβυλλας ως μύθος από την ποιήτρια, το θέμα της ποίησης ως ενσάρκωση για τον κάθε δημιουργό.

* Προλεγόμενα στις «Ατθίδες Αύρες» του Γεωργίου Βιζυηνού υπογράφει ο Γιώργος Μπλάνας αποσκοπώντας στη σκιαγράφηση της ποιητικής φυσιογνωμίας του καθώς «το παράξενο -και τραγικό- είναι πως η ίδια η ζωή και το έργο του υπήρξαν σπάνια περίπτωση σωματοποίησης της περιπέτειας που περνούσε η ποίησή μας στο τέλος του 19ου αιώνα».

* Η φιλόλογος Αλεξάνδρα Μπουφέα διερευνά τις αισθητικές και ιδεολογικές τάσεις στη διάρκεια της δεκαετίας του 1940, τις λογοτεχνικές ζυμώσεις και την πνευματική ατμόσφαιρα στην Αθήνα της Κατοχής. Η αποτίμησή της αποβαίνει πλούσια και διεξοδική (η οποία θα εκδοθεί προσεχώς από τις εκδόσεις «Σοκόλη»).

* Η κριτικός λογοτεχνίας Τιτίκα Δημητρούλια διεισδύει στον κόσμο, άγνωστο μεν ελκυστικό δε, της κυβερνολογοτεχνίας, «μια πρόκληση του μέλλοντος - μια λογοτεχνία η οποία γεννήθηκε μαζί με την πληροφορική, παρότι οι πρακτικές και οι φιλοδοξίες της απηχούν παλαιότερα εγχειρήματα, τα οποία ξεκινούν από την Αναγέννηση, τον Καρτέσιο και τον Leibniz και καταλήγουν στη "λογοτεχνία των δεσμεύσεων" του Εργαστηρίου Δυνητικής Λογοτεχνίας».

* Η ερευνήτρια Αννα Ρόζενμπεργκ καταθέτει το δικό της βλέμμα στον ποιητικό κόσμο του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα και του Οδυσσέα Ελύτη. Με αυτόν τον τρόπο όχι μόνον παραλληλίζει τη διαδρομή των δύο δημιουργών αλλ’ επιτονίζει τη «συνομιλία» τους στον χρόνο, τις κοινές αφετηρίες αλλά και τις διαφορετικές νόρμες τους. Επιπροσθέτως, η αναδημοσίευση του άρθρου «Federico Garcia Lorca» του Οδυσσέα Ελύτη από το περιοδικό «Τετράδιο» (αρ. 1, 1945) συνεισφέρει στην επιχειρηματολογία της Αννας Ρόζενμπεργκ.

* Ο φιλόλογος Τάκης Καγιαλής επιχειρεί μια σύντομη αλλ’ ιδιαιτέρως οξυδερκή φιλολογική παρατήρηση γύρω από το «Γένος της Κλεαρέτης» στο ποίημα του Κώστα Καρυωτάκη αλλά και στη διόρθωση που προέβη ο Νίκος Εγγονόπουλος.

* Ο δημοσιογράφος-συγγραφέας Δημήτρης Γκιώνης παρουσιάζει παλιές συνεντεύξεις του (από την εφημερίδα «Ελευθεροτυπία») μέσα από τις ηλεκτρονικές σελίδες του (.poema..). Στο παρόν τεύχος, συνομιλεί με τη Μελισσάνθη και τον Νίκο Καρούζο.

* Η Μαρία Κοδάμα, σύζυγος του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, συνομιλεί με τον Βασίλη Ρούβαλη γύρω από την πνευματική κληρονομιά που άφησε ο Αργεντίνος ποιητής ενώ μπροστά στην κάμερα διαβάζει ένα απόσπασμα από βιβλίο του.

* συγγραφέας-δοκιμιογράφος Χρήστος Χρυσόπουλος γράφει στη μόνιμη στήλη του για την περιπέτεια και τη γοητεία της γραφής, τα ερωτήματα που τίθενται κι οφείλει να επεξεργαστεί ο συγγραφέας, κι ως εκ τούτου η αναγνωστική απόλαυση για τους αποδέκτες του.

* Ο αλεξανδρινής καταγωγής Ελβετός συγγραφέας Περικλής Μονιούδης γράφει για τη «μοίρα» της διγλωσσίας, τη μοιραία αναζήτηση της γλωσσικής ταυτότητας, τη γοητευτική αναδίφηση της «μητρικής» γλώσσας. Παρουσιάζονται τέσσερα μέρη του εν εξελίξει δοκιμίου (θα ολοκληρωθεί στα επόμενα δύο τεύχη του περιοδικού).

* Το Τμήμα Γραφιστικής του ΤΕΙ Αθηνών εγκαινιάζει τη συνεργασία με το (.poema..) που ως αποτέλεσμα έχει την παρουσίαση της εργασίας τελειόφοιτων γύρω από την οπτικοποίηση του ποιητικού λόγου. Ανά δίμηνο θα προβάλλονται τα βίντεο – ταινίες μικρού μήκους από φοιτητές που παίρνουν αφορμή από στίχους. Επιμελείται και παρουσιάζει ο διδάσκων Στέλιος Πολυχρονάκης.

* Στη στήλη «Οπισθόφυλλο» αυτοπαρουσιάζονται, καταθέτοντας σκέψεις για τις πρόσφατα εκδοθείσες ποιητικές συλλογές τους, ο Δημήτρης Καλοκύρης («Τα άνθη της Μελανθίας», εκδόσεις Αγρα) και ο Σωτήρης Σελαβής («Αν μ’ αγαπάς κοιμήσου», εκδόσεις Νεφέλη).

* Στη στήλη «Διπλές Αγάπες» (επιμέλεια: Κώστας Ακρίβος) γράφουν για αγαπημένα τους ποιήματα ο Δημήτρης Νόλλας, ο Πέτρος Μάρκαρης και η Ζυράννα Ζατέλη.

* Στη στήλη που υπογράφουν οι ιθύνοντες του ηλεκτρονικού περιοδικού «Ασπρη λέξη» (http://www.asprilexi.com/) δημοσιεύονται άρθρα σχετικά με τη χρήση της ελληνικής γλώσσας. Εν προκειμένω, γίνεται αναφορά στα αντιδάνεια και στις παροιμίες.

* Οι «Περιηγήσεις» εγκαινιάζονται από την υπεύθυνη της ενότητας Ισμήνη Ραντούλοβιτς με μια λογοτεχνική διαδρομή στο Βελιγράδι των Μίλοραντ Πάβιτς και Ράσα Λιβάδα. Στα «Εικαστικά» εκθέτει έργα της η ζωγράφος Χριστιάνα Σούλου. Στο «Αφιέρωμα» υπογράφουν με τα κείμενα των ομιλιών τους (στην εκδήλωση που διοργάνωσε το περιοδικό -στο Σπίτι της Κύπρου- σε συνεργασία με τις εκδόσεις «Μεταίχμιο», στις 3/10/2006) οι Νάσος Βαγενάς, Ευριπίδης Γαραντούδης, Λεύκιος Ζαφειρίου και Γιάννης Δάλλας.

Επιπλέον, οι αναγνώστες έχουν τη δυνατότητα ακρόασης ποιημάτων (με απαγγελία από τους ίδιους τους δημιουργούς ή και διακεκριμένους ανθρώπους του θεατρικού χώρου), να «ανοίγουν το ραδιόφωνο» με ζωντανό πρόγραμμα επί εικοσιτετραώρου βάσεως (σε συνεργασία με το διαδικτυακό ραδιοφωνικό σταθμό http://www.radiophone.gr/) αλλά και τη δυνατότητα επιλογής της προγραμματισμένης μουσικής που, ανά τεύχος, προτείνει η συντακτική ομάδα του περιοδικού.

----------------- Το (.poema..) έχει ήδη εγκαινιάσει τη σελίδα των αναγνωστών, προσφέροντας τη δυνατότητα στους μύστες και τους μυημένους στον ποιητικό λόγο να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους από τις ηλεκτρονικές σελίδες του περιοδικού. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποστέλλουν ποιήματά τους για δημοσίευση στη στήλη αποδεχόμενοι, ωστόσο, την αξιολογική παρέμβαση της συντακτικής ομάδας του (.poema..). Η αποστολή των ποιημάτων (να μην ξεπερνούν τις δύο σελίδες μεγέθους Α4 και με ελεύθερη επιλογή γλώσσας) θα γίνεται αποκλειστικά μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (editor@e-poema.eu) με παράλληλη γνωστοποίηση προσωπικών στοιχείων (ονοματεπώνυμο, ηλ.διεύθυνση αποστολέα, τηλέφωνο).

Η συντακτική ομάδα του (.poema..) Βασίλης Ρούβαλης, Γιώργος Λίλλης, Κωστής Δανόπουλος, Ισμήνη Ελένη Ραντούλοβιτς, Σούζαν Μπίντερμαν, Πέρσα Αποστολή

martedì 26 dicembre 2006

Βιβλία: μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι;...

Η χρονιά που τελειώνει ημερολογιακά αυτές τις ημέρες επιφύλαξε αιχμές, σημεία αναφοράς, κι ενδιαφέρουσες πτυχές από το περιβάλλον των ελληνικών λογοτεχνικών-εκδοτικών πραγμάτων. Ο χώρος του βιβλίου απόλαυσε, κατ' αρχάς, τη διαμόρφωση ενός νέου βιβλιοπωλικού χάρτη στο κέντρο και στην περιφέρεια της Αθήνας με ευεργετικά αποτελέσματα: περισσότερες προθήκες για την ούτως ή άλλως μεγεθυμένη εκδοτική παραγωγή αλλά και διαμόρφωση καινούργιων-αναγκαίων εστιών πολιτισμού. Οι πολυτελείς αλυσίδες βιβλιοπωλείων, οι παραδοσιακοί αλλ' ανανεωμένοι επαγγελματίες του χώρου (Ιανός, Παπασωτηρίου, FNAC, Public, Ελευθερουδάκης, Πολιτεία, Εστία, Πρωτοπορία), όσο και κάποιοι από τους εκδότες (ο Πολυχώρος «Μεταίχμιο» και οι Modern Times στο «Αττικα»), «ανέβασαν» το εκδοτικό χρηματιστήριο χωρίς όμως να αυξηθεί αναλόγως το ποσοστό της αναγνωσιμότητας-εμπορικότητας.
Στη λογοτεχνική κοινότητα, τα ύδατα τάραξαν δύο συγγραφείς: η Ρέα Γαλανάκη με το «Αμίλητα βαθιά νερά» (Καστανιώτης) και ο Μάνος Ελευθερίου με το «Η γυναίκα που πέθανε δύο φορές» (Μεταίχμιο) επιδίωξαν να προσελκύσουν το αναγνωστικό κοινό με μυθιστορηματική αφετηρία δύο υπαρκτά πρόσωπα από το πρόσφατο ιστορικό παρελθόν, με πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις στη δημόσια ζωή. Είναι τα μυθιστορήματα για τα οποία γράφτηκαν σελίδες επί σελίδων στα έντυπα και τις εφημερίδες, με ανάλογη ανταπόκριση του αναγνωστικού κοινού, αλλά αφήνοντας ανοιχτή τη συζήτηση γύρω από τη χρήση «ευαίσθητου» πραγματολογικού υλικού προς όφελος της λογοτεχνικής ελκτικότητας.
Το ΕΚΕΒΙ πέτυχε, ίσως για πρώτη χρονιά, μια ολοκληρωμένη έκθεση βιβλίου στη Θεσσαλονίκη, κι ως εκ τούτου ο διεθνής χαρακτήρας της έκθεσης αρχίζει να αποκτά κύρος. Κι αυτό που μένει είναι να κερδίσει περισσότερους πόντους στο παιχνίδι πολιτιστικής διπλωματίας που παίζεται -με ικανό ανταγωνισμό- σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις με παρονομαστή το βιβλίο.
Από τα άλλα επίσημα-κρατικά όργανα, το υπουργείο Πολιτισμού και το υπουργείο Παιδείας (τα καθ' ύλην αρμόδια, δηλαδή) απέδειξαν για μία ακόμη χρονιά ότι καλά κωφεύουν σε ό,τι αφορά το ζήτημα των βιβλιοθηκών (Εθνική, δημοτικές, δημόσιες, παιδικές-εφηβικές). Δεν κατάφεραν να συνεργαστούν ούτε και να βρουν μια κοινή φόρμουλα (ίσως συνεργαζόμενοι με συνδικαλιστικούς φορείς-ΠΟΕΒ κ.λπ.) για να δοθεί επιτέλους η δυνατότητα ουσιαστικής ανάπτυξης της βιβλιοφιλίας.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 23/12/2006

mercoledì 20 dicembre 2006

Τι είναι τι;

"O κόσμος" λέει πάνω-κάτω ο Χάιντεγκερ "αποκαλύπτεται στον ορίζοντα των χαλασμένων εργαλείων". Οταν χρησιμοποιείτε ένα εργαλείο, επιφέρετε μια μετατροπή που είναι η ίδια μέσο για να παραχθεί κάποια άλλη, πιο σημαντική, και ούτω καθεξής. Με αυτόν τον τρόπο αποτελείτε και εσείς εξάρτημα μιας παραγωγικής αλυσίδας μέσων και σκοπών, που οι απολήξεις τους σας διαφεύγουν, είστε όμως υπερβολικά απορροφημένος από τη δραστηριότητά σας πάνω στο επιμέρους, για να αμφισβητήσετε τους τελικούς σκοπούς τους. Αν τυχόν το εργαλείο σπάσει και η λειτουργία μείνει μετέωρη, τότε όλη η αλυσίδα αποκαλύπτεται στα μάτια σας. Το ίδιο συμβαίνει και με (αυτόν). Τα εργαλεία του έχουν απορρυθμιστεί, οπότε αντιλαμβάνεται την αλυσίδα και μαθαίνει το ανώφελο των σκοπών του. Οσο πίστευε σε αυτούς, χωρίς να βλέπει, και δούλευε με σκυμμένο κεφάλι πάνω στους πιο κοντινούς του κρίκους της αλυσίδας, οι σκοποί αυτοί τον δικαίωναν, τώρα όμως που αποκαλύφθηκαν μπροστά στα μάτια του, ανακαλύπτει ότι είναι αδικαιολόγητες. Αποκαλύπτεται όλος ο κόσμος, ενώ αποκαλύπτεται και η εγκατάλειψή του μέσα στον κόσμο: τότε γεννιέται η αγωνία. Αλλά και η ντροπή επίσης...", Jean-Paul Sartre - 1947

martedì 19 dicembre 2006

"Πιτσιρίκος", ανώνυμοι, ελευθεριάζοντες και λοιποί μύστες της δημόσιας σφαίρας...

Το πλεονέκτημα των ιστολογίων μετατρέπεται σταδιακά σε μειονέκτημα. Ο "Πιτσιρίκος" κρυμμένος πίσω από την ψευδωνυμία του, όπως και οι πλείστοι άλλοι χρήστες-διαχειριστές του (ειδικά εκείνη η μερίδα των θιγόμενων-κραυγαζόντων ως "μη σταρ", "δημόσιων" και "επωνύμων" που βρίσκουν -φευ- χώρο να ξεπλύνουν τη ματαιοδοξία τους), χαίρει μιας εκτίμησης στη λεγόμενη μπλογκόσφαιρα χάρη στον τρόπο εκφοράς των σχολίων του, της χιουμοριστικής νότας του, της επιτυχημένης διατύπωσης του προφανούς. Ετυχε, είχε την καλή τύχη δηλαδή, να "αγκαλιαστεί" από πρόσωπα που κινούνται στα γρανάζια των μέσων μαζικής ενημέρωσης, να προβληθεί δεόντως, ν' απολαύσει την tabula rasa της εφήμερης δημοσιογραφικής δόξας. Τον έχουν μιμηθεί πολλοί. Ουδέν κακόν αμιγές καλού. Εμαθε τάχιστα τον "μηχανισμό" των δημοσίων σχέσεων ώστε σύντομα, εμφανέστατα, εμβριθώς, έκλινε προς την ηδονή της πτήσης προς τον ήλιο (ένας "Ικαρος της μπλογκόσφαιρας", να ένας τίτλος για εφημερίδα...) χάνοντας τον λόγο για τον οποίο ίπταται... Μ' άλλα λόγια, η πορεία του "Πιτσιρίκου" είναι δεδομένη συν τω χρόνω: τα κείμενά του χάνουν την πατίνα ενός ενθουσιώδους ερασιτέχνη και ταλαντούχου (ό,τι δηλαδή εκθείασε ο κριτικός λογοτεχνίας Δημοσθένης Κούρτοβικ), μετατρέπονται σε "τσιτωμένα" αρθρίδια μετρίου συντάκτη εργαζόμενου σε φύλλο δεύτερης διαλογής, και το χειρότερο διακρίνεται -σε κάθε φράση του, εάν προσέξει κανείς με φιλολογική ματιά- η έπαρση του γράφοντος για το γράφειν. Κι αν η αναμενόμενη κριτική επήλθε κάποια στιγμή (η "σκέπη" του Lifo δεν αρκεί, εξάλλου), όφειλε να έχει προετοιμαστεί (αφού ήδη διακονεί στη σφαίρα της ψευδώνυμης επωνυμίας του) και να γνωρίζει ότι κρίνονται οι κρίνοντες και αντιστρόφως. Το σχόλιο της Ναταλί Χατζηαντωνίου (συνάδελφος του υπογράφοντος και συγκάτοικος στην εφημερίδα "Ελευθεροτυπία" - για να μην υπονοείται κάποιο σχολιαστικό τέχνασμα επί του παρόντος) περιορίστηκε στην καταγραφή του φαινομένου και σε μια σειρά από εύλογες παρατηρήσεις΄(κοινές, με την κοινή λογική, για όλους όσοι παρακολουθούν τα τεκταινόμενα σ' αυτή την κοινωνία). Ο "Πιτσιρίκος" θίχθηκε, μάλλον αμηχανεί απολογούμενος στο κείμενο που "ανέβασε" στο ιστολόγιό του σήμερα, και, απ' ό,τι διαπιστώνεται πίσω από τις λέξεις του, αδυνατεί ν' αντιληφθεί την πιθανότητα να μην είναι αρεστός εκατό τοις εκατό από το σύμπαν που μόλις εισήλθε. Κατά τον υπογράφοντα, βεβαίως, ο "Πιτσιρίκος" δεν είναι ο αποδιοπομπαίος τράγος, ούτε το εξιλαστήριο θύμα αυτής της συζήτησης - είναι όμως μια χαρακτηριστική περίπτωση υπέρβασης του προσωπικού δοκούντος.

lunedì 18 dicembre 2006

Federico Garcia Lorca: Τι θα απογίνει το πάθος μου;

Του ΒΑΣΙΛΗ ΡΟΥΒΑΛΗ
Η ζωή και το έργο του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα εξακολουθεί να τυγχάνει ανάλυσης, μελέτης, αξιολόγησης και προβολής. Σ' αυτό το πνεύμα κυκλοφορεί, τις επόμενες ημέρες από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο», η βιογραφία του με τίτλο «Λόρκα, η μπαλάντα μιας ζωής» (μτφρ.: Γιάννης Καστανάρας, Πάνος Τομαράς) που υπογράφει η Λέσλι Στέιντον.
Η πολυσχιδής προσωπικότητα του Ισπανού δημιουργού απασχολεί τη βιογράφο παρατακτικά· εξετάζει τη ζωή του από τα παιδικά του χρόνια, τις πρώτες του εμπειρίες από το διαμορφούμενο περιβάλλον της ισπανικής κοινωνίας, ενώ στη συνέχεια παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις καλλιτεχνικές του ανησυχίες, τα σκιρτήματα του έρωτα και της ατομικής του ταυτότητας, τις φιλίες και τις συνεργασίες του, την ώριμη κράση του ως πνευματικού ανθρώπου αλλά κι ως persona grata και persona non grata στον κοινωνικό του περίγυρο. Η Λέσλι Στέιντον δεν αποδίδει άκριτα δάφνες υστεροφημίας στον Λόρκα. Η «ανάγνωσή» της στο πρόσωπο και στην πλούσια, σημαντική εργογραφία του είναι συγκροτημένη βάσει έρευνας σε άμεσες κι έμμεσες πηγές, σε αρχειακό υλικό, μαρτυρίες, φιλολογικές δημοσιεύσεις. Η έκδοση χωρίζεται σε είκοσι επτά κεφάλαια. Ενδεικτικά μερικά αποσπάσματα:
«Η εμπειρία της έκδοσης του φάνηκε, παραδόξως, απογοητευτική. Από τη στιγμή που ένα βιβλίο "κυκλοφορήσει, δεν είναι δικό μου πλέον, αλλά ανήκει στον καθένα", έλεγε. Εκείνο το απόγευμα, για να γιορτάσει το βιβλίο που πήρε τυπωμένο στα χέρια του, άρχισε να γράφει ένα ποίημα πέντε σελίδων με τίτλο "Οραμα", ένα μελαγχολικό έργο για τη νιότη και τον έρωτα, ανάμεσα σε δεκάδες που θα έγραφε εκείνη την άνοιξη. Στα μέσα του ποιήματος αναρωτιόταν: "Τι θα απογίνει το πάθος μου;". Στην τελευταία σελίδα του χειρογράφου, σχεδόν σαν μια σκέψη της τελευταίας στιγμής, έγραψε "3 Απριλίου 1918. Νύχτα του βιβλίου μου"».
"[...] Το τελετουργικό του θανάτου τον συνάρπαζε -το άσπρο φέρετρο στολισμένο με λουλούδια και κρέπια, τα κεριά και ο σταυρός. Κατά την εφηβεία του όμως, η γοητεία μετατράπηκε σε φρίκη. Δεν μπορούσε να παρακολουθήσει πια κηδείες και έκλεινε τα μάτια του. Τον στοίχειωνε η σκέψη του κρύου πτώματος που βρισκόταν σε αποσύνθεση μέσα στο λιτό φέρετρο. Συχνά αναρωτιόταν ή ρωτούσε τους άλλους τι συνέβαινε στους ανθρώπους αφότου πέθαιναν. Τι γινόταν η ψυχή ύστερα από το λιώσιμο του σώματος και τη μεταβολή του σε μια δύσοσμη μάζα υγρών; Υπήρχε ένα "υπερπέραν", όπως υποστήριζε η Εκκλησία, ή απλώς αδιάκοπο σκοτάδι και κενό;».
«[...]Σε όλη του τη ζωή εξέφραζε την υποστήριξή του προς τους κατατρεγμένους και αναφερόταν στη "θανατηφόρα μονομαχία" ανάμεσα στον αραβικό και τον χριστιανικό πολιτισμό "που σπαράζει την καρδιά κάθε Γραναδίνου". Στην εφηβεία του, φορούσε μερικές φορές άσπρο τουρμπάνι και κελεμπία, και μεταμφιεζόταν σε μουσουλμάνο σουλτάνο. Από την αρχή, ένα αίσθημα απώλειας σημάδεψε τον τρόπο που έβλεπε, που αντιλαμβανόταν τη Γρανάδα. Αυτό το αίσθημα ήταν ιδιαίτερα έντονο στην περιοχή της Αλάμπρα. Στα σιντριβάνια στους κήπους της Χενεραλίφε, το νερό "υποφέρει και θρηνεί, γεμάτο μικρούτσικα λευκά βιολιά", έγραψε αργότερα».
«[...]Θεωρούσε τον εαυτό του καλλιτέχνη που αναζητούσε το ωραίο αλλά βρισκόταν παγιδευμένος στη χυδαιότητα της καθημερινής ζωής. "Φταίω εγώ που διαθέτω καρδιά και που γεννήθηκα ανάμεσα σε ανθρώπους που ενδιαφέρονται μόνο για τις υλικές ανέσεις και τα χρήματα;", ρωτούσε παραβλέποντας το γεγονός ότι τα χρήματα του πατέρα του ήταν που του έδιναν τη δυνατότητα να επιδίδεται στα δημιουργήματα της φαντασίας του. Στο σπίτι και το σχολείο καλλιεργούσε την εικόνα του ρομαντικού. Διάφοροι γνωστοί του επισήμαιναν τις "παράξενες απόψεις", το ατημέλητο ντύσιμο, τα αχτένιστα μαλλιά και τα θλιμμένα μάτια του».
«[...]Είχε χάσει πια την υπομονή του με τον εαυτό του, με το θεατρικό του και με τον Μαρκίνα, τον οποίο ποτέ δεν είχε εμπιστευτεί απόλυτα. Θλιβόταν για τον χρόνο που είχε αφιερώσει σε αυτή την "καταστροφική εξόρμησή μου στα λημέρια του θεάτρου". Είπε στον Μελτσόρ Φερνάντεθ Αλμάγρο ότι είχε πέσει θύμα "κακής πίστης... σαθρών ανθρώπων και κρετινισμού"».
«[...]Είχε δηλώσει σε μια εφημερίδα ότι, σε γενικές γραμμές, το σύγχρονο ισπανικό θέατρο ήταν "ένα θέατρο από γουρούνια για γουρούνια". Κατάπληκτος από την ωμότητα του Λόρκα, ο δημοσιογράφος τον είχε ρωτήσει: "Τι είδους θέατρο προσπαθείτε να δημιουργήσετε εσείς;". "Λαϊκό", απάντησε ο Λόρκα. "Πάντα λαϊκό. Ενώ μπορεί να έχει αριστοκρατικές ρίζες ως προς το πνεύμα και το ύφος, πρέπει να διέπεται από 'λαϊκή' ικμάδα. Κι αν εξακολουθώ να εργάζομαι, ελπίζω να επηρεάσω και το ευρωπαϊκό θέατρο"».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 18/12/2006

domenica 17 dicembre 2006

Juventus///Παναθηναϊκός

Legame per sempre.../...Αιώνια σχέση

venerdì 15 dicembre 2006

"Αφιερωμένο εξαιρετικά"...

Ο ουσιαστικός συγγραφέας, ή μάλλον αυτός που ο Χάρολντ Μπλουμ ονομάζεις "δυνατός", δεν ασχολείται μόνο με το τελειωμένο έργο, αλλά η ενασχόλησή του με τη γραφή περιλαμβάνει και ενός είδους στοχασμό σε πραγματικό χρόνο, δηλαδή την ίδια τη στιγμή της συγγραφής.
Σε αυτήν τη σχεδόν αόριστη χρονική στιγμή, η σκέψη εκφράζει μια σειρά από απορίες για την ίδια τη σκέψη. Πότε κάνει τις επιλογές του ο συγγραφέας; Και πότε τις κρίνει; Και πότε "διαβάζει" τη φράση που ολοκληρώνεται; Πώς αναγνωρίζεται ένα ψεγάδι στην υπό διαμόρφωση σκέψη του συγγραφέα; Πώς διορθώνεται αυτό το ψεγάδι ήδη προτού συρθεί το μολύβι στο χαρτί; Πώς διερωτάται ο συγγραφέας για την ορθότητα των κρίσεών του σε κάθε συγκεκριμένη στιγμή και πώς προχωρεί με την απαιτούμενη προσοχή "διορθώνοντας" αυτό που γράφει, πριν το γράψει; Ποιο μέσο μετέρχεται αυτού του είδους η σκέψη;...
[Απόσπασμα, μικρό σε σχέση με τις 266 σελίδες, από το καινούργιο βιβλίο του Χρήστου Χρυσόπουλου, "Το γλωσσικό κουτί" (εκδόσεις Καστανιώτη, 2006), στο οποίο προσκαλεί τους συγγραφείς, τους εν δυνάμει ή εν αδυναμία συγγραφείς, τους καλόπιστους αναγνώστες σε μια συζήτηση για τη λογοτεχνική δημιουργία - εξάλλου, κατά τη γνώμη του υπογράφοντος, θα μπορούσε να είναι αντίδοτο στις κατεστημένες αντιλήψεις, τις συγγραφικές νόρμες, τις ιδεοληψίες περί γραφής και εγώ, τους άτοπους λεονταρισμούς, τις ρηχές κρίσεις κι επικρίσεις, τη γενικευμένη "ευκολία" που αν μη τι άλλο -εκτός ήδη στις προθήκες των βιβλιοπωλείων- είναι εμφανής σε μερίδα των ενασχολούμενων, λογοτεχνιζόντων ιστολογίων ανά την ελληνόφωνη μπλογκόσφαιρα]

mercoledì 13 dicembre 2006

dell'Orsa Μinore/της Μικρής Αρκτου

Lo sguardo del poeta distingue meglio l'orizzonte. Sente la salsedine e la terra, la pulsazione dell'esistenza, la ruggine del tempo, la speranza. La luce esiste negli idoli mentre nei versi s'insinua l'ispirazione. Allora che l'alba ed il tramonto, si tramutano in sussurro, pensiero, dono espresso.
Il sole pendolare di Iliaw Marjolas passa sugli stessi punti, instancabile e "tragico eremita dell'infinito", scrive delle poesie e delle idee, immagini e melodie, per "ornare dall'inizio l'informe caos...". La sua voce si sente ferma, come se provenisse dalla parte del piu' vecchio vento. Tiene una lira, per riempire il silenzio ed i sogni. Scrive "Non piangere/perche' quando si intorbidiscono i tuoi occhi/si impoverisce il cielo di stelle", volendo conferire alla sua arte la dimensione lirica dell'amore, del dolore, del mito, del simbolo, della canzone. Con questi material si prova sulla carta conoscendo che le uniche cose che rimangono sono la memoria del poeta, il benessere ed il conforto delle sue parole, l'unica vera vista.
Se fossi poeta/avrei composto una canzone Bianca/negli incroci e nelle piazze/Se fossi innocente saprei star zitto/Se fossi coraggioso/avrei riempito i tuoi occhi d'estati celesti...".
SILIO D'APRILE
---
"Πάμε στην ποίηση˙ πάμε στη ζωή. Και η ζωή, είμαι σίγουρος, είναι φτιαγμένη από ποίηση. Η ποίηση δεν είναι ξένη - η ποίηση, όπως θα δούμε, παραμονεύει στη γωνία. Μπορεί να μας αιφνιδιάσει ανά πάσα στιγμή", σημειώνει ο σπουδαίος Χόρχε Λουίς Μπόρχες μιλώντας για τη διάσταση του ποιητικού λόγου, ο οποίος είδε περισσότερα με τα μάτια της ψυχής κι έγραψε στίχους για να εκφράσει και να περιγράψει το ανείπωτο, το αίνιγμα που είναι η ίδια η ζωή.
Κι ο Ηλίας Μαργιόλας μάς αυτοσυστήνεται, εδώ απόψε, με αυτή τη δίγλωσση έκδοση που δίνει την ευκαιρία στους αναγνώστες να σκύψουν πάνω από ποιήματα φωτεινά. Διότι το βλέμμα του ποιητή διακρίνει καλύτερα τον ορίζοντα. Νιώθει την αλμύρα και το χώμα, τον παλμό της ύπαρξης, τη σκουριά του χρόνου, την ελπίδα. Το φως υπάρχει στα είδωλα, ενώ στους στίχους διεισδύει η έμπνευση. Τότε η αυγή και το δειλινό του μετουσιώνονται σε ψιθύρισμα, σκέψη, πεφρασμένο δώρο.
Στη συλλογή «Της Μικρής Αρκτου» ο ημεροδρόμος ήλιος του Ηλία Μαργιόλα περνάει από τα ίδια σημεία, ακούραστος και «τραγικός ερημίτης του απείρου», γράφει ποιήματα και νοήματα, εικόνες, μελωδίες «για να κοσμήσει από την αρχή το άμορφο χάος». Η φωνή του ακούγεται σταθερή, λες κι έρχεται από την πλευρά του πιο παλιού ανέμου. Κρατάει μια λύρα για να γεμίζει τη σιωπή και τα όνειρα. Γράφει: «Μην κλάψεις / γιατί όταν τα μάτια σου βουρκώνουν / φτωχαίνει ο ουρανός από άστρα», θέλοντας να προσδώσει στην τέχνη του τη λυρική διάσταση του έρωτα, του πόνου, του μύθου, του συμβόλου, του τραγουδιού. Με αυτά τα υλικά δοκιμάζεται στο χαρτί γνωρίζοντας εξάλλου ότι το μόνο που μένει είναι η μνήμη του ποιητή, η ευεξία και η παρηγορία από τα λόγια του, η μόνη αληθινή όραση…
ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ
Παλιά Βουλή, εκδήλωση παρουσίασης της συλλογής "Της Μικρής Αρκτου" του Ηλία Μαργιόλα (Vecchia Camera dei Deputati, presentazione del volume "Dell'Orsa minore" di Ilia Marjola)

martedì 12 dicembre 2006

Και ιδού οι επιτροπές κρατικών βραβείων λογοτεχνίας

Καταρτίστηκαν, εν τέλει, οι επιτροπές που ορίζει ανά διετία του υπουργείο Πολιτισμού για τα κρατικά βραβεία λογοτεχνίας, μετάφρασης και παιδικού βιβλίου. Με υπουργική απόφαση και με ενδιάμεση την παραφιλολογία των ενδιαφερομένων (συγγραφέων, υποψηφίων, ίσως και των αναγνωστών), οι νέες επιτροπές καλούνται όχι μόνον να προσφέρουν -τάχιστα- τις υπηρεσίες τους αλλά και ν' αποδείξουν, κατά το μάλλον ή ήττον, την αξιοπιστία και την εγκυρότητα του θεσμού.
Η επιτροπή κρατικών βραβείων λογοτεχνίας απαρτίζεται από τους: Παναγιώτη Μαστροδημήτρη (πρόεδρος), Μιχάλη Κοπιδάκη (αντιπρόεδρος), Γεώργιο Ανδρειωμένο, Αλεξάνδρα Σαμουήλ, Κώστα Μπουρναζάκη, Ισμήνη Καπάνταη, Κώστα Σοφιανό, Νίκο Λάζαρη, Λώρη Κέζα (μέλη).
Η επιτροπή κρατικών βραβείων μετάφρασης απαρτίζεται από τους: Αρη Μπερλή (πρόεδρος), Γεώργιος Κεντρωτής (αντιπρόεδρος), Κώστας Ανδρουλιδάκης, Σταύρος-Γεώργιος Δεληγιώργης, Αρης Στυλιανού, Κώστας Κουτσουρέλης, Κλαίρη Μητσοτάκη, Οντέτ Βαρόν Βασάρ, Σούλα Σιετή (μέλη).
Η επιτροπή κρατικών βραβείων παιδικού βιβλίου απαρτίζεται από τους: Μιχάλης Μερακλής (πρόεδρος), Βασίλης Αναγνωστόπουλος (αντιπρόεδρος), Κωνσταντίνος Μαλαφάντης, Αγορίτσα Φράγκου, Ηρακλής Καλλέργης, Αγγελική Δαρλάση, Σοφία Ζαραμπούκα, Αλέξης Κυριτσόπουλος, Μάνος Κοντολέων (μέλη).
ΒΑΣ.ΡΟΥ.
EΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 12/12/2006

domenica 10 dicembre 2006

Μία φωτογραφία

(λεπτομέρεια από τη βενετσιάνικη οχύρωση του κάστρο Καλαμάτας)
Mε στόλιση βασιλικήν και πλούσα πλιά παρ' άλλην / και μ' έπαρσες ρηγατικές, και μ' Aφεντιά μεγάλην / επρόβαλεν ωσάν αϊτός, στ' άλογο Kαβαλάρης / του Bασιλιού του Bυζαντιού ο γιός του ο κανακάρης / με Kαβαλάρους είκοσι κ' είκοσι πεζολάτες / κι από μακρά επλουμίζανε κ' ελάμπασιν οι στράτες

venerdì 8 dicembre 2006

Orhan Pamuk: Μια βαλίτσα γεμάτη Δύση

Του ΒΑΣΙΛΗ ΡΟΥΒΑΛΗ
Η ομιλία που εκφώνησε χθες ο Τούρκος συγγραφέας Ορχάν Παμούκ, ως φετινός τιμώμενος του βραβείου Νόμπελ 2006, ενώπιον των μελών της Βασιλικής Ακαδημίας της Σουηδίας, προσέδωσε χαρακτήρα πολιτιστικό, αποφεύγοντας τις άμεσες πολιτικές αναφορές ή έστω το σχολιασμό της καθεστηκυίας τάξης πραγμάτων στην πατρίδα του. Η συμβολική χρήση της βαλίτσας του πατέρα του, υπονοώντας τη λογοτεχνική κληρονομιά της Τουρκίας, καθώς και η έκφραση της συγγραφικής ιδιότητας μέσα από το δικό του κάτοπτρο, αποτελούν τα κύρια σημεία του συλλογισμού του. Ταυτόχρονα, υπονοεί τη διεθνική ταυτότητά του, τη σχέση του με το παρελθόν (τρομακτικό ή οικείο;), τη διεκδίκηση του ατομικού έναντι του συλλογικού.
Ιδού κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τη χθεσινή ομιλία του:
Δύο χρόνια πριν από το θάνατό του, ο πατέρας μου μού έδωσε μια μικρή βαλίτσα με τα γραπτά, τα χειρόγραφα και τις σημειώσεις του. Υπολογίζοντας το συνηθισμένο χιούμορ του, την περιπαικτική ατμόσφαιρα, μου είπε ότι προτιμούσε να τα διαβάσω αφότου έφευγε, εννοώντας μετά το θάνατό του.
(...) Εάν η αληθινή και μεγάλη λογοτεχνία έβγαινε από τη βαλίτσα του πατέρα μου, θα όφειλα να παραδεχθώ ότι ο πατέρας μου υπήρξε ένας εντελώς διαφορετικός άνθρωπος. Ηταν μια τρομακτική πιθανότητα. Διότι ακόμη και στα χρόνια της ενηλικίωσής μου ήθελα τον πατέρα μου να είναι μόνο πατέρας μου - όχι ένας συγγραφέας.
(...) Συγγραφέας είναι αυτός που περνάει χρόνια προσπαθώντας ν' ανακαλύψει μια δεύτερη ύπαρξη μέσα του, και τον κόσμο στον οποίο εμπεριέχεται: όταν ομιλώ για συγγραφή, αυτό που έρχεται αμέσως στο μυαλό μου δεν είναι ένα μυθιστόρημα, ένα ποίημα, ή μια λογοτεχνική παράδοση, αλλ' ένα άτομο που απομονώνεται σ' ένα δωμάτιο, κάθεται σ' ένα γραφείο, και ενδοσκοπείται ανάμεσα στα φαντάσματά του, χτίζει έναν καινούργιο κόσμο από λέξεις.
(...) Το να γράφεις σημαίνει να ρίχνεις μια εσωτερική ματιά στις λέξεις, να παρατηρείς τον κόσμο στον οποίο το άτομο εισέρχεται όταν στρέφεται εντός του, και να το κάνεις με υπομονή, επιμονή και ευχαρίστηση. Καθώς κάθομαι στο γραφείο, για ημέρες, μήνες, χρόνια, προσθέτοντας σιγά σιγά καινούργιες λέξεις στη λευκή σελίδα, νιώθω σαν να δημιουργώ έναν καινούργιο κόσμο, σαν να γίνομαι κάποιος άλλος άνθρωπος μέσα μου, με τον τρόπο που ίσως κάποιος κατασκευάζει κάποια γέφυρα ή έναν ναό, πέτρα την πέτρα. Οι πέτρες που χρησιμοποιούμε εμείς οι συγγραφείς είναι οι λέξεις.
(...) Το μυστικό του συγγραφέα δεν είναι η έμπνευση -δεν είναι ποτέ σαφές από πού προέρχεται- είναι το πείσμα και η επιμονή του. Αντικατοπτρίζεται σ' αυτή την υπέροχη τουρκική παροιμία για εκείνον που προσπαθεί να σκεπάσει ένα πηγάδι με βελόνα.
(...) Η Μούσα της έμπνευσης στεφανώνει αυτόν που είναι αισιόδοξος και έχει αυτοπεποίθηση, και ειδικά όταν ο συγγραφέας αισθάνεται ιδιαίτερα μόνος, θέτοντας σε αμφισβήτηση τις προσπάθειες, τα όνειρα και την αξία των γραπτών του, θεωρώντας ότι η ιστορία του είναι μόνον η δική του ιστορία, είναι αυτές ακριβώς τις στιγμές που η Μούσα επιλέγει να του αποκαλύψει ιστορίες, εικόνες και όνειρα που θα φέρουν στην επιφάνεια τον κόσμο που προσδοκά να πλάσει.
(...) Οταν έγινα συγγραφέας, ποτέ δεν ξέχασα ότι εν μέρει το όφειλα στο γεγονός ότι είχα έναν πατέρα που μιλούσε πολύ περισσότερο για τον κόσμο των λογοτεχνών παρά για πασάδες και μεγάλους θρησκευτικούς ηγέτες.
(...) Θα μου άρεσε ν' αντιμετωπίζω τον εαυτό μου ως μέρος μιας παράδοσης συγγραφέων που απ' όποιο μέρος του κόσμου κι αν προέρχονται -είτε της Ανατολής είτε της Δύσης- αποκόπτονται κοινωνικά, αποσπώνται στα βιβλία τους.
(...) Βασικά, ό,τι είχα στο μυαλό ήταν δυτικό, όχι την παγκόσμια λογοτεχνία· και εμείς οι Τούρκοι ήμασταν εκτός. Η βιβλιοθήκη του πατέρα μου ήταν η απόδειξη. Στο ένα άκρο της υπήρχαν τα βιβλία της Κωνσταντινούπολης, ο μικρόκοσμός μας, με όλες τις αγαπημένες λεπτομέρειές του - και στο άλλο άκρο τα βιβλία από αυτό τον άλλο, τον δυτικό κόσμο, με τον οποίο η απουσία κάθε ομοιότητας, μας προκαλούσε πόνο και ταυτόχρονα ελπίδα. Το να γράφεις, το να διαβάζεις, ήταν σαν να αφήνεις τον έναν κόσμο να βρίσκει παρηγορία στην ετερότητα του άλλου, του περίεργου και του μαγικού.
(...) Είμαι πεπεισμένος ότι όλα τα ανθρώπινα πλάσματα μοιάζουν μεταξύ τους, ότι και οι άλλοι κουβαλούν πληγές σαν τις δικές μου, και γι' αυτό θα καταλάβουν. Η αληθινή λογοτεχνία πηγάζει από αυτή την αφελή, ελπιδοφόρα βεβαιότητα πως όλοι οι άνθρωποι είναι όμοιοι.
EΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 08/12/2006

martedì 5 dicembre 2006

Μία φωτογραφία

Από τη χθεσινή επιστροφή:
ο καλπασμός της σκέψης, τα εμπόδια και η υπέρβαση, ίσον η ευτυχία...